ملیحه ابراهیمییزدی| وقتی از جامعهکوچکی چون محیط خانه قدم به اجتماع میگذاریم، ضروری است که زیر پرچم قوانین و قواعد ازپیشتعریفشده زندگی کنیم. یکی از این قوانین سفت و سخت، رعایت حجاب است که امری فطری به شمار میآید و ازجمله مواردی است که باید به آن توجه ویژه داشت. البته در این خصوص تفکیک جنسیتی معنایی ندارد، اگرچه که وقتی صحبت از عفاف و حجاب میشود، تمامی نگاهها به سمت زنان و حفظ عفاف و حجاب معطوف میشود اما فارغ از نگاه جنسیتی باید به این مهم اذعان داشت که مردان نیز باید با رعایت شئونات اسلامی در جامعه حضور پیدا کنند. در این شماره روی صحبتمان با خانمها نیست؛ بلکه قصد داریم موشکافانهتر وارد حوزه آقایان شویم. بدیهی است وقتی در یک جامعه، بانوان درکنار آقایان زندگی میکنند، هر دو طرف باید موازین را رعایت کنند.
عفاف از نگاه قرآن
چه کسی گفته که حجاب صرفا مخصوص خانمهاست یا حجاب یعنی نوع پوششی که انتخاب میکنیم؟ این گفته را اگر گروهی از آقایان به زبان میآورند، حتما میخواهند خودشان را که پایبند به عرف و شرع نیستند، توجیه کنند. به خاطر بسپارید اهمیت رعایت حجاب و عفاف ازسوی آقایان تا اندازهای است که خداوند در آیه30 سوره نور میفرماید: «به مومنان بگو چشمهای خود را (از نگاه نامحرمان) فرو گیرند و عفاف خود را حفظ کنند.»
با دستور العملهای شرعی آشنا شوید
گاهی باید به مسائل عمیقتر از آنچه در تصورمان است، فکر کنیم. حجاب و عفاف تعاریف متعددی دارد که شاید مهمترین بُعد آن، رعایت حجاب در نگاهکردن به نامحرم باشد. متأسفانه برخی آقایان این عمل را امری طبیعی میپندارند و وقتی به باد نقد گرفته میشوند، اینگونه پاسخ میگویند: «طرف مقابل رعایت کند. کور که نیستیم؛ بههرحال چشممان به طرف میافتد!»
آنچه در این مسئله حائز اهمیت است، این است که فردی که در جامعهای زندگی میکند، باید با دستورالعملهای شرعی حجاب آشنایی کامل داشته باشد. امامخمینی(ره) درباره پوشش مردان میفرمایند: «مرد نیز علاوهبر عورتین، باید قسمتهایی از بدن را که پوشاندن آن متعارف است، از نامحرم بپوشاند.»
مراقب عوامل ضدفرهنگ باشید
مقصر اصلی در این زمینه، نبود فرهنگ و تبلیغات فرهنگی است، بهطوریکه امروز خیلی از آقایان به اموری گرایش پیدا کردهاند که خارج از دایره صفات مردانه است و گرایش به امور زنانه دارند. درست نیست که خیلی از جوانان امروزی به آرایش و پیرایشهای زنانه تمایل نشان میدهند و مروج فرهنگ مبتذل غرب هستند؛ آنها نمیدانند پشت پرده این کار ضدفرهنگی چیست. البته خیلیها را هم میشناسیم که با جدیت دربرابر فرهنگ غربی سینه سپر میکنند و از نوع پوشش و ظاهری که انتخاب کردهاند، دفاع میکنند. امامصادق(ع) دراینباره میفرماید: «و بهترین لباس تو لباسی است که تو را از خداوند عزّوجل به غیر خدا مشغول نکند؛ بلکه تو را به یاد او و به شکر او و طاعت او نزدیک کند؛ و تو را به خودپسندی و ریا و زینتبندی و تفاخر و استکبار و بلندپروازی نیندازد؛ زیرا اینها از آفتهای دین است و بهجاگذارنده سختی و قساوت در دل.»
رعایت حجاب حتی برای محارم
چه ربطی دارد که طرف خواهر شماست یا خواهرزاده و برادرزاده شما؟ ما هم میدانیم که این افراد محارم شما هستند، اما از یاد نبرید که رعایت برخی نکات مربوطبه حجاب دربرابر محارم هم، ضروری و الزامی است. در سادهترین نگاه باید به منش، ظاهر و پوشش خود حساسیت داشته باشید. خیلیها بر این باورند که بیرونانداختن تصاویر خالکوبیشان یا نمایشدادن زنجیرهای طلایی که بر گردن دارند، جلو محارم بلامانع است؛ درحالیکه از نگاه دین، جایز نیست مرد، حتی درمقابل محارمش (جز همسر)، بدن خود را برهنه کند.
با تمدن و فرهنگمان همقدم شوید
همیشه نباید انگشت اتهام را بهسوی یک نفر دراز کرد. گاهی عوامل گوناگون دست به دست هم میدهند تا یک اتفاق ناخوشایند رخ دهد. کافی است در ساعاتی از شبانهروز به مکانهایی بروید که در آنها با ازدحام جمعیت افراد پیادهرو مواجه میشوید. با آقایانی روبهرو خواهید شد که نوع پوشش و ظاهرشان دستخوش تصمیمات دیگران است! این روزها بازار پوشاک در قبضه لباسهای نامتعارف است؛ لباسهایی دارای نوشتههایی با مضامین بیمعنی و بعضا مستهجن یا تصاویر عجیبوغریب و مدلهایی که با فرهنگ و تمدن ما فرسنگها فاصله دارد.
ضرورت رعایت حجاب کلامی
یک بخش دیگر در حوزه رعایت حجاب و عفاف در آقایان مربوط میشود به نوع روابطی که این افراد با دیگران برقرار میکنند، بهخصوص در مراودات اجتماعی. متأسفانه برخی آقایان در محیطهای کاری، روابط دوستی و حتی بین اقوام و آشنایان، به رعایت کلام و رفتارشان همراه با رعایت عفاف و حیا اعتقادی ندارند. فکر نمیکنیم کسی پیدا شود که مُهر تأیید بر رفتارهای این افراد بزند، بهخصوص وقتی این بیپردگی در روابط زن و مرد مشاهده شود. هیچ دلیل و برهانی نمیتوان آورد مبنیبر اینکه رفتار طرف صمیمانه است یا هر دلیل دیگر.