حریم، اقتصاد شهر و بحران آب

علیرضا ظهیری - معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع انسانی شهردار مشهد با حضور در جمع اعضای حزب مجمع مشورتی اصلاح‌طلبان خراسان‌رضوی به‌صورت شفاف پاسخ‌گوی جوانان شهر بود تا با بیان عملکرد دوساله حوزه کاری‌اش آخرین وضعیت مشهد و چالش‌های پیش روی این شهر را بررسی و تحلیل کند.
شهریار آل‌شیخ در چهارمین جلسه از سلسله نشست‌های شفافیت و پاسخ‌گویی با بیان اینکه از ابتدای روی کار آمدن شورای پنجم و مدیریت‌شهری جدید، سعی شد تا برنامه عملیاتی چهارساله شهرداری تدوین شود، اظهار کرد: خوشبختانه این برنامه در مشهد طی 6 تا 7 ماه تدوین شد؛ برنامه‌ای که شاخص‌پذیر است و به گونه‌ای تدوین شده که اهداف کمی در آن مشخص باشد.

اصلاح ساختار قراردادی شهرداری
آل‌شیخ با اشاره به اصلاح بخشی از ساختار شهرداری مشهد اضافه کرد: قراردادهای مختلفی در شهرداری وجود داشت که اصلاح برخی از ساختارهای آن اکنون در دستورکار مدیریت‌شهری قرار دارد.
وی افزود: پیش از روی کار آمدن مدیریت جدید شهری، کارانه کارکنان بر اساس مدل ارزیابی عملکرد وزارت کشور پرداخت می‌شد، اما با تغییراتی که در این حوزه داشته‌ایم، خوشبختانه کارانه‌ها بر اساس شاخص‌ها تعریف شده و به‌زودی بیشتر عملکرد ما در حوزه کارانه بر اساس ارزیابی‌های فردی خواهد شد که در این زمینه به عدالت سازمانی و عملکردی نزدیک خواهیم شد. معاون برنامه‌ریزی شهردار مشهد حوزه فرایند‌های کاری را یکی از حوزه‌های پرچالش در شهرداری مشهد دانست و افزود: در این زمینه ضوابطی که وجود دارد، متأسفانه به‌صورت تدریجی و موردی شکل گرفته و به همین دلیل بسیاری از فرایند‌ها به هم گره خورده است. به عنوان نمونه، بر اساس ارزیابی که انجام دادیم، در مناطق شهرداری با 2هزار فرم در گردش مواجه شدیم؛ پس از دسته‌بندی به 700فرم رسیدیم و خوشبختانه با یک بازنگری ساده در این فرم‌ها توانستیم به 142فرم در مناطق برسیم. با این کاهش فرم‌ها، 42درصد امضاها هم کم شده است.
وی همچنین با بیان اینکه 85درصد مراجعات به شهرداری مربوط به فعالیت‌های حوزه شهرسازی است و این بخش پرمناقشه‌ترین بخش در شهرداری محسوب می‌شود، تصریح کرد: ما می‌خواستیم برای اصلاح بخشی از فرایند‌های حوزه شهرسازی، مواردی را که در قالب کمیته فنی بود، حذف کنیم، اما در این راستا با مخالفت سازمان‌های بالادست مواجه شدیم.

شهرداری الکترونیک و پایان کار دلال‌ها
آل‌شیخ ادامه داد: برای اینکه در این حوزه کاری، هم شفافیت بیشتر و هم دست دلالان از فرایندها کوتاه شود، مدلی را طراحی کردیم که در آن هر پروسه از پرونده که طی می‌شود، برای فرد مورد نظر پیام ارسال شود.
به گفته او، تمام فرایند کار در شهرسازی مشخص می‌شود که در چه مرحله‌ای، چه اقدامی و چه بازه زمانی انجام شده است. اینک مدل شهرداری الکترونیک در منطقه12 شهری در مرحله تست گرم است و تیم‌های مختلفی در حال بررسی آن هستند.
وی این فعالیت را خط‌کشی برای اصلاحات بعدی دانست و افزود: ما می‌خواهیم با بسته شدن درب شهرداری و انجام کار به‌صورت الکترونیک، هم گردش کار را شفاف کنیم و هم پای دلالان را از راهروهای شهرداری کوتاه کنیم. در مرحله بعد هم قصدمان این است که دفاتر پیشخوان را از پروسه شهرداری خارج کنیم تا بخشی از دلالی‌ها را که در این بخش بود تمام کنیم. آل‌شیخ در ادامه بیان کرد: همچنین در حوزه پژوهشی سامانه‌ای را ایجاد کردیم که تمام پژوهش‌های شهرها در این سامانه بارگذاری شود تا هم از تکرار پژوهش‌ها جلوگیری شود و هم سابقه هر پژوهشی به‌صورت کامل احصا شود.

