کارگردان فیلم ماه پنهان: دغدغهام این بود که نقش خانواده را پررنگ کنم
کارگردان فیلم سینمایی ماه پنهان، درباره انتخاب یک سوژه اجتماعی ملتهب برای نخستین تجربه سینماییاش میگوید هدفش ساخت فیلمی بوده که علاوه بر پرداختن به مسئله خانواده، از همان دقایق ابتدایی مخاطب را با یک قصه معمایی و پلیسی همراه کند. او همچنین از انتخاب بازیگران، پیوند کودکربایی و رحم اجارهای، شرایط اکران و برنامهاش برای ساخت فیلم بعدی گفت.
فیلم سینمایی ماه پنهان به کارگردانی محمدرضا یکانی با محوریت یک بحران خانوادگی و اجتماعی ساخته شده است. این فیلم با استفاده از مؤلفههای ژانر پلیسی و معمایی، ماجرایی درباره کودکربایی و رحم اجارهای را روایت میکند و در عین حال، مسئله حفظ خانواده و نقش زنان در این مسیر را مورد توجه قرار میدهد. شهرآرانیوز درباره این فیلم با محمدرضا یکانی، کارگردان ماه پنهان گفتگو کرده که در ادامه میخوانید.
چرا با وجود سابقه طولانی شما در فیلم کوتاه و آثار ویدئویی، برای نخستین فیلم سینمایی سراغ یک قصه خانوادگی آرام نرفتید و یک بحران سنگین اجتماعی را انتخاب کردید؟
تجربه ساخت فیلم کوتاه، نیمهبلند و بلند ویدئویی را داشتم و ۱۲ فیلم بلند ویدئویی ساخته بودم، بنابراین برایم تفاوت چندانی نداشت و تجربه لازم را داشتم. علت انتخاب این ژانر این بود که میخواستم فیلمی بسازم که جذابیت داستانی داشته باشد.
در دنیای امروز، نیازمند ساخت فیلمهایی هستیم که در درجه اول برای مخاطب سرگرمکننده باشند. یکی از مشکلات بسیاری از فیلمهای ما این است که مخاطب بعد از ۱۰ دقیقه خسته میشود. مخاطب هزینه میکند و به سینما میآید تا فیلم ببیند، بنابراین باید از همان ابتدا بتوانیم او را با قصه همراه کنیم. در ماه پنهان تلاش کردیم از دقیقه ۶ یا ۷ مخاطب را با داستان همراه کنیم.
برای من جذابیت قصه و داستان خیلی مهم بود و بعد به این سمت رفتیم که روایت، معماگونه باشد. ژانر فیلم من هم خانوادگی است و هم پلیسی. فیلمهای پلیسی و معمایی همیشه طرفداران خاص خودشان را دارند و همین موضوع دست من را باز گذاشت تا سراغ این سوژه بروم.
ماه پنهان یک سوژه ملتهب اجتماعی دارد و درباره کودکربایی و کودکدزدی است. امیدوار بودم این موضوع بتواند تأثیر خودش را روی مخاطب بگذارد.
در انتخاب بازیگران ماه پنهان چه معیارهایی برایتان اهمیت داشت و چطور به این ترکیب رسیدید؟ آیا از ابتدا بازیگران مشخصی را برای نقشها در نظر داشتید یا ویژگیهای شخصیتها در فیلمنامه شما را به انتخاب نهایی رساند؟
بازیگران اصلی فیلم جوان هستند و من دو معیار داشتم. اول اینکه مشغول بازی در اثر دیگری نباشند و دوم اینکه انگیزه کافی و لازم برای بازیگری داشته باشند.
لیندا کیانی فیلمنامه را دوست داشت و علاوه بر توانایی، انگیزه لازم برای ایفای این نقش را هم داشت. ویژگیهای او با معیارهایی که من در نظر گرفته بودم همخوانی داشت و به همین دلیل او را برای نقش اصلی انتخاب کردم.
چرا تصمیم گرفتید کودکربایی را به عنوان موتور اصلی بحران انتخاب کنید؟
بحث کودکربایی در جامعه ما اتفاق میافتد و بسیاری از خانوادهها میتوانند با این موضوع همذاتپنداری کنند. بارها پیش آمده که خانوادهای به پارک یا مسافرت رفته و فرزندش گم شده و اعضای خانواده نگران شدهاند. این اتفاقی است که ممکن است برای هر خانوادهای پیش بیاید و باید خیلی مراقب فرزندانمان باشیم.
