ضرورت تغییرقلم در آثار مذهبی

حمید محمدیان| برپایی نمایشگاه‌های کتاب با حضور ناشران و خریداران، فرصتی است برای انتخاب و خرید کتاب‌هایی مطابق طبع و میل کتاب‌خوان‌ها و رفع گوشه‌ای از نیازهای علم‌آموزان. چندسالی است که حوزه علمیه خراسان با چنین رویکردی نمایشگاه کتاب برگزار می‌کند. این بار نیز در آستانه سال تحصیلی جدید، پنجمین نمایشگاه کتاب‌های حوزوی و معارف اسلامی با حضور 120 ناشر ایرانی و غیرایرانی در قالب ۸۰غرفه در مدرسه علمیه آیت‌ا... العظمی خویی برپا شده است. این غرفه‌ها از دیروز به مدت یک هفته پذیرای عموم علاقه‌مندان به کتاب‌های علوم و معارف اسلامی است.

تغییر نگارش آثار اسلامی ضروری است
معمولا در مجال‌هایی از این دست، دوستداران کتاب به‌رغم گرانی این روزهای بهای پشت جلد کتاب، فرصت ورق زدن برگ‌های مکتوب را از دست نمی‌دهند و با استفاده از تخفیف‌های ناشران و بن‌های ارائه شده، برای خرید اقدام می‌کنند. البته حضور بازدیدکنندگان در قسمت کتاب‌های درسی بیش از بخش‌های مطالعاتی است و این نشان‌دهنده اولویت تأمین نیاز‌های تحصیلی برای مخاطبان است؛ به عبارتی اولویت‌بخشی مدنظر از لزوم توجه بیشتر به فرهنگ مطالعه و کتاب‌خوانی به ویژه در حوزه معارف اسلامی و دینی حکایت دارد.
علی طزرجی، مسئول غرفه انتشارات دارالفکر، نیز معتقد است به طور کلی از کتاب مذهبی و دینی استقبال زیادی نمی‌شود و مردم به ترجمه رمان‌های خارجی بیشتر روی می‌آورند، امری که او در نمایشگاه کتاب امسال تهران پررنگ دیده است. اما بهبود بخشیدن به این وضعیت راهکارهایی هم دارد: تغییر سبک کار و بهتر شدن قلم نویسندگان در حوزه معارف اسلامی نیازی است که برخی از ناشران به آن توجه کرده‌اند و آثاری ارائه می‌کنند که از آن در مقایسه با دیگر آثار معارف اسلامی استقبال بیشتری شده است.
مسئول غرفه دارالفکر درباره این نمایشگاه نیز معتقد است که هر سال با استقبال مردم و ناشران روبه‌رو می‌شود و وجهه خوبی برای مشهد و حوزه علمیه این شهر دارد.
بر خلاف نظر او، امیرحسین محمودزاده، مسئول غرفه بنیاد تاریخ‌پژوهی و دانش‌نامه انقلاب اسلامی، بر این