سرنوشت طرح ریال «آف شور» درهاله‌ای از ابهام | خودتحریمی بانک مرکزی همچنان ادامه دارد

به گزارش شهرآرانیوز، فرض کنید یک محصول خاص در اختیار دارید و می‌خواهید آن را صادر کنید. از هفت خوان نیازسنجی، طراحی، تولید و بازاریابی که بگذرید، حالا به مرحله آخر معامله می‌رسید. حالا وقت آن است که محصولتان را از مرز عبور دهید، مصائب مربوط به گمرک را پشت سر بگذارید و بار را به دست مشتری برسانید. اگر همه اینها انجام شد، تبریک می‌گوییم! حالا شما یک صادرکننده هستید. البته هنوز کار تمام نشده است. مشتری شما باید پولش را به دلار تبدیل کند و آن را به شما تحویل دهد. شما هم باید آن ارز را داخل کشور بیاورید و تبدیل به ریال کنید.

دقیقاً همین وضعیت، برای واردات هم صادق است. باید ریال را به دلار تبدیل کنید، جنس را از تولیدکننده خارجی خریداری کنید، دلار‌ها را به مشتری برسانید و محصول را داخل کشور بیاورید. با این حال، چه می‌شود اگر دوطرف از واحد پولی یکسان استفاده کنند؟ چه می‌شود اگر نیازی به تبدیل ارز اضافی در تجارت نباشد؟ اینجاست که مفهوم ریال برون مرزی یا به اصطلاح «ریال آف شور» متولد می‌شود.

در ادامه حتما بخوانید بانک مرکزی مأمور پرداخت ۲۹۶ همت به صندوق بین المللی پول شد

تجارت بدون تبدیل ارز

ریال آف‌شور یا ریال برون‌مرزی به ریالی گفته می‌شود که خارج از شبکه بانکی و جغرافیای رسمی ایران در معاملات و مبادلات تجاری مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ ایده‌ای که در شرایط تحریم و محدودیت دسترسی به ارز می‌تواند بخش قابل توجهی از نیاز تجارت خارجی را با تکیه بر ظرفیت پول ملی پوشش دهد. این سازوکار برای خراسان رضوی اهمیت بیشتری دارد؛ به خاطر دوغارون ما که ۶۰ درصد از تجارت ایران و افغانستان از طریق این گذرگاه مرزی انجام می‌شود و البته بازرگانان پرشماری که سالهاست از دوطرف با یکدیگر در ارتباط هستند.

با این حال، شگفت آور است اگر بدانیم دولت‌های اخیر سالهاست به دلایل واهی دربرابر اجرای این سازوکار تجاری مقاومت می‌کنند. سالهاست مسئولان اقتصادی کشور از رئیس کل بانک مرکزی گرفته تا معاونان اقتصادی استانداران، در برابر رسانه‌ها از این طرح حمایت می‌کنند، اما یا در جلسات در این مسیر سنگ اندازی دارند و یا در عمل از اجرای آن سر باز می‌زنند. در این شرایط، نیمه شهریورماه بود که دوباره خبر دلگرم کننده‌ای از احتمال اجرای طرح «ریال آف شور» توسط بانک مرکزی در رسانه‌ها مخابره شد تا چشم‌ها به جلسه مشترک هیئت اقتصادی خراسان رضوی با عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی خیره بماند.

ریال آف‌شور همچنان روی کاغذ

جلسه ۱۶ شهریورماه به میزبانی بانک مرکزی برگزار شد؛ با ظاهری امیدوارکننده و مصوباتی که می‌توانست نویدبخش آغاز یک دوره جدید در نظام اقتصادی ضدتحریمی باشد. با این حال پس از گذشت یک ماه از پایان آن جلسه، حسین محمدیان رئیس کمیسیون توسعه صادرات اتاق بازرگانی استان که خود یکی از حاضران در نشست بانک مرکزی بود، روایت تلخی از سرنوشت آن جلسه دارد.

در ادامه حتما بخوانید ثبت درخواست وام در سامانه بانک مرکزی رایگان است + لینک و جزئیات

وی در گفت‌و‌گو با شهرآرانیوز می‌گوید: واقعیت این است که نمیتوانیم به اجرای طرح ریال آف شور امیدوار باشیم. همه ما خیلی امید داشتیم به دولت آقای پزشکیان و به خصوص آقای همتی به عنوان رئیس کل بانک مرکزی. ما اعتقادمان این بود صحبت‌هایی که ایشان پیش از انتصاب به این سمت داشتند، حرف‌های دل ایشان است و خیلی وقت‌ها حرف دل ما را می‌گفتند، اما امروز که پشت این صندلی هستند، دقیقاً همان راه گذشته را می‌روند. در آن جلسه تصمیماتی گرفته شد که حالا امروز به صراحت می‌توانیم بگوییم هیچکدام از آن‌ها انجام نشده است.

رئیس کمیسیون توسعه صادرات اتاق بازرگانی خراسان رضوی می‌افزاید: وضعیت صادراتی کشور متأسفانه اسفناک است. صادرکننده ما از طرف کشور‌های خارجی تحت فشار است و متأسفانه در داخل نیز این فشار خیلی پررنگ‌تر وجود دارد. امروزه آمار صادراتی کشور به شدت درحال افت است. صادرکنندگان ما با مشکلات مالی متعددی دست و پنجه نرم می‌کند که شرکت‌های غیرصادراتی این محدودیت را ندارند. این یک نقطه خیلی خطرناکی برای کشور و تجارت کشور است.

به گفته محمدیان، امید اصلی فعالان اقتصادی کشور همچنان این است که بانک مرکزی به سمت حمایت از تولید و صادرات گام بردارد، حرف فعالان اقتصادی و تاجران را بشنود و سیاستی در پیش بگیرد که زمینه ساز دفاع از اقتصاد کشور در شرایط سخت کنونی است.