ما برای جذابیت بیشتر قصه از این موضوع در فیلمنامه استفاده کردیم تا کشش لازم را ایجاد کنیم و مخاطب را با خود همراه کنیم.
ذات سینما سرگرمی است و ما برای سرگرمی باید سراغ سوژههای خوبی برویم که بتوانند مخاطب را درگیر کنند. اگر بتوانم در مدت یک ساعت و نیم یا دو ساعت فیلمی بسازم که ذهن مخاطب را مشغول کند و او را وارد فضای ذهنی و درونی خودش کند و با من همراه شود، احساس میکنم موفق بودهام.
فیلم ما به گونهای است که اگر قسمتی از آن را نبینی، بخشی از داستان را از دست میدهی و مخاطب باید فیلم را کامل ببیند تا بتواند داستان را دنبال کند. خدا را شکر، فیلم داستان و سوژه جذابی دارد و فکر میکنم خانوادهها با آن همذاتپنداری کرده و همراه شدهاند.
یکی از بحثبرانگیزترین بخشهای فیلم، پیوند ماجرای کودکربایی با مسئله رحم اجارهای است؛ موضوعی که پیش از این هم در سینما و تلویزیون ایران بارها مطرح شده. چه چیزی در این روایت وجود داشت که احساس کردید هنوز حرف تازهای برای گفتن دارد؟
در حال حاضر بسیاری از موضوعاتی که درباره آنها فیلم ساخته میشود، تکراری هستند. برای مثال درباره اعتیاد، خیانت و آسیبهای اجتماعی فیلمهای زیادی ساخته شده است، اما مسئله مهم، نوع روایت است.
ما در این فیلم چیزی را تکرار نکردیم. این موضوعات، سوژههای ما بودند تا بتوانند تأثیر خودشان را روی مخاطب بگذارند. از منظر دو پدیده کودکربایی و رحم اجارهای به موضوع نگاه کردیم، اما در دل این دو مسئله، یک خانواده قرار دارد.
ماه پنهان میخواهد در لوای این دو موضوع، مسئله خانواده و تقدس آن را مطرح کند و نشان دهد که یک خانواده برای نجات خودش ممکن است دست به چه کارهایی بزند. از همه مهمتر، نقش مؤثر و تأثیرگذار مادران و زنان سرزمین ماست؛ زنانی که اگر لازم باشد برای بقای خانوادهشان از هیچ تلاشی دریغ نمیکنند.
این فیلم به نوعی روایتگر ایثار یک زن ایرانی است. درست است مسیری که او انتخاب میکند اشتباه است، اما برای حفظ و بقای خانواده از همه چیز میگذرد تا مرد زندگیاش را از بار بدهی و زندان نجات دهد و این مسئله کمی نیست.
این زن در زندگی تاوان و عقوبت کارش را هم میدهد و به نوعی مجازات میشود، اما برای هدف و آرمانی که دارد از هیچ تلاشی دریغ نمیکند و پای حرفهایش میایستد. در نهایت هم نتیجه کارش را میبیند و کانون گرم خانوادهاش دوباره به او برمیگردد. این بخش، یکی از وجوه انسانی و زیبایی است که در قصه فیلم من وجود دارد.
اگر بخواهیم خیلی صریح بپرسیم، ماه پنهان فیلمی درباره کودکربایی است یا فیلمی درباره فروپاشی یک خانواده؟ خودتان کدام تعریف را به فیلم نزدیکتر میدانید؟
فروپاشی یک خانواده به فیلم نزدیکتر است. وقتی متن فیلمنامه برایم ارسال شد، دغدغه اصلی من خانواده بود و اینکه نشان دهم خانواده چقدر نقش مهمی دارد و چقدر مقدس است. متأسفانه در جامعه کنونی، نقش خانواده در حال کمرنگتر شدن است.
امروز کمتر میبینیم اعضای یک خانواده دور یک سفره جمع شوند. ماه پنهان متعلق به تمام خانوادههاست. اکنون آمار طلاق به دلیل فشارهای مالی بالا رفته است و زن در فیلم من نمونه بارز یک شیرزن ایرانی است که به هر روشی تلاش میکند کانون خانواده را حفظ کند.
