راحله حسین زاده - بوم بومش از کار می افتد و رفته رفته احساسش هم با انداختنش از بین می رود. نطفه ای که شاید برای بعضی ها خیر و برکت باشد و برای برخی مایه بی آبرویی و نامیمونی است. برای همین بازار مطب های زیر زمینی که نشانی از آن ها وجود ندارد اما هستند، داغ می شود و بی صدا جنایتی نرم شکل می گیرد و قلبی از قلبی سیاه کنده می شود. سقط جنین جرمی خاموش است که عاملانش برای فرار از واقعیت زندگی شان ضربان حیات را از میهمانی آسمانی می گیرند. این قصه تلخ نه ایران بلکه همه کشورهایی است که با افزایش جمعیت انسانی دست و پنجه نرم می کنند و مجموعه ایی از مشکلات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و ضعف اعتقادی موجب شکل گیری آن می شود و زنان بسیاری را به پرتگاه مرگ می کشاند. زنانی که قربانی فقر فرهنگی و آموزشی هستند و به هر دلیلی از حفظ آبرو گرفته تا نداشتن امکانات، قید فرزندآوری را می زنند و بهای آن را با نچشیدن طعم مادر شدن تا پایان عمر می پردازند.
سازمان پزشکی قانونی کشور از سال 95 تاکنون هیچ آماری درباره میزان مراجعان به مراکز پزشکی برای گرفتن مجوز سقط جنین ارائه نداده است و آخرین آمار موجود مربوط به 3سال پیش است که براساس آن تعداد کل متقاضیان سقط جنین درمانی که برای دریافت مجوز به مراکز پزشکی قانونی کشور مراجعه کردند، ۱۲ هزار و ۲۸۱ نفر بوده اند. اما بر اساس همین آمار نصفه و نیمه درمی یابیم که تعداد سقط جنین در مقایسه با سال 94 حدود ۲۳.۴ درصد افزایش داشته است که از کل متقاضیان 8537 نفر حائز شرایط دریافت مجوز سقط جنین درمانی تشخیص داده شدند.
899 سقط جنین در استان
سقط جنین و سقط درمانی دو مقوله متفاوت از یکدیگر است. سقط درمانی با مجوز و با هدف حفظ جان مادر و جلوگیری از به دنیا آمدن نوزادان ناقص الخلقه انجام می شود. بی شک اگر به چنین موارد خاصی که آسیب های جدی در آینده به سلامت یک خانواده و هزینه بسیاری برای آن به وجود می آورد مجوز داده نشود، گرایش به سقط غیرقانونی تقویت خواهد شد و تبعات اجتماعی به دنبال خواهد داشت، موضوعی که دکتر آریا حجازی، مدیر کل پزشکی قانونی خراسان رضوی بر آن صحه گذاشت و درباره قانون سقط جنین توضیح داد: «از سال 84 این موضوع بر اساس دستورات فقهی با دو شرط اساسی یک عقب افتادگی یا ناقص الخلقه بودن جنین و دوم بیماری مادر که با تهدید جانی همراه باشد در مجلس به تصویب رسید و با تأیید پزشکی قانونی مبنی بر شرایط فوق اجازه سقط صادر می شود.»
او با بیان اینکه صدور مجوز سقط جنین درمانی تا قبل از چهار ماهگی امکان پذیر است، آماری از میزان مراجعات برای سقط جنین به اداره کل پزشکی قانونی خراسان رضوی داد و بیان کرد: «طبق دستورالعمل های تدوین شده، در سال 97 برای 1157 مورد، پرونده سقط درمانی تشکیل و از این تعداد برای 899 مورد مجوز صادر و همچنین تعداد پرونده های تشکیل شده در فروردین 98، 75 مورد بوده که به 53 نفر اجازه سقط جنین داده شده است.»
آمار سقط های غیر قانونی را نداریم
دکتر آریا حجازی، مدیرکل سازمان پزشکی قانونی خراسان رضوی درباره آمار سقط های زیرزمینی به خبرنگار ما گفت: « آماری درباره سقط های غیرقانونی نداریم چراکه این موارد رسمی نیست. در گذشته سقط های غیرقانونی یا جنایی با استفاده از ابزار یا وسایل پزشکی انجام و حتی به مرگ مادر ختم می شد ازاین رو هرکسی قادر به انجام آن نبود اما امروز شیوه های سقط جنین متفاوت شده و با استفاده از دارو این عمل به راحتی انجام می شود. بنابراین می توان نتیجه گرفت که تعداد سقط های غیرقانونی کم نیست و ما از آن بی اطلاع هستیم.»
او علاوه براین، مخالفت های صورت گرفته با سقط جنین درمانی از سوی برخی افراد را غیر منطقی دانست و بیان کرد که شایع ترین بیماری جنینی که طی چند سال گذشته برای آن مجوز سقط داده شده مربوط به سندروم داون بوده است.
