۵ دهه زندگی با صنایع دستی

شیما سیدی| هشتمین کاشی ماندگار میراث فرهنگی، بر سر در منزل استاد زهرا محسنی، پیش کسوت صنایع دستی جا گرفت. به گزارش شهرآرا روز گذشته در مراسمی در موزه خراسان بزرگ، با حضور مدیر کل میراث فرهنگی و جمعی از هنرجویان و علاقه مندان به هنر، سه دهه تلاش محسنی برای آموزش، احیا و کارآفرینی در عرصه صنایع دستی، قدر دانسته شد.
جمع آوری تمامی هنرهای ایران در خراسان
ابوالفضل مکرمی فر، مدیر کل میراث فرهنگی خراسان رضوی، در این مراسم از پنج دهه تلاش فردی سخن گفت که در قامت احیاگر هنرهای سنتی، صدها هنرمند را در این عرصه آموزش و پرورش داده است. مکرمی فر گفت: استاد زهرا محسنی به تنهایی یک نهاد آموزش و مهم تر از آن پرورش است و با عشق خود هنر را به هنرجویانش منتقل کرده است. مدیر میراث فرهنگی خراسان رضوی خود را قدردان فردی دانست که هنرهای در حال نابودی ایران را احیا کرده است. او ادامه داد: محسنی با تسلطی که در دوخت های سنتی همچون پته دوزی کرمان، بلوچی دوزی و... دارد، تمامی هنرهایی که در گوشه گوشه ایران وجود دارد را در خراسان جمع کرده است و بدون هیچ خساستی آن را به هنرجویانش آموزش می دهد.
کارگاه رودوزی های سنتی در پردیس آرامگاه فردوسی راه اندازی خواهد شد
محمد مطیع، معاون صنایع دستی میراث فرهنگی نیز در این مراسم ضمن قدردانی از تلاش های بانوی هنرمند خراسانی در تربیت هنرجویان گفت: دیرزمانی است که برای گرد هم آوردن هنرمندان صنایع دستی، مرکز آموزش صنایع دستی را در خیابان مدرس، راه اندازی کرده ایم. این کارگاه یک الگوست که در مرحله اول اجرا شده، پس از آماده سازی پردیس آرامگاه فردوسی کارگاه های صنایع دستی و هنرهای سنتی در این پردیس راه اندازی خواهد شد که کارگاه آموزشی رودوزی سنتی نیز یکی از این کارگا ه هاست که با مساعدت استاد محسنی کار خود را آغاز خواهد کرد.
درباره زهرا محسنی، هنرمند پیش کسوت صنایع دستی
نبود حتی یک کلاس آموزش هنر در دوره کودکیِ زهرا محسنی، انگیزه ای می شود برای او که در بزرگ سالی خود آغاز کننده این راه باشد. محسنی در گفت وگو با شهرآرا می گوید: «در دوران کودکی من یعنی حدود سال 36،  هیچ کلاسی برای آموزش هنر به کودکان وجود نداشت، تنها برخی از خانواده ها به صورت موروثی این هنر را به فرزندان خود انتقال می دادند. من که علاقه بسیاری به آموختن هنر داشتم، با دیدن یک تابلو گلدوزی شده از گل مینا، در دست دوستم، عاشق این هنر شدم و خودم بدون هیچ آموزشی در خانه شروع به گلدوزی کردم.»
او با اینکه سال 46 در آزمون دانشگاه رشته پزشکی قبول می شود، اما پس از مدتی تحصیل در این رشته پی می برد پزشکی همخوانی چندانی با علایق او ندارد. پس به دنبال علاقه مندی کودکی خود، پزشکی را رها و در رشته حرفه و فن تحصیل را از سر می گیرد. او سال 53 به استخدام آموزش و پرورش درمی آید و کارش را به عنوان معلم حرفه وفن آغاز می کند. اما دامنه تدریس محسنی تنها به مدرسه خلاصه نمی شود.
او در سال 67 نخستین کارگاه صنایع دستی دختران مشهد را تأسیس و افراد بسیاری را از همان کارگاه علاقه مند به هنر و توسعه آن می کند. همچنین در سال 71 با برگزاری کلاس های صنایع دستی در اداره ارشاد برای معلمان گام بزرگی در توسعه و حفظ صنایع دستی برمی دارد. چرا که معلمان هنر خود را به شاگردان انتقال می دهند. رفتن هنر به هر خانه و خانواده نیز در علاقه مندی افراد بیشتری به صنایع دستی تأثیر گذار است.
اما یکی از مهم ترین اقدامات محسنی را می توان راه اندازی «فرهنگ سرای فرخ» و تربیت هنرجویان فراوانی در این فرهنگ سرا دانست. او با وجود بازنشستگی در سال 81 تا سال 89 به صورت داوطلبانه این فرهنگ سرا را اداره کرد. متأسفانه بعد از رفتن استاد محسنی فرهنگ سرا نیز به کار خود پایان داد.
زهرا محسنی در سال 1390 نشان اصالت یونسکو را در رشته ابریشم دوزی کلات دریافت می کند و سال 91 نیز موفق به دریافت عنوان هنرمند برتر صنایع دستی کشور می شود. یک سال بعد نیز از سوی شورای ارزیابی هنرمندان، شاعران و نویسندگان کشور گواهی نامه درجه یک معادل دکتری هنری در رشته رودوزی های سنتی ایرانی به او اهدا می شود.
این هنرمند پیش کسوت سال 27 در ساری متولد شد، شغل پدر او را به اندیمشک کشاند و قبولی در رشته پزشکی پایش را به مشهد باز کرد. محسنی از سال 46 در مشهد سکونت دارد..