امیدوارم از این سبک فیلمها که به تحکیم خانواده کمک میکنند، بیشتر ساخته شود تا فضای خانواده برای مخاطب ملموستر باشد.
چرا اینقدر خیانت در خانوادهها زیاد شده است؟ چرا اینقدر طلاق زیاد است؟ چرا مشکلات در خانوادهها اینقدر زیاد شده است؟ شاید هنوز به مفهوم خودباوری در خانواده و نقش خودمان، چه به عنوان زن و چه مرد، نرسیدهایم. باید روی این مسائل کار شود و درباره آنها اثر ساخته و صحبت شود.
من به عنوان یک فیلمساز دغدغهام این بود که نقش خانواده را پررنگ کنم. مشکلات همیشه وجود دارند، اما مهم این است که چگونه خانواده را حفظ کنیم و برای بقای آن اهمیت قائل باشیم.
شما گفتهاید فروش برایتان اولویت نیست و بازخورد مخاطب اهمیت بیشتری دارد. اما واقعاً در سینمای امروز ایران، فیلم مستقل بدون فروش میتواند به حیات خودش ادامه دهد؟
فیلم من بسیار شریف است. نقدهای زیادی را مطالعه کردم. در سینمای ما فروش به یکسری پارامترها وابسته است و این متأسفانه اتفاق خوبی نیست.
اول اینکه از سینمای مستقل حمایت نمیشود. دوم اینکه فروش تا حد زیادی به حضور یکسری سوپراستارها وابسته است؛ یعنی در فیلم باید بازیگر استار داشته باشید که بتواند به فروش فیلم کمک کند. سوم اینکه تبلیغات ماهوارهای هم تأثیر زیادی دارد.
ما بودجه لازم برای تبلیغات ماهوارهای نداشتیم. توانستیم با کمک تلویزیون یکسری تیزر بگیریم که پخش شد، اما متأسفانه آنقدر درگیر کارهای اداری شدیم که تیزرها با اختلاف زمانی نسبت به اکران روی آنتن رفتند و زمان طلایی ما گذشته بود.
اکثر فیلمهایی که فروش خوبی دارند، تبلیغات ماهوارهای و سوپراستار دارند. امیدوارم به جایی برسیم که قصه خوب و فیلم خوب بتواند به تنهایی مخاطب را جذب کند.
از همه مهمتر این است که مخاطبان فیلم ما راضی بودند. نقدهای مثبتی خواندم و با مخاطبانی که فیلم را دیده بودند صحبت کردم. آنها راضی بودند و فیلم را دوست داشتند.
با توجه به شرایط فعلی اکران و بازتابهایی که ماه پنهان از سوی مخاطبان و منتقدان دریافت کرده، ارزیابی شما از مسیر اکران و میزان استقبال از فیلم در گیشه چیست و آیا این میزان فروش با انتظاری که پیش از اکران داشتید همخوانی داشته است؟
اکران کمی به فیلم ما در سالنها اختصاص داده شده است، اما به نظرم فروش فیلم با توجه به تعداد سالنهایی که در اختیار داشتیم، رضایتبخش بوده است. از زمان اکران تاکنون، با توجه به شرایط نمایش، فروش خوبی داشتهایم.
بعد از اکران در سینما، اکران آنلاین ماه پنهان را شروع میکنیم. قرارداد آن را بستهام و بهزودی پخش خواهد شد. امیدوارم در اکران آنلاین، فیلم ما بیشتر دیده شود.
با توجه به تجربهای که در این ژانر به دست آوردهاید، فیلم بعدیتان را در ادامه همین مسیر سینمایی میسازید یا به سراغ موضوع و ژانری متفاوت خواهید رفت؟
فیلم بعدیام را انشاءالله بهزودی کلید خواهم زد. این فیلم در ژانر پلیسی و با رویکردی مخاطبپسند خواهد بود. فیلمنامه آماده شده است.
فیلم بعدی در همان ژانر فیلم قبلی است، اما موضوع متفاوتی دارد. البته با توجه به تجربهای که در ساخت ماه پنهان به دست آوردم، سعی میکنم نکاتی را که در گفت قبلی تجربه کردم، در فیلم جدید رعایت کنم تا از نظر جذب مخاطب با مشکل مواجه نشوم.
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