کشف 5جنین در مشهد
سقط جنایی نوعی از سقط جنین است که شرعا حرام و قانونا جرم تلقی می شود و مجازات قضایی دارد. این نوع سقط غیرقانونی، معمولا در مراکز غیرمجاز و اصطلاحا به صورت زیرزمینی انجام می شود که به گفته بازپرس علی اکبر احمدی نژاد، قاضی ویژه قتل عمد دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه 2 مشهد، طبق ماده 306 قانون مجازات اسلامی سقط جنین غیر قانونی گرچه قتل محسوب نمی شود و اگر این جنایت به صورت عمدی باشد قصاص ندارد اما طبق ماده 622، 623 و 624 قانون تعزیرات باتوجه به کیفیت آن مجازات های مختلفی دارد که به استناد ماده 622 اگر فردی عالما و عامدا به واسطه ضرب و شتم زن حامله موجب سقط جنین وی شود علاوه بر پرداخت دیه و قصاص به حبس از یک تا 3سال محکوم خواهد شد.
قاضی ویژه قتل دادسرای مشهد ادامه داد: «ماده 623 قانون تعزیرات برای افرادی که با خوراندن ادویه و داروهایی که به سقط جنین ختم می شود هم مجازات 6ماه تا یک سال حبس در نظر گرفته است و اگر فردی عالما و عامدا زن حامله را به استعمال مواد سقط جنین راهنمایی کند به حبس از 3 تا 6 ماه محکوم خواهد شد.»
احمدی نژاد درباره ماده 624 قانون تعزیرات که مختص پزشکان، ماماها و داروفروشانی است که در سقط جنین مباشرت دارند گفت: «بر اساس این ماده اشخاص فراهم کننده وسایل سقط جنین و شرکت کننده به حبس از 2 تا 5 سال و پرداخت دیه محکوم می شوند.»
این مقام قضایی در ادامه به کشف 5 مورد جنین سقط شده در لوله فاضلاب و رودخانه در سال گذشته اشاره کرد و گفت: «دیه سقط جنین مطابق ماده 716 قانون مجازات اسلامی در مراحل مختلف تشکیل جنین متفاوت است.»
انجام 300سقط درمانی در سال
دکتر علی اصغر انجیدنی، مدیر نظارت و اعتباربخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد هم با بیان اینکه براساس آمار موجود سالانه 300 مورد سقط مجاز در استان انجام می شود، گفت: «به دلیل راه های غیرمجاز و زیرزمینی و بدون مجوز دانشگاه آماری در مورد سقط های غیرقانونی موجود نیست و با توجه به اینکه سقط های غیرقانونی با مصرف دارو و یا از سوی افراد فاقد صلاحیت حرفه ای و در مکان های غیر معمول و فاقد مجوز صورت می گیرد آماری به ثبت نرسیده است.»
انجیدنی درباره برخورد دانشگاه علوم پزشکی با افراد متخلف که اقدام به سقط های غیرقانونی و تجویز داروهایی در این باره می کنند تاکید کرد که در صورت مشاهده انجام سقط غیرمجاز از سوی پزشکان و یا ماماها ضمن تذکر و اخذ تعهد از نام بردگان به دلیل رعایت نکردن اخلاق حرفه ای پرونده آنان برای رسیدگی به هیئت انتظامی سازمان نظام پزشکی و هم زمان به دادگاه و مراجع قضایی ارجاع می شود.
رابطه نامشروع، عامل اصلی سقط جنین
سقوط ارزش های اخلاقی و دینی در برخی افراد تا جایی پیش می رود که جسد روح دار جنینی را به پای مسلخ می کشانند تا یک انسان که حاصل یک خطاست از حق حیات خود محروم شود. موضوع روابط جنسی نامشروع طبق گفته دکتر فرشته دانش که علاوه بر دارا بودن دکتری روان شناسی بالینی، کارشناس مامایی نیز هست عاملی است که در مقایسه با علت وضعیت اقتصادی در سقط جنین آمار بالایی در جامعه ما و شهر مشهد دارد.
برخلاف مسئولان نهادهای رسمی استان که از وجود و میزان مراکز و افرادی که به صورت غیرقانونی به سقط جنین اقدام می کنند، اطلاعی ندارند این روان شناس بالینی از آشنایی با ماماها و پزشکانی که تعهد اخلاقی را زیرپا می گذارند و به صورت غیرقانونی اقدام به سقط می کنند خبر داد. او همچنین از عطاری ها و مطب های آزادی گفت که با دادن قرص هایی به افراد، شریک این جنایت می شوند و حتی بعد از مصرف این قرص ها پیامدهایی از جمله خون ریزی شدید، آمبولی و مرگ در انتظار این مادران است. دانش مدعی است با وجود معرفی چند مورد از پزشکان متخلف در این باره به بازرسان دانشگاه علوم پزشکی مشهد اقدام مثبتی در این باره صورت نگرفته است طبق گفته فرشته دانش، روان شناس بالینی مادرانی که اقدام به سقط جنین می کنند دچار عوارض جسمانی، روحی و روانی در آینده می شوند. او معتقد است مادری که سقط می کند دیگر فرد سالمی نیست و به انواع عفونت ها، خون ریزی ها، عقیمی و سوراخ شدن رحم مبتلا می شود و بر بارداری های آینده او نیز اثرگذار است.
به هر حال سقط جنین آن هم از نوع غیر مجازش خطری جدی و آسیبی مهم بر بدنه جامعه است که اگر فکری به حالش نکنیم در آینده مشکلات عدیده ای را به کشور تحمیل خواهد کرد.