برخلاف تصور خیلیها که آتشسوزیهای خانگی را کوچک و کنترلپذیر میدانند، این حوادث خسارتهای زیادی بهبار میآورند.
معصومه متین نژاد | شهرآرانیوز؛ برخلاف تصور خیلیها که آتشسوزیهای خانگی را کوچک و کنترلپذیر میدانند، این حوادث خسارتهای زیادی بهبار میآورند. علت آن را هم باید در اشتباههای زیادی جستوجو کرد که ساکنان یک خانه دارند، مانند ملزم ندانستن خودشان به تهیه کپسول اطفای حریق، نداشتن آشنایی لازم با انواع حریق و روشهای خاموش کردن آن و کلی اشتباههای رفتاری دیگر که در نگاه نخست اصلا مهم بهنظر نمیرسند و تازه پس از بروز یک اتفاق است که فرد متوجه اهمیت و حیاتی بودن آنها میشود. اشتباههایی که امروز میخواهیم قدری درباره آنها بیشتر باهم صحبت کنیم بی ارتباط با روز ایمنی و آتشنشانی نیست.
فکر کردن به مال بهجای جان
معمولا وقتی حوادث خانمانسوزی مانند حریق اتفاق میافتد افراد به نخستین چیزی که فکر میکنند نجات اموال ارزشمندشان مانند طلا، مدارک، گوشی تلفن همراه و عتیقهها از آتش است. بیشتر افراد احساس میکنند چنددقیقهای وقت دارند، غافل از اینکه آتش در کمتر از چند دقیقه گسترده میشود و ممکن است راههای خروج را ببندد یا دود آنقدر غلیظ و زیاد شود که امکان نفس کشیدن نباشد. معمولا در این موقعیتها بازگشتها به دل حادثه پیاپی است، یعنی فرد هربار به یاد وسیله دیگری میافتد و دوباره به دل حادثه برمیگردد و همین موضوع خطر جانی را برای او چندبرابر میکند.
راهکار پیشنهادی
از پیش به خانواده اعلام کنید که در هنگام بروز چنین حوادثی هیچچیز به اندازه جان آدمی ارزش نجات ندارد و باید فقط به فکر جان خودشان و اطرافیان باشند. برای این موضوع میتوانید از قبل مانور هم برگزار کنید و آمادگی و رفتارهای یکدیگر را بسنجید.
کپسولهای خاموشکننده پرکاربرد آتش
کلاس A: مواد جامد معمولی مانند چوب، کاغذ و پارچه
کلاس B: مایعات اشتعالپذیر مانند بنزین، تینر و الکل
کلاس C: آتشهای الکتریکی مانند سوختگی تجهیزات برقی و سیمکشی داغ
کلاس K: سوختن روغنهای پختوپز مانند سرخکنها و ماهیتابهها
چند توصیه مهم
- روی روغن مشتعل هرگز آب نریزید. بهجای آن از درپوش فلزی یا پتوی آتشنشانی (پتوی حریق) استفاده کنید. اگر درپوش ندارید، شعله را با قطع گاز و برق خاموش کنید و از نزدیک شدن به ظرف روغن تا سرد شدن آن خودداری کند.
- درصورتی که منشا آتش برق است، مانند اتصال سیمها ابتدا جریان برق را از کنتور اصلی قطع، سپس از خاموشکننده پودری یا CO₂ استفاده کنید.
- اگر آتش بلندتر از نیممتر شود یا دود فضا را بپوشاند، فوری و بدون هیچمعطلی از محل خارج شوید و با نیروهای امدادی تماس بگیرید.
- حتما در یکی از دورههای امداد و نجات ثبتنام کنید و کار با خاموشکنندهها را یاد بگیرید. معمولا شهرداریها متولی برگزاری این دورهها هستند و با مراجعه به فرهنگسراها میتوانید اطلاعاتتان را دراینباره بیشتر کنید.
استفاده از خاموشکننده نامناسب
بیشتر ما تصور میکنیم آب برای خاموش کردن هرنوع آتشی یک ابزار مناسب است، درحالیکه در برخی آتشسوزیها آب حکم یک روانکننده را دارد و آتش را شعلهورتر میکند، برای نمونه آب برروی روغن، آتش را پخش میکند یا برروی تجهیزات برقی، خطر برقگرفتگی و گسترش آتش را افزایش میدهد. این اتفاق به علت ناآگاهی ما درباره خاموشکنندهها میافتد.
