سردرگمی دانش آموزان برای پیداکردن ظرفیت خالی در هنرستان‌ها | انتخاب رشته با دوراهی هدایت و سردرگمی

به گزارش شهرآرانیوز؛ هدایت تحصیلی برای دانش آموزان دوره دوم متوسطه، فقط انتخاب چند عنوان در فرم مدرسه نیست، برای بسیاری از خانواده ها، تصمیمی است که می‌تواند مسیر تحصیل، مهارت آموزی و آینده شغلی فرزندشان را تعیین کند. به همین دلیل، طبیعی است که والدین درباره رشته انتخابی، ظرفیت هنرستان ها، اولویت‌های «الف» و «ب»، شرایط ثبت نام و امکان ادامه تحصیل در رشته مورد علاقه فرزندشان حساس باشند.

با این حال، هم زمان با آغاز ثبت نام دانش آموزان دوره دوم متوسطه، تعدادی از والدین با ارسال پیام به صفحه «صدای مردم» شهرآرا، از مشکلاتی مانند ازدحام در هنرستان ها، مراجعه‌های مکرر، نبود اطلاع رسانی شفاف درباره ظرفیت رشته ها، سرگردانی خانواده‌ها و آنچه خودشان «برخورد‌های سلیقه‌ای» می‌دانند، گلایه کرده‌اند.

در این پیام ها، برخی والدین مدعی شده‌اند که با وجود داشتن معدل بالا و حتی اولویت «الف» در هدایت تحصیلی، موفق به ثبت نام فرزندشان نشده‌اند. گروهی دیگر نیز درباره وضعیت دانش آموزان دارای اولویت «ب» پرسیده‌اند و خواستار شفاف سازی آموزش وپرورش درباره امکان ثبت نام این دانش آموزان در رشته‌های فنی وحرفه‌ای و کاردانش شده‌اند.

گلایه از مراجعه‌های مکرر به هنرستان

یکی از والدین درباره وضعیت ثبت نام دریکی از هنرستان‌های فنی وحرفه‌ای در محدوده طلاب نوشته است: هنوز یک هفته از شروع ثبت نام‌ها نگذشته است و در این مدت چندین نوبت برای ثبت نام فرزندم مراجعه کرده‌ام، اما با شلوغی شدید، ازدحام بالا و نبود سهولت در روند مراجعه و تکریم مراجعه کنندگان روبه رو شده‌ام.

محمد اوسو در ادامه پیام خود آورده است: در همین باره ما برای ثبت نام در رشته مکانیک خودرو مراجعه کردیم، اما مدیر مدرسه اعلام کرد ظرفیت کامل است،  درحالی که به نظر من هنوز ظرفیت وجود دارد. سؤالم این است که اگر ظرفیت رشته تکمیل شده، چرا به صورت شفاف تعداد ظرفیت، تعداد ثبت نام شده‌ها و علت نپذیرفتن دانش آموزان اعلام نمی‌شود؟

وی همچنین مدعی شده است که برخی دانش آموزان به دلیل آشنایی یا سفارش، سریع‌تر در مدرسه ثبت نام شده‌اند. در ادامه پیام او آمده است: چرا دانش آموزانی که پدر یا مادرشان فرهنگی هستند یا از دوستان و آشنایان مدیر محسوب می‌شوند، سریع ثبت نام می‌شوند، اما دانش آموزی که پدرومادرش کارگر هستند، به مدارس دیگر ارجاع داده می‌شود؟

این ولی دانش آموز در بخش دیگری از پیام خود از آموزش وپرورش استان خواسته است درباره وضعیت دانش آموزان دارای اولویت «ب» توضیح دهد: آیا دانش آموزی با معدل ۱۶.۵۰ و هدایت تحصیلی گروه «ب» نمی‌تواند در رشته مورد علاقه اش در شاخه فنی وحرفه‌ای ثبت نام کند؟ آیا نداشتن اولویت «الف» به این معناست که دانش آموز به طور کامل از انتخاب رشته مورد علاقه خود محروم می‌شود؟ وی همچنین خواستار حضور بازرسان در مدارس و هنرستان‌ها شد.

پرونده به دست، از این مدرسه به آن مدرسه

یکی دیگر از والدین، از وضعیت ثبت نام فرزندش در ناحیه ۷ آموزش وپرورش محدوده قاسم آباد گلایه کرده. او نوشته است: خدا شاهد است که پوست همه ما را کنده‌اند. هنوز نتوانسته‌ام فرزندم را با معدل ۱۹.۹۳ و هدایت تحصیلی «الف» در مدرسه ثبت نام کنم. این شهروند با اشاره به مراجعه‌های مکرر خود به مدارس آورده است: روز‌های دوشنبه و چهارشنبه، پرونده به دست، از این مدرسه به آن مدرسه می‌روم، اما همچنان موفق به ثبت نام نشده‌ام. همه چیز برای ثبت نام مدارس سلیقه‌ای انجام می‌شود و هر مدرسه معیار خودش را دارد.

