بیمه حق کارگران است

راحله حسین‌زاده - کارگران اساسی‌ترین سرمایه‌های توسعه صنعت کشور محسوب می‌شوند که به دلیل اهمیت جایگاه آن‌هادر تولید کشور و رعایت حقوقشان «قانون کار» تعریف شده است. در این قانون رابطه کارگری و کارفرمایی مورد توجه قرار گرفته که به موجب آن حقوق و تکالیف آنان در قبال یکدیگر مشخص می‌شود. ستون صدای مشاور امروز به حق و حقوق کارگران اختصاص یافته که معصومه صفایی، وکیل پایه یک دادگستری به سؤالات شهروندان در این باره پاسخ داده است.

056...0935- شخصی در زمان شروع به کار در یک کارگاه قنادی با صاحب کار قرار داد بسته است تا بعد از 3ماه کارفرما او را بیمه کند. برای ضمانت کار نیز از کارگر یک سفته 10میلیون تومانی بدون تاریخ گرفته است. اکنون با وجود بستن قرارداد می گوید کارگاه را جمع کرده ام و کارگران دیگر سرکار نیایند آیا می توان به اداره کار شکایت کرد تا به حق و حقوق رسید؟
طبق ماده 148قانون کار، کارفرمایان مشمول این قانون مکلف اند بر اساس قانون تأمین اجتماعی به بیمه کردن کارگران واحد خود اقدام کنند. بنابراین هرگونه توافقی که نتیجه آن بیمه نکردن کارگر باشد باطل است و با توجه به اینکه کارفرما طبق قانون موظف به بیمه کردن کارگر از همان روز اول کار است، شخص می تواند با استناد به قرارداد و اثبات رابطه کارگر و کارفرمایی به اداره کار مراجعه و شکایت خود را مطرح کند.

984...0915- شرکتی 4ماه از حقوق سال گذشته را به کارگران خود پرداخت نکرده است، آیا می توان از شرکت خسارت گرفت؟
در صورت خودداری شرکت از پرداخت حقوق معوقه، تنها کارگران می توانند با مراجعه به اداره کار محل و تنظیم دادخواست علیه شرکت، حقوق معوقه خود را مطالبه کنند.

398...0910- اضافه کاری و شرایط آن چیست ؟ در صورتی که کارخانه تغییر مکان داشته باشد، کارفرما مجاز به افزایش ساعت کار هست؟
طبق ماده 51 قانون کار، ساعات کار کارگران در شبانه روز نباید از 8 ساعت بیشتر شود، البته طبق تبصره 1 ماده فوق، کارفرما با توافق کارگران یا نمایندگان قانونی آن ها می توانند ساعات کار را در بعضی روزهای هفته کمتر از میزان مقرر و در دیگر روزها اضافه بر این میزان تعیین کنند به شرط اینکه مجموع ساعات کار هر هفته از 44 ساعت بیشتر نشود. انجام کار بیش از ساعات تعیین شده در قانون کار اضافه کاری نام دارد. طبق ماده 52 قانون کار ارجاع کار اضافی به کارگرانی که کار سخت و زیان آور و زیر زمینی انجام می دهند ممنوع است و در سایر مشاغل نیز طبق ماده 59 قانون کار ارجاع کار اضافی به کارگر در مواردی شامل: موافقت کارگر، پرداخت 40 درصد اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی برای یک ساعت اضافه کار، ساعات اضافه کار در هر روز از 4 ساعت بیشتر نشود امکان پذیر است. همچنین در موارد استثنائی با توافق طرفین که طبق ماده 60 قانون کار، کارفرما می تواند در شرایط اضطراری مانند روزهای حوادث پیش بینی نشده مانند سیل، زلزله یا تغییر و جا به جایی کارگاه، ساعات کار را به طور موقت به 8ساعت در روز افزایش دهد که در این صورت نیز کارفرما مکلف است ظرف 48ساعت موضوع را به اداره کار محل کارگاه اطلاع دهد.