راهکار پیشنهادی
پیش از وقوع چنین حوادثی و هرچند وقت یکبار چند قاعده کلی را با اعضای خانواده مرور کنید، مانند اینکه از چه نوع خاموشکنندهای برای چه نوع آتشی باید استفاده کرد یا درزمان وقوع یک آتشسوزی چه کارهایی باید انجام داد. تهیه برخی اقلام آتشنشانی مانند پتوی حریق و کپسول اطفای حریق ضروری است.
نادیده گرفتن دود و گازهای سمی
تصور اشتباهی است که در حوادث آتشسوزی آتش جان قربانیان را میگیرد. استنشاق دود و گازهای سمی باعث میشود فرد جان خود را از دست بدهد. این تصور اشتباهی است که دود فقط باعث سرفه میشود، نه مرگ. دود شامل مونوکسیدکربن، سیانید هیدروژن و ذرات ریز است که میتواند در چند دقیقه فرد را بیهوش کند. نبود آلارم دود یا آلارم CO باعث میشود افراد دیر متوجه شوند یا در خواب باشند و اصلا متوجه آتشسوزی نشوند و به دلیل تجمع گازها نتوانند از خواب بیدار شوند.
علائم شایع:
- بیهوشی سریع
- کاهش دید
- افزایش دما
راهکار پیشنهادی
- در هنگام فرار خم شوید یا به صورت سینهخیز از محیط خارج شوید، زیرا هوای نزدیک زمین پاکتر و دود مانند گرما به سمت بالا میرود.
- با پارچه مرطوب یا ماسک فیلتردار، استنشاق دود را کاهش دهید.
- نسبت به تجهیز آلارم دود هوشمند (در اتاقها و راهرور)، آلارم مونوکسیدکربن) آشپزخانه) و تهیه ماسکهای فیلتردار (تا ۱۵دقیقه هوای پاک فراهم میکند) و چراغقوه اضطراری (برای حرکت در دود و تاریکی) اقدام کنید.
به وقت بودن
این باور اشتباه است که در زمان آتشسوزی وقت کافی برای انجام هر کاری داریم. درحالیکه خانههای مدرن امروزی با موادی مصنوعی ساخته میشوند که سریعتر میسوزند. بنا به گزارشهای سازمان آتشنشانی یک اتاق میتواند در کمتر از سه دقیقه کاملا شعلهور شود و دمای آن تا بیش از ۵۰۰ درجه سانتیگراد افزایش یابد.
راهکار پیشنهادی
- به محض شنیدن آژیر یا دیدن دود، از محل خارج شوید.
- اگر به خاموشکنندهها دسترسی دارید آتش را اطفا کنید.
- تمرین خروج از خانه از مسیرهای خروجی امن در کمتر از دودقیقه را از قبل انجام دهید.
برگشت هرگز
بسیاری از افراد تصور میکنند، چون چند دقیقه گذشته، هنوز امکان ورود به مکانی که آتش گرفته وجود دارد. خیلیها برای نجات جان دیگر اعضا یا وسایل دوباره وارد خانه میشوند، اما این تصمیم در اکثر موارد به مرگ منجر میشود. افزایش دما، سقوط سازهها، استنشاق دود و گازهای سمی از جمله اتفاقاتی است که در این شرایط رخ میدهد.
راهکار پیشنهادی
- به هیچ عنوان بعد از خروج مجدد به مکان آتشسوزی باز نگردید.
- اگر کسی داخل خانه مانده، فقط نیروهای آتشنشانی را مطلع کنید.
- از درهای ضدحریق استفاده کنید، زیرا زمان بیشتری برای خروج فراهم میکند.
- سیستمهای هشدار هوشمند را نصب کنید.
- تعویض باتریها و تست دستگاهها را پشت گوش نیندازید.
- اعضای خانواده را نسبت به آلارمها و صدای آژیر آگاه کنید.
