پرستاری به رسم حضرت زینب(س) | خدمت به جان و کرامت انسان
« شهرآرانیوز - دین و فرهنگ رضوی»؛ پرستاری در کنار دانش و مهارت تخصصی به صبر، مهربانی و حفظ کرامت انسان نیاز دارد. ارزش‌هایی که در سیره حضرت زینب(س) جلوه‌ای برجسته یافته‌اند. از این منظر، خدمت پرستاران به بیماران را می‌توان در امتداد فرهنگ دینی توجه به رنج انسان‌ها و تلاش برای کاستن از آلام آنان بررسی کرد.
به گزارش شهرآرانیوز، پرستاری تنها حرفه‌ای برای مراقبت از جسم بیماران نیست بلکه رسالتی انسانی و اخلاقی است که با صبر و مهربانی و مسئولیت‌پذیری معنا پیدا می‌کند. در فرهنگ اسلامی و آموزه‌های اهل بیت (ع) توجه به بیماران و کاهش رنج انسان‌ها جایگاهی ارزشمند دارد. در این میان حضرت زینب کبری (س) به عنوان نماد صبر و ایستادگی و پرستاری از انسان‌های رنج‌دیده الگویی ماندگار برای جامعه پرستاری به شمار می‌رود.
حضرت زینب (س) در واقعه کربلا و حوادث پس از آن با وجود تحمل مصیبت‌های سنگین مسئولیت مراقبت از بازماندگان و حمایت از زنان و کودکان را بر عهده گرفت. ایشان در شرایطی که اندوه و دشواری بر کاروان اهل بیت (ع) سایه افکنده بود با شجاعت و تدبیر از جان و کرامت افراد محافظت کرد و اجازه نداد رنج و آسیب‌های واردشده موجب فراموشی مسئولیت انسانی شود.
اگرچه نمی‌توان نقش تاریخی حضرت زینب (س) را به معنای امروزی پرستاری محدود کرد اما رفتار و منش ایشان جلوه‌ای برجسته از مراقبت و حمایت عاطفی و حفظ کرامت انسان در شرایط بحرانی است. از این منظر سیره آن حضرت می‌تواند برای پرستارانی که هر روز با درد و نگرانی بیماران و خانواده‌های آنان روبه‌رو هستند الهام‌بخش باشد.
حضرت زینب (س) و معنای عمیق مراقبت از انسان
یکی از مهم‌ترین درس‌های زندگی حضرت زینب (س) توجه به انسان در دشوارترین شرایط است. پرستار نیز در محیط درمان تنها مسئول انجام اقدامات مراقبتی نیست بلکه با رفتار و گفتار خود می‌تواند از اضطراب بیمار بکاهد و احساس امنیت و امید را در او تقویت کند.
بیماری برای بسیاری از افراد با ترس و نگرانی و احساس ناتوانی همراه است. در چنین شرایطی یک برخورد محترمانه و توضیح روشن درباره روند درمان و شنیدن نگرانی‌های بیمار می‌تواند بخشی از فشار روانی او را کاهش دهد. این همان وجه انسانی مراقبت است که در کنار دانش تخصصی و مهارت‌های حرفه‌ای اهمیت فراوان دارد.
سیره حضرت زینب (س) نشان می‌دهد که مسئولیت‌پذیری در برابر رنج دیگران نباید به شرایط آسان محدود شود. پرستاران نیز در شیفت‌های طولانی و موقعیت‌های بحرانی و هنگام مواجهه با بیماران بدحال با دشواری‌های فراوانی روبه‌رو هستند. حفظ آرامش و دقت حرفه‌ای و رعایت شان بیمار در چنین موقعیت‌هایی جلوه‌ای از تعهد انسانی و اخلاقی آنان است.
آموزه‌های اهل بیت (ع) درباره مهربانی و خدمت به بیماران
در آموزه‌های اسلامی خدمت به انسان‌ها و تلاش برای رفع نیاز‌های آنان از ارزش‌های مهم اخلاقی محسوب می‌شود. سیره پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع) بر مهربانی و همدلی و رعایت حقوق دیگران تأکید دارد. این آموزه‌ها می‌تواند مبنایی اخلاقی برای ارتباط پرستار با بیمار و همراهان او باشد.
