شهرآرانیوز، موزه دیتالند که از آن بهعنوان نخستین موزه هنرهای هوش مصنوعی جهان یاد میشود، از ۲۰ ژوئن ۲۰۲۶ در مجموعه فرهنگی «گرند الای» (The Grand LA) در شهر لسآنجلس آمریکا به روی عموم گشوده شد. این پروژه توسط رفیک آنادول، هنرمند شناختهشده حوزه هنر دیجیتال و هوش مصنوعی، راهاندازی شده و هدف آن ایجاد بستری برای نمایش آثار هنری مبتنی بر داده، یادگیری ماشین و هوش مصنوعی است.
این موزه در ساختمانی شاخص که توسط فرانک گری، معمار مشهور کانادایی-آمریکایی طراحی شده، قرار دارد و تلاش میکند مرزهای سنتی میان هنر، فناوری و علم را از میان بردارد.

نخستین نمایشگاه این موزه با عنوان «Machine Dreams: Rainforest» از ۲۰ ژوئن ۲۰۲۶ تا ۳۱ ژانویه ۲۰۲۷ برگزار میشود. این نمایشگاه در پنج گالری و فضایی به وسعت بیش از ۲۵ هزار فوت مربع برپا شده و نمونهای از نسل جدید آثار هنری مبتنی بر هوش مصنوعی به شمار میرود.
در این پروژه، آثار هنری بهصورت ثابت ارائه نمیشوند؛ بلکه با پردازش مداوم دادهها و تعامل با محیط و بازدیدکنندگان، به شکل لحظهای تغییر میکنند. برگزارکنندگان این نمایشگاه معتقدند هنر در عصر هوش مصنوعی دیگر یک محصول نهایی نیست، بلکه فرآیندی زنده و دائماً در حال تحول است.

در مرکز این نمایشگاه، مدل هوش مصنوعی «Large Nature Model» یا LNM قرار دارد؛ مدلی که از آن بهعنوان نخستین مدل چندرسانهای متنباز جهان با تمرکز کامل بر دادههای طبیعت یاد میشود.
این مدل با استفاده از بیش از ۵۰۰ میلیون تصویر و داده مرتبط با طبیعت آموزش دیده است. دادههای مورد استفاده نیز از مؤسسات معتبری مانند اسمیتسونین، آزمایشگاه پرندهشناسی دانشگاه کرنل، مؤسسه گتی، پلتفرم iNaturalist و موزه تاریخ طبیعی لندن جمعآوری شدهاند.
هدف از توسعه این مدل، خلق تجربههای بصری و هنری جدید از طبیعت با کمک هوش مصنوعی و دادههای واقعی محیطزیستی عنوان شده است.

یکی از ویژگیهای قابل توجه پروژه دیتالند، توجه به پایداری زیستمحیطی است. زیرساخت پردازشی مدل LNM بر بستر سرویس ابری گوگل در ایالت اورگن آمریکا اجرا میشود و طبق اعلام برگزارکنندگان، حدود ۸۷ درصد انرژی مورد نیاز آن از منابع تجدیدپذیر و بدون کربن تأمین میشود.
این رویکرد در شرایطی مطرح میشود که مصرف انرژی مدلهای بزرگ هوش مصنوعی به یکی از چالشهای مهم صنعت فناوری در سالهای اخیر تبدیل شده است.

افتتاح موزه دیتالند را میتوان یکی از مهمترین رویدادهای حوزه هنر دیجیتال و هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ دانست. این مجموعه تلاش میکند فضایی مشترک برای هنرمندان، پژوهشگران، دانشمندان و متخصصان فناوری فراهم کند و امکان خلق آثار هنری مبتنی بر داده و هوش مصنوعی را در مقیاسی گسترده به نمایش بگذارد.
کارشناسان معتقدند راهاندازی نخستین موزه هنرهای هوش مصنوعی جهان میتواند آغازگر فصل جدیدی در صنعت هنر باشد؛ فصلی که در آن هوش مصنوعی نهتنها یک ابزار، بلکه بخشی از فرآیند خلاقیت و تولید اثر هنری خواهد بود.