وی ادامه داده است: فرزندم هم معدل بالا دارد و هم در هدایت تحصیلی اولویت «الف» گرفته است، با این حال، پرونده اش در خانه مانده و هنوز مدرسه‌ای برای ثبت نام پیدا نکرده‌ایم. اگر وضعیت دانش آموزی با اولویت «الف» و معدل ۱۹.۹۳ این است، خانواده‌هایی که دانش آموزشان اولویت «ب» گرفته است، باید چه کار کنند؟

ظرفیت مبهم مدارس و اولویت‌ها

این ولی دانش آموز همچنین از نبود پاسخ روشن درباره ظرفیت مدارس انتقاد کرده و نوشته است: مدرسه دولتی ملک شخصی مدیر نیست. والدین باید بدانند ظرفیت واقعی هر رشته چقدر است، چه تعداد دانش آموز ثبت نام شده‌اند و بر اساس چه ضوابطی از پذیرش دانش آموزان خودداری می‌شود؟

بخش مهمی از پیام‌های دریافت شده، به تفاوت میان اولویت‌های «الف» و «ب» مربوط است. برخی خانواده‌ها تصور می‌کنند دانش آموزی که در یک رشته اولویت «ب» دارد، عملا امکان ثبت نام در آن رشته را از دست داده است. گروهی نیز معتقدند در زمان ثبت نام، بعضی مدارس بدون ارائه توضیح کافی، دانش آموزان دارای اولویت «ب» را نمی‌پذیرند یا آن‌ها را به رشته‌ها و مدارس دیگر هدایت می‌کنند.

مبنای تعیین اولویت‌ها

رئیس اداره امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی اداره کل آموزش وپرورش خراسان رضوی، درباره هدایت تحصیلی دانش آموزان می‌گوید: در تعیین و اولویت بندی رشته ها، فقط نمره پایه نهم یا نمره یک درس خاص ملاک نیست، بلکه نمرات دروس پایه‌های هفتم، هشتم و نهم با ضرایب مشخص در عملکرد تحصیلی دانش آموز تأثیر دارد.

امین رمضان پور، با اشاره به حدنصاب برخی رشته‌ها می‌افزاید: برای ورود به رشته ریاضی، دانش آموز باید حداقل نمره ۱۴ در درس ریاضی و حداقل نمره ۱۳ در درس علوم تجربی کسب کرده باشد. اگر نمره دانش آموز از حدنصاب تعیین شده پایین‌تر باشد، در فرم هدایت تحصیلی مقابل آن رشته «خط تیره» درج می‌شود و این بدان معناست که دانش آموز شرایط احراز آن رشته را ندارد.

رئیس اداره امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی اداره کل آموزش وپرورش خراسان رضوی همچنین تأکید کرده است که در فرم هدایت تحصیلی، اولویت «ج» وجود ندارد و دانش آموزان یا در اولویت «الف» قرار می‌گیرند یا «ب». به گفته او، اولویت بندی دانش آموزان با توجه به عملکرد تحصیلی و ظرفیت تعیین شده برای هر رشته، منطقه و جنسیت انجام می‌شود.

هدایت تحصیلی «ب» به معنای محرومیت نیست

وی برای توضیح تفاوت دو اولویت، مثالی درباره ناحیه ۴ مشهد مطرح می‌کند و می‌افزاید: اگر برای رشته علوم تجربی در گروه پسران ۴۰۰ ظرفیت تعیین شده باشد، دانش آموزانی که بالاترین نمرات و امتیاز‌های عملکرد تحصیلی را دارند، با توجه به ظرفیت موجود در اولویت «الف» قرار می‌گیرند. این دانش آموزان در بازه زمانی مشخص، فرصت ثبت نام دارند و پس از پایان مهلت اولویت «الف»، در صورت باقی ماندن ظرفیت، دانش آموزان دارای اولویت «ب» می‌توانند برای ثبت نام مراجعه کنند.

بر اساس توضیحات این مسئول، اولویت «ب» به تنهایی به معنای بی اعتباری هدایت تحصیلی یا محرومیت قطعی از رشته نیست، بلکه ثبت نام این گروه پس از دانش آموزان اولویت «الف» و در صورت وجود ظرفیت انجام می‌شود. بنابراین، وضعیت نهایی دانش آموزان دارای اولویت «ب» به ظرفیت باقی مانده رشته و مدرسه نیز بستگی دارد.