در نگاه اسلامی انسان به دلیل برخورداری از کرامت ذاتی شایسته احترام است بنابراین مراقبت درمانی نباید تنها بر اساس نوع بیماری یا وضعیت مالی و اجتماعی بیمار تغییر کند. هر بیمار سزاوار دریافت مراقبت شایسته و برخورد محترمانه است و حفظ حریم خصوصی و توجه به نگرانی‌های او بخشی جدایی‌ناپذیر از اخلاق حرفه‌ای پرستاری به شمار می‌رود.
از منظر سیره امام رضا (ع) نیز مهربانی و رعایت حقوق انسان‌ها و توجه به نیاز‌های دیگران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این نگاه اخلاقی به جامعه پرستاری یادآوری می‌کند که تخصص و مهارت زمانی به کمال نزدیک می‌شود که با وجدان کاری و شفقت و احترام به بیمار همراه باشد.
در فرهنگ اهل بیت (ع) ارزش خدمت را نمی‌توان صرفا با نتیجه ظاهری آن سنجید. گاهی پرستار با مراقبتی دقیق از بروز یک عارضه جلوگیری می‌کند و گاهی با حضور آرامش‌بخش خود در کنار بیماری که از آینده نگران است امید را در دل او زنده نگه می‌دارد. هر دو جلوه‌ای از مسئولیت‌پذیری و خدمت به انسان هستند.
پرستاری در تراز آموزه‌های اهل بیت (ع)
پیوند پرستاری با آموزه‌های اهل بیت (ع) زمانی عمیق‌تر می‌شود که ارزش‌های اخلاقی به رفتار‌های روزمره در مراکز درمانی تبدیل شوند. صبر در مواجهه با بیماران مضطرب و رعایت انصاف در ارائه خدمات و حفظ اسرار بیماران و احترام به خانواده‌های نگران از جمله رفتار‌هایی است که می‌تواند اخلاق اسلامی را در محیط درمان متجلی کند.
با این حال نباید صبر و فداکاری پرستاران را به معنای نادیده گرفتن نیاز‌های آنان دانست. پرستاری که مسئولیت سنگین مراقبت از بیماران را بر عهده دارد خود نیز به امنیت شغلی و استراحت کافی و حمایت روانی و برخورداری از شرایط مناسب کاری نیازمند است. پاسداشت مقام پرستار تنها با برگزاری مراسم تجلیل تحقق پیدا نمی‌کند بلکه به بهبود شرایط کاری و توجه به مطالبات حرفه‌ای و
از صبر زینبی تا مسئولیت اجتماعی در برابر پرستاران
حضرت زینب (س) الگویی از صبری است که با آگاهی و اقدام و مسئولیت همراه بود. صبر ایشان به معنای تسلیم شدن در برابر رنج نبود بلکه در کنار تحمل مصیبت برای حفظ حقیقت و حمایت از انسان‌های آسیب‌دیده تلاش می‌کردند. این برداشت از صبر می‌تواند برای جامعه پرستاری نیز الهام‌بخش باشد.
الگوگیری از حضرت زینب (س) و آموزه‌های اهل بیت (ع) نباید تنها به توصیه به فداکاری و تحمل سختی‌ها محدود شود. یکی از پیام‌های مهم این سیره آن است که رنج انسان‌ها دیده شود و برای کاهش آن اقدام صورت گیرد. بر همین اساس حمایت از پرستاران و رسیدگی به مشکلات آنان بخشی از مسئولیت اجتماعی در برابر کسانی است که سلامت و آرامش بیماران را پاس می‌دارند.
در نهایت می‌توان گفت پرستاری در پرتو مکتب اهل بیت (ع) تنها یک شغل تخصصی نیست بلکه مسئولیتی اخلاقی در برابر جان و کرامت انسان است. حضرت زینب (س) با صبر آگاهانه و حمایت از آسیب‌دیدگان الگویی از مراقبت مسئولانه را به یادگار گذاشتند و آموزه‌های اهل بیت (ع) نیز بر مهربانی و رعایت حقوق انسان‌ها تأکید دارند. پاسداشت این ارزش‌ها زمانی تحقق می‌یابد که احترام به بیمار و حمایت از پرستار در کنار یکدیگر قرار گیرند و کرامت انسانی به اصلی عملی در نظام سلامت تبدیل شود.
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
