به وقت تماشای گل

محبوبه عظیم زاده - امسال که اردیبهشت ماه، یعنی ماه برگزاری نمایشگاه گل و گیاه، هم زمان شد با روز‌های روزه داری، این نمایشگاه تقریبا با وقفه‌ای یک ماهه کار خودش را شروع کرد. با این حال، همین زمان کوتاه کافی بود تا جایگاه مثبت این رویداد بیشتر از پیش در بین مردم عیان شود. گفتگو‌ها و صحبت‌ها و سؤال‌هایی مثل اینکه زمان برپایی نمایشگاه دقیقا چه تاریخی است؟ یا اصلا نمایشگاهی در کار هست یا نه؟ به خوبی این نکته را مشخص می‌کرد که تعداد زیادی از مشهدی‌ها و همچنین شهروندان شهرستان‌های اطراف مثل هرسال در انتظار برپایی نمایشگاه گل و گیاه هستند. این نمایشگاه که همیشه جزو پربازدیدترین هاست، به خوبی می‌تواند پای هر طیف و هر قشری را به مکان نمایشگاه‌های بین المللی شهر باز کند. با یک گشت وگذار کوتاه در محوطه و لابه لای سالن‌ها و تماشای گل و گلدان‌های کوچک و بزرگی که در دست بازدیدکننده‌ها و خریداران قرار دارد، می‌توان به سرعت متوجه این داستان شد. می‌شود دید طبیعتی که به ویترین نمایشگاه آورده شده است، پیر و جوان و بزرگ و کوچک را با موفقیت گرد خودش جمع کرده است. نمایشگاه گل و گیاه، حالا دیگر برای مردم بیشتر از اینکه مکانی باشد محض چند ساعت پرسه زدن و گذران وقت، حکم وعده گاهی را دارد که می‌تواند در بهار هم محفلی باشد برای با هم بودن دور یکدیگر. به صرف گشت زدن در یک فضای باطراوت با چاشنی مهربانی و سخاوت.
۲ روز، ۴۶۰۰۰ نفر
شاید بتوان مخاطبان نمایشگاه گل و گیاه را به دو دسته کلی تقسیم کرد. مردمی که با هدف حضور در فضایی سرشار از زیبایی و طراوت، قصد چرخ زدن لابه لای گل‌ها و گیاهان را دارند و احتمالا خرید یکی دو قلم گل و گلدان برای منزل؛ و دسته دیگر، افرادی که دارند به طور تخصصی در حوزه کشاورزی و باغبانی کار می‌کنند و البته آن عده‌ای که حیطه فعالیتشان تجهیزات پارکی و مرتبط با فضای شهربازی هاست. در خود محوطه نمایشگاه هم که قدم می‌گذاریم، تعدادی از سالن‌ها و غرفه‌ها به تجهیزات و ماشین آلاتی اختصاص دارد که حالا یا به منظور آشنایی و معرفی کار گذاشته شده اند یا قرار است از آن‌ها رونمایی شود. برخی دیگر از غرفه‌ها با چمن مصنوعی پوشیده شده است و تاب و سرسره‌هایی که در آن قرار دارد دقیقا تداعی کننده شهربازی کودکان است. تعدادی دیگر نیز، یعنی همان سالن‌ها و غرفه‌هایی که با گل آرایی‌ها و اِلمان‌های طبیعی پوشیده شده است، بیشتر بازدیدکننده‌های عمومی دارد. یعنی همان افرادی که دارند تلاش می‌کنند تا با انتخاب یک موقعیت و یک ژست جذاب، بتوانند عکس‌ها و سلفی‌های متفاوتی بگیرند. جذابیت بصری بالای این اِلمان هاکه مشابه با همان نماد‌هایی است که با فرا رسیدن بهار در شهر نمایان می‌شود، همیشه سوژه خوبی برای عکاسی به شمار می‌روند و البته نقطه قوتی است برای جذب مردم به این نمایشگاه. حالا، اگر بخواهیم نگاهی آماری هم به این قضیه بیندازیم، بد نیست بدانید که طبق آمار ارائه شده در روز افتتاحیه، پنجشنبه، که ساعات بازدید از ۱۷ تا ۲۴ بوده است حدود ۱۴۲۰۰ نفر از نمایشگاه بازدید کردند و در روز جمعه که بازدید از ساعت ۱۰ تا ۲۴ ادامه داشته است، حدود ۳۲ هزار نفر. آماری که البته پیش بینی می‌شود با همین قوت تا آخرین روز نمایشگاه یعنی ۲۷ خردادماه همچنان ادامه داشته باشد. (این آمار با اتکا به مصرف بلیت‌های رایگانی است که در نظر گرفته شده است.)

حس سرزندگی، ارمغان نمایشگاه گل
از برپایی هجدهمین نمایشگاه گل و گیاه و باغبانی و پنجمین نمایشگاه تجهیزات پارکی و شهربازی مشهد، ۳ روز می‌گذرد و مثل همیشه استقبال خوبی از این نمایشگاه صورت گرفته است. اتومبیل‌هایی که علاوه بر پارکینگ‌های نمایشگاه در زمین‌های اطراف نیز پارک می‌شوند نمود دیگری است از این حجم بالای تمایل برای حضور. اگر تا به این لحظه هنوز فرصت بازدید از نمایشگاه به شما دست نداده است، جالب است بدانید که امسال ۳۰۰ شرکت در قالب ۷۵۰ غرفه در نمایشگاه بین المللی مشهد حضور پیدا کرده اند. این غرفه‌ها در مساحتی حدود ۲۰ هزار متر مربع فضای مسقف و ۲۰ هزار متر مربع فضای روباز برگزار شده است. استقبال خوبی که در تمام این سال‌ها از این نمایشگاه صورت گرفت، باعث شد تا به گفته رضا خواجه نائینی، معاون مالی شهردار و سرپرست سازمان اقتصادی و سرمایه گذاری شهرداری مشهد، در هجدهمین دوره از برپایی این رویداد، با افزایش ۲۰ درصدی به لحاظ متراژ و تعداد شرکت کننده نسبت به سال گذشته روبه‌رو باشیم. همین حضور پرشور مهر تأیید پررنگی بر این میل جمعی است. میل بودن در یک فضای زیبا و سرشار از طراوت که خیلی خوب می‌تواند احساس سرزنده بودن و نشاط را برای مردم به ارمغان بیاورد. اذعان تعداد زیادی از بازدیدکنندگان مبنی بر اینکه ما هر سال به نمایشگاه گل و گیاه می‌آییم نیز نشان دیگری از همین قضیه است.

نقطه اتکایی برای جذب گردشگر
البته در کنار تمام این صحبت‌ها نمی‌توان از بحث‌های تخصصی و اثراتی که برپایی چنین نمایشگاه‌هایی در ابعاد کلان‌تر مثل حوزه گردشگری و جذب گردشگر و سرمایه گذاری در حوزه‌های مرتبط بر جای می‌گذارد غافل ماند. همین امسال، ۳۰۰ شرکت داخلی و خارجی (کشور‌های ترکیه، چین، هلند، آلمان و ایتالیا) در این رویداد حضور دارند. پر بیراه نیست اگر بگوییم مهم‌ترین فایده‌ای که برپایی چنین رویداد‌هایی در پی دارد، آشنایی بیشتر با ظرفیت‌هایی است که در شهرها، کشور‌ها و جغرافیای مختلف وجود دارد. پاسخی که خیلی از غرفه داران و مجموعه داران در این نمایشگاه نیز به آن اذعان دارند این است که هر سال علاوه بر تمام افراد بومی که از نمایشگاه گل و گیاه مشهد دیدن می‌کنند، می‌توان شهروندان دیگری را از شهر‌ها و کشور‌های دیگر به چشم دید. البته سابقه خوبی که مشهد در بحث فضای سبز دارد امتیاز مثبت دیگری است که می‌توان در نظر گرفت. رتبه اول فضای سبز نمونه کشور و برنامه‌های مربوط به استقبال از بهار و در نهایت عملی شدن آن‌ها در قالب اِلمان‌ها و گل آرایی‌های زیبا در شهر، بدون شک خودش عنوان جذابی است برای جذب گردشگر. ایجاد بستر برای ایده پردازی و بهره گیری از منظرسازی‌هایی که در نمایشگاه صورت می‌گیرد نیز نقطه قوت دیگری است که کاربردی بودن این فضا را جدی‌تر نشان می‌دهد. به عنوان مثال افرادی که به طور تخصصی در حوزه پارک‌های کودک کار می‌کنند، دستی بر ساخت و ساز ویلا دارند یا حتی در آتلیه‌های عکاسی کار می‌کنند به راحتی می‌توانند از فضاسازی‌هایی که در نمایشگاه وجود دارد الگو برداری و استفاده کنند. رونمایی از تجهیزات و ابزارآلات مدرن و جدید در بحث کشاورزی و باغبانی نیز از جمله اتفاقات خوب دیگری است که می‌تواند در چنین محافلی مطرح شود و مسبب آشنایی بیشتر و بهتر با توانایی‌ها و استعداد‌های موجود در این حوزه‌ها شود. رونمایی از اولین تصفیه خانه هوشمند پیشرفته در کشور با قابلیت تصفیه فاضلاب از طریق به کارگیری جدیدترین ماشین آلات روز دنیا که به همت شرکت تجارت بین المللی ثابت محقق شد، یکی از قدم‌های روبه جلوی هجدهمین نمایشگاه گل و گیاه و ادوات باغبانی در مشهد بود.

زیبایی، حق همه شهروندان
اتفاق خوب دیگر، پشتوانه مالی هجدهمین نمایشگاه بین المللی مشهد بود که به همت شرکت تجارت بین المللی ثابت صورت گرفت و رایگان بودن بازدید از این نمایشگاه را رقم زد. اتفاقی که جدای از حال خوش بازدید لابه لای گل و گیاهان و زیبایی‌های طبیعت، توانست حال خوب دیگری را نیز به مردم منتقل کند. حال خوشی که می‌شد آن را در کنش و واکنش‌های مردم به تماشا نشست. دقیقا شبیه همان پدر خانواده‌ای که دست خانم و دو فرزندش را گرفته بود و هم زمان با اینکه بلیت‌های رایگان را از باجه فروش بلیت دریافت می‌کرد، خطاب به آن‌ها می‌گفت: بچه‌ها داریم رایگان می‌ریم ها. لبخند روی لب بازدید کننده‌ها نیز مهر تأییدی بر این قضیه بود و البته رفتار‌های دیگری مشابه رفتار آن دختر جوانی که به محض آگاهی از رایگان بودن بازدید، دست به تلفن شد تا چند نفر دیگر را به حضور در این مکان ترغیب کند. اتفاق‌هایی که شاید در وهله اول بیش از حد ساده به نظر برسد، اما به هر حال نمی‌توان منکر این شد که بهانه‌ای دست مردم داده است برای یک حال خوب هرچند موقت، و البته امید به ادامه و تداعی این سخن شهردار به سایر بسترها، که مدیریت شهری این حق را برای همه شهروندان قائل است و تلاش می‌کند تا همه به صورت یکسان از این زیبایی استفاده کنند.

هم موافق، هم مخالف
البته در این میان واکنش‌های متفاوت تری را هم می‌شد دید. جدای از عده‌ای که معتقدند نمایشگاه در این دوره خود هم خوب ظاهر شده و انتظارشان را برآورده کرده است، بودند افراد دیگری که معتقد بودند نمایشگاه امسال به پای سال‌های قبل نرسیده است. نکته‌ای که وقتی خیلی اتفاقی با دو دختر جوان هم قدم شدم به آن پی بردم. سر صحبت را باز می‌کنم و از آن‌ها می‌پرسم: «هر‌سال میاین نمایشگاه؟» بله بلندبالایی می‌گوید و ادامه می‌دهد: «حتما. هیچ سالی رو از دست نمی‌دیم.» می‌گویم: «خب گشتاتون رو زدین؟ چطور بود نمایشگاه؟» حالا کمی انرژی اش می‌خوابد و می‌گوید: «راستش انتظارم بیشتر بود. یعنی مثل هر سال غرفه‌ها پابرجاست و خرید گل و گیاه هم به راهه. اما به نظرم سال‌های گذشته ِالمان‌های جذاب تری داشتن.» دوستش، اما حرف او را قطع می‌کند می‌گوید: «نه، به نظر من نمایشگاه عقب گردی نداشته. من مثل همیشه هم یکی دو تا گلدان برای خودم خریدم و هم لابه لای این همه گل‌های رنگارنگ حالم حسابی خوب شد.»

نمایشگاه گل و گیاه و بحث مهمی به نام فرهنگ شهروندی
در راستای بحث اهمیت دادن به محیط زیست و کاهش آلودگی هوا و همچنین موضوع زیبایی شهری، بحث باغ بام‌ها یا به به بیان دیگر بام‌هایی با فضای سبز و مملو از گل و گیاه و درخت، در مدت اخیر بیشتر از پیش مطرح شده است. نمایشگاه گل امسال نیز با تمرکز بیشتر روی باغ بام‌ها تلاش کرده است تا روی توسعه فرهنگ شهروندی تمرکز کند. صحبتی که شهردار نیز در روز افتتاحیه از آن یاد کرد: زیباسازی شهر یکی از نرم‌ترین روش‌های مداخله در فرهنگ شهروندی است. اگر قصد حضور در نمایشگاه را دارید، با دقت که به در و دیوار و سالن‌های نمایشگاه نگاه کنید، حتما با بنر‌ها و پوستر‌هایی روبه رو می‌شوید که در آن از عموم مردم برای استفاده از باغ بام‌ها دعوت شده است. صحبت با غرفه داران فعال در این حوزه، می‌تواند افرادی را که تمایل به محقق کردن این قضیه دارند، راهنمایی کند. اتفاق خوبی که در این باره افتاده است و یکی از غرفه داران به آن اشاره می‌کند این است که داشتن باغ بام‌ها در منطقه ثامن و ۱۱ اجباری شده است، البته به شرط داشتن فضایی درخور و با رعایت جوانبی که در صورت اقدام به چنین عملی باید در نظر گرفته شود.