بررسی‌های مشاوره‌ای، راهنمای انتخاب رشته

رئیس اداره امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی اداره کل آموزش وپرورش خراسان رضوی درباره بخش‌های مختلف فرم هدایت تحصیلی نیز توضیح می‌دهد: این فرم شامل دو بخش اصلی «عملکرد تحصیلی» و «بررسی‌های مشاوره‌ای» است.

به گفته رمضان پور، آنچه اولویت «الف» یا «ب» را تعیین می‌کند، عملکرد تحصیلی دانش آموز است. در مقابل، بررسی‌های مشاوره‌ای شامل نظرسنجی والدین، نظرسنجی دبیران، نظرسنجی از خود دانش آموز و آزمون‌های رغبت و توانایی است. این بخش به دانش آموز کمک می‌کند علاقه، استعداد و توانمندی خود را بهتر بشناسد، اما در تعیین اولویت «الف» و «ب» نقش ندارد.

او در ادامه بیان می‌کند: در پایین فرم هدایت تحصیلی، جدولی درباره تیپ شخصیتی دانش آموز وجود دارد که بر اساس آزمون‌های انجام شده در سامانه «https://my.medu.ir» مشخص می‌شود. این آزمون‌ها می‌تواند دانش آموز را در گروه‌هایی مانند واقع گرا، جست وجوگر و دیگر تیپ‌های شخصیتی قرار دهد و به او و خانواده اش برای تصمیم گیری دقیق‌تر درباره آینده تحصیلی کمک کند.

در ادامه حتما بخوانید آموزش مهارت، مسیر مطمئن اشتغال؛ کارآفرینی از کلاس‌های فنی آغاز می‌شود

برنامه‌های مشاوره‌ای برای خانواده‌ها

رمضان پور درباره اقدامات آموزش وپرورش استان برای کاهش سردرگمی دانش آموزان و والدین نیز توضیح می‌دهد: هم زمان با صدور نمونه برگ‌های هدایت تحصیلی، برنامه‌های آنلاین برای معرفی شاخه‌های علوم تجربی، معارف اسلامی، علوم انسانی، صنعت و کشاورزی برگزار می‌شود.

به گفته او، این برنامه‌ها هر شب ساعت ۱۷ در کانال مشاوران خراسان رضوی و کانال اداره کل آموزش وپرورش استان منتشر شده و با استقبال خانواده‌ها و دانش آموزان همراه بوده است.

وی همچنین از تهیه فایل الکترونیکی جامع در قالب PDF با عنوان «رادیو مشاور» خبر می‌دهد و می‌گوید: این فایل برای مشاوران، دانش آموزان و والدین قابل استفاده است.

رئیس اداره امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی اداره کل آموزش وپرورش خراسان رضوی می‌افزاید: حوزه آموزش نیز اطلاعات مربوط به هنرستان‌ها و رشته‌های ارائه شده در هر هنرستان را در قالب فایل‌های متمرکز برای والدین و دانش آموزان آماده کرده است تا خانواده‌ها با شناخت بیشتری انتخاب کنند و از سردرگمی خارج شوند.

مراجعه به کمیته‌های هدایت تحصیلی و خط ۱۵۷۰

رمضان پور با اشاره به ظرفیت‌های حضوری مشاوره در استان تأکید می ‎کند: در هر اداره آموزش وپرورش، کمیته هدایت تحصیلی تشکیل شده است و دانش آموزانی که درباره انتخاب رشته، ظرفیت‌ها یا نحوه ثبت نام سؤال و ابهام دارند، می‌توانند با مراجعه به این کمیته‌ها از مشاوره رایگان استفاده کنند.

به دلیل تعداد زیاد دانش آموزان، مشاوره‌ها ممکن است کوتاه باشد، اما تلاش می‌شود در همین زمان محدود، راهنمایی‌های کاربردی و لازم به دانش آموزان و والدین ارائه شود. به گفته رمضان پور، در هفته‌های ثبت نام نیز مشاوران در مدارس دوره متوسطه اول حضور دارند و در کنار مدیر و عوامل اجرایی مدرسه، درباره رشته‌های قابل انتخاب، مدارس دارای ظرفیت، نحوه ثبت نام و مراحل مورد نیاز به خانواده‌ها توضیح می‌دهند.

وی همچنین از افزایش ظرفیت خط تلفنی ۱۵۷۰ در ایام هدایت تحصیلی خبر می‌دهد و می‌گوید: این خط برای پاسخ گویی به سؤالات و چالش‌های دانش آموزان و خانواده‌ها فعال است.