اما نام رزمندگان افغانستان فقط به عنوان مدافعان حرم خوش ندرخشیده بلکه این درخشش مسبوقبهسابقهاست. خدا رحمت کند، «محمدسرور رجایی» شاعر و پژوهشگر افغانستانی را که خاطرات رزمندههای افغانستانی در هشتسال دفاع مقدس را در کتابی با عنوان «از دشت لیلی تا جزیره مجنون» ثبت کرد و البته خداوند حفظ کند، «ساسانفلاحفر» طلبهی جوان را که مستند روایتهایی ناگفته از نقش پررنگ افغانستانیها در هشت سال دفاع مقدس را با عنوان «در جستجوی تاریخ گمشده» کارگردانی کرده.
جنگ تحمیلی عراق که شروع شد، افغانستانیهایی که با مهاجرت به ایران همسفرهی ایرانیها شده بودند، خود را در ان وضعیتی که پیش آمده بود، شریک و همراه ایرانیها میدانستند. عدهای از افغانستانیها با مراجعه به مساجدی که در آنها رفت و آمد داشتند، درخواست دادند همراه با رزمندگان ایرانی به جبهههای جنگ عازم شوند و در برابر ارتش صدام بایستند. آنها در یگانهای ۱۷ علی بن ابیطالب (ع)، ۵ نصر و ۲۱ امام رضا (ع) که بیشتر نیروهایشان قمی و خراسانی بودند، مشغول رزم شدند. البته افغانستانیها در یگانهای دیگر همچون ۴۱ ثارالله (ع) به فرماندهی سردار سلیمانی، تیپ زرهی رمضان و لشکر ۲۷ محمد رسول الله (ص) هم حضور داشتند.
بسیاری از رزمندگان افغانستانی در جبهههای ایران به شهادت رسیدند و در گلزار شهدای شهرهای مختلف از تهران، قم و مشهد گرفته تا شهرستانهای کوچک دفن شدند؛ تعداد بسیار زیادی از افغانستانیها نیز جانباز شدند و بهقول مردم افغانستان این نشانه «خونشریکی» است.
البته این خونشریکی هنوز هم ادامه دارد، همین چند روز پیش که پیامک جانفدا برای مردم ارسال شده بود شنیدم دوستم مرضیه که از سادات افغانستان است، ثبتنام کرده و این اشتراکات ماست که باعث نزدیکی قلبهاست. اشتراکاتی که رهبر شهید بارها از آنها صحبت کرده بودند و من به سفارش دفتر حفظ و نشر آثار ایشان با توجه به جملات ایشان و اشارههایشان به برادری بین دوملت غزلی برای دوستی دو ملت نوشتهام:
مبین که قلبی از اندوه پر ترک داریم
برای سنجش یاران خود الک داریم
شهید دادۀ عشقیم هر دو، این یعنی
که هر زمان به هم انگیزۀ کمک داریم
من و تو، خویش نه! هم خانۀ همیم آری
زبان و مذهب و تاریخِ مشترک داریم
برادر تنی و خواهر تنی هستیم
اگر چه خاک نشین، ریشه در فلک داریم
وبالِ هم نه! که بال همیم در پرواز
برای سیر پری، چون پر ملک داریم
هنوز اگرچه جهان ضد این ملازمت است
به دست ما علم جبهه مقاومت است