مسدود نبودن مسیر
در شرایط اضطراری، چند ثانیه تأخیر میتواند تفاوت بین زندگی و مرگ باشد. یکی از رایجترین اشتباههای مرگبار در آتش سوزی این است که مسیرهای خروجی خانه با وسایل، مبلمان یا قفلهای غیرضروری مسدود میشوند. گاهی کمبود فضا (متراژ کم یا انباشت وسایل)، بیتوجهی به ایمنی (استفاده از مسیرهای خروجی بهعنوان فضای ذخیرهسازی) و قفلهای امنیتی (استفاده از قفلهای سنگین) باعث گیر افتادن کودکان، سالمندان، تأخیر در خروج و انسداد کامل مسیر میشود.
راهکار پیشنهادی
- هیچ وسیلهای نباید در راهروها یا جلوی درها قرار گیرد.
- استفاده از قفلهایی که بهسرعت و بدون کلید باز میشوند.
- بررسی دورهای مسیرهای خروج و رفع موانع با اعضای خانواده.
- نصب چراغهای شبتاب مسیر خروج در راهروها و نزدیک زمین برای هدایت افراد.
- تهیه نردبان اضطراری برای پنجرهها (مخصوص آپارتمانها و طبقات بالا)
فرهنگسازی و آموزش از سنین پایه
طبیعی است که کودکان در شرایط اضطراری مثل آتشسوزی زیر تخت یا داخل کمد پنهان میشوند. این یکی از اشتباههای مرگبار در آتشسوزی است که باعث میشود امدادگران نتوانند آنها را سریع پیدا کنند. این ترس طبیعی و غریزی است و در اصل ناشی از آموزش ندیدن است.
راهکار پیشنهادی
- خروج سریع را میتوان با بازی و تمرین به آنها آموزش داد.
- از قبل محل امن تجمع بعد از آتشسوزی را به او یادآور شوید.
- هر چند ماه یک مانور خروج با حضور کودکان انجام دهید.
- برای آموزش کودکان به زبان ساده بازیهای آموزش ایمنی تهیه کنید.
اول بررسی بعد باز کردن
افراد در شرایط خطر بهطور طبیعی به سمت درها میروند. در شرایط اضطراری، افراد بدون فکر عمل میکنند. بسیاری نمیدانند باید قبل از باز کردن در، دستگیره را لمس کنند. یکی از خطرناکترین اشتباههای مرگبار در آتشسوزی باز کردن درها بدون بررسی دمای دستگیره یا وضعیت پشت در است. اما همین کار میتواند باعث ورود ناگهانی شعله و دود شود.
راهکار پیشنهادی
- قبل از باز کردن در، دستگیره را لمس کنید. اگر داغ بود، مسیر دیگری انتخاب کنید.
- در را بهآرامی باز کنید و اگر دود یا شعله دیدید، سریع ببندید.
- این رفتار باید در مانورهای خانگی تمرین شود.
- از دستگیرههای مقاوم به حرارت و هشداردهنده استفاده کنید.
- درهای ضدحریق مانع ورود دود و شعله میشوند.
فوری فوتی
بهتر است قبل از آنکه آتشسوزی رخ دهد آگاهانه به برخی نکات توجه ویژه داشته باشید. این آگاهی باعث میشود در شرایط بحرانی بهتر تصمیم بگیرید و کمترین خسارت را به جان بخرید:
دور شدن از این باور اشتباه که آتشسوزی هرگز رخ نمیدهد و برنامهریزی برای شرایط بحرانی.
- روتین شدن صحبتهای خانوادگی حول موضوعات ایمنی و از همه مهمتر خروج اضطراری. مثل مسیریانی، تعجیل در خروج در لحظه حریق، پنهان نشدن در مکانهای ناامن و تجمع در محلهای امن و...
- خداحافظی با این باور غلط که افراد فکر میکنند در لحظه میتوانند تصمیم بگیرند.
- چکلیست نهایی ایمنی برای خانوادهها مثل نصب آلارم دود و CO در همه اتاقها، تست ماهانه و تعویض باتری هر شش ماه، طراحی نقشه خروج و تمرین خانوادگی هر سه ماه، نصب درهای ضدحریق و قفلهای اضطراری سریع، آمادهسازی کیف اضطراری نزدیک در خروجی، آموزش کودکان با بازی و تمرین، استفاده از پتوهای حریق در آشپزخانه، نصب چراغهای شبتاب مسیر خروج و از همه مهمتر بازنگشتن به خانه پس از خروج و...
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