پژوهش باید به مسائل جدی شهر بپردازد
وی با تأکید بر اینکه پژوهش باید به مسائل جدی شهر بپردازد، تصریح کرد: در این راستا سال گذشته پژوهشی را سفارش دادیم تا نقاطی که می‌تواند شهرداری از دولت، بر اساس ضوابط بودجه‌ای و برنامه‌ریزی مطالبه‌ای را داشته باشد، احصا کنیم. با انجام این پژوهش توانستیم 2600میلیارد تومان طلب از دولت احصا کنیم تا با چانه‌زنی بتوانیم این مبلغ را بگیریم.
وی افزود: همچنین بر اساس همین پژوهش و بر اساس ظرفیت بندهای قانونی که احصا شده است، توانستیم 4400میلیارد تومان بدهی‌های خود را تسویه کنیم.

کاهش دکل‌های شهر از 1200دکل به 350دکل
معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع انسانی شهردار مشهد در ادامه سخنان خود به موضوع سامان‌دهی دکل‌های شهر مشهد اشاره کرد و گفت: در مشهد 1200دکل وجود دارد که قرار است به 350دکل کاهش یابد و اتصال آن‌ها هم از طریق فیبر نوری باشد. با انجام این کار آلایندگی ناشی از امواج به‌شدت کاهش خواهد یافت. خوشبختانه در این زمینه پیشرفت کاری بسیار خوبی داشته‌ایم. آل‌شیخ در واکنش به سؤالی درباره نقش شهرداری مشهد درباره «شهر یادگیرنده» گفت: طی توافقی که مدیریت‌شهری با آموزش‌وپرورش داشته، قرار است شهرداری مشهد مشوق‌هایی را برای آموزگاران و سوادآموزان این طرح داشته باشد و از آموزش‌وپرورش هم خواستیم که اگر قرار است این موضوع دوساله به نتیجه برسد، آن‌ها نیز باید مشوق‌های مخصوصی را برای استان خراسان‌رضوی تعیین کنند. وی با بیان اینکه در این زمینه میزان بی‌سوادی بین سنین 8 تا 50سال احصا شده است، ادامه داد: ما مشوق‌ها را به آموزش‌وپرورش نمی‌دهیم، بلکه این مشوق‌ها پس از به نتیجه رسیدن کار، به سوادآموزان و آموزگاران داده خواهد شد.

راهی جز شکسته شدن مناطق نداریم
آل‌شیخ به افزایش مناطق شهری مشهد نیز اشاره کرد و گفت: هنوز زیرساخت‌های کار در این زمینه کامل نیست و ما باید یا یک سامانه کدینگ جدید تعریف کنیم، یا سامانه کدینگ خود را با سامانه‌های به‌روزشده نظیر سامانه اداره ثبت هماهنگ کنیم.
وی افزود: با توجه به وسعت و جمعیت برخی از مناطق شهری مشهد، ناگزیر به شکسته شدن مناطق شهری مشهد هستیم و حتی از سوی وزارت کشور هم مناطق هفده‌گانه برای مشهد تعریف شده است. مدیریت‌شهری قصد دارد تا این اقدام را به‌صورت تدریجی انجام دهد و در ابتدا از منطقه9 کار را آغاز کرده‌ایم.

هدررفت آبی که دیده نمی‌شود
معاون برنامه‌ریزی شهردار مشهد در بخش پایانی سخنانش به چالش‌های مختلف پیش روی شهر پرداخت و گفت: یکی از چالش‌هایی که در آینده با آن درگیر خواهیم شد، موضوع آب است. شهرداری مشهد برای امسال و سال آینده اعتبار بالایی را به‌منظور جداسازی شبکه آبیاری فضای سبز اختصاص داده و خواهد داد، اما اکنون میزان برداشت آب از دشت مشهد برای آبیاری فضای سبز شهری فقط 2دهم درصد آب کل دشت مشهد است و میزان مصرف آب در تمام شهر مشهد فقط 7درصد آب دشت است. بیشترین میزان مصرف مربوط به بخش کشاورزی است که این میزان مصرف به‌دلیل اینکه به چشم نمی‌آید، برای آن فکری اساسی نمی‌شود.
وی چالش دیگر شهر را موضوع حریم مشهد دانست و افزود: امروز در محدوده غربی شهر دچار بن‌بست هستیم و متأسفانه جمعیت سرریز مشهد در نقاطی که هنوز ضابطه‌ای برای شهرسازی ندارد، ساخت‌وساز غیرقانونی انجام می‌دهند؛ درحالی‌که در حوزه غرب مشهد، چندین‌سال پیش یک نماینده مجلس با قلدری و فشار به مجلس، طرقبه و شاندیز را که از نظر جغرافیایی دوتکه است و جمعیت آن هم به سرانه شهرستان شدن نمی‌خورد، شهرستان کرد و نمایندگان مشهد، استانداری و حتی وزارت کشور در این رابطه سکوت اختیار کردند.
وی افزود: به‌طور قطع با انجام این تخلف در سال‌های پیش و توسعه نیافتن شهر مشهد در این بخش، چالشی بزرگ پیش روی شهر است.
آل‌شیخ ادامه داد: یکی دیگر از موضوعات امروز مشهد، بحث کارآفرینی و اشتغال است که باید در این زمینه برای پویایی اقتصاد شهر فکری اساسی شود. به عقیده من این 3موضوع، چالش‌های پیش روی شهر هستند و حل این آن‌ها هم وظیفه شهرداری نیست.