342...0915- یک کارگر تابع قانون کار اگر بیکار شود تا چه مدتی می تواند از حقوق بیمه بیکاری استفاده کند؟ پدرم شصت ساله است و دیگر نمی تواند کار کند و به همین دلیل از محل کار اخراج شده است، تا چه زمانی می تواند از بیمه بیکاری استفاده کند؟
مدت پرداخت مقرری به بیمه شدگان واجد شرایط بستگی به سابقه پرداخت حق بیمه از سوی آنان دارد. در حال حاضر کمترین مدت دریافت بیمه بیکاری برای مجردان 6 ماه و برای متأهلان 12 ماه می باشد و بیشترین مقدار آن نیز به ترتیب 36 و 50 ماه برای بیمه شدگان مجرد و متاهل( یا تحت تکفل) است. تنها استثنا در مورد سقف مدت زمان پرداخت مقرری بیمه بیکاری مربوط به افراد مسن مشمول قانون بیکاری است که در زمان بیکار شدن 55 سال سن یا بالاتر داشته و سابقه پرداخت 10 سال حق بیمه دارند. این افراد در صورت عدم اشتغال می توانند تا رسیدن به سن بازنشستگی از مقرری بیمه بیکاری استفاه کنند.

017...0915- آیا شخصی می تواند با کارفرمای خود توافق کند که بیمه نشود و به جای آن سهم حق بیمه کارفرمایی را بگیرد تا خود را بیمه اختیاری کند؟ آیا این توافق صحیح است؟
طبق ماده 148قانون کار و ماده 36قانون تأمین اجتماعی کارفرما موظف است حق بیمه کارگران خود را در موعد مقرر به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت کند و ارسال نکردن لیست کارکنان و پرداخت نکردن حق بیمه مشمول جریمه خواهد بود. بنابراین هرگونه توافقی که نتیجه آن بیمه نکردن کارگر باشد باطل و بیمه تأمین اجتماعی و پرداخت حق بیمه از سوی کارفرما اجباری است و توافقاتی از این دست به هر بهانه و دلیلی که باشد به موجب قانون بی اعتبار و در صورت بی توجهی به اجرای آن برای کارفرما مجازات و جریمه درپی خواهد داشت.

753...0937- پیمانکاری کارگر خود را مجبور کرده است که 12ساعت بدون هیچ گونه حقوق و مزایایی کار کند و تنها حقوق پایه را پرداخت کرده است در این باره چه باید کرد؟
طبق قانون ساعات کار کارگران در شبانه روز نباید از 8 ساعت بیشتر شود یا از 44 ساعت در هفته تجاوز کند و انجام اضافه کاری نیز تنها در صورت موافقت کارگر و پرداخت 40 درصد اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی امکان پذیر است و کارگری که در حقش اجحاف شده است می تواند به اداره کار مراجعه و کلیه حق و حقوقات قانونی مقرر در قانون کار را از کارفرما مطالبه کند.

486...0939- در صورت فوت کارگر بدون بیمه آیا می توان از کارفرما شکایت کرد تا حقوقش را بازماندگان دریافت کنند؟
طبق قانون کار حفاظت از جان کارگر در یک کارگاه حتی به مدت کمتر از چند ساعت به عهده کارفرما بوده و تنها کافی است رابطه کارگر و کارفرمایی برای دو فرد احراز شود. اگر فردی حتی بدون بیمه تأمین اجتماعی در محل کار آسیب ببیند و مشخص شود که آسیب وارده ناشی از قصور کارفرماست به نسبت سهم تقصیر، خود کارفرما مسئول پرداخت تمام هزینه های تحمیل شده به کارگر یا خانواده او مانند هزینه های پزشکی، نقص عضو و فوت خواهد بود.

322...0915-آیا کارگرانی که به عنوان کارگر روزمزد در کارگاه ها کار می کنند می توانند از امتیازات و مزایای مقرر در قانون کار برخوردار باشند؟
طبق ماده 2قانون کار، کارگر به کسی گفته می شود که تحت هر عنوان در مقابل دریافت حق السعی به درخواست کارفرما کار می کند. بنابراین به لحاظ قانون کار عنوان کارگر اطلاق عام داشته و تمامی کارگرانی که در چارچوب قرارداد کار مدت معین، انجام کار معین یا قرارداد کار غیر موقت و دائمی به کار اشتغال دارند، تحت حمایت قانون کار قرار دارند و از مزایای مقرر در این قانون و مقررات تبعی آن برخوردار خواهند شد و روزمزد بودن و سایر انواع مزد، تغییری در ماهیت رابطه کارگری و کارفرمایی ایجاد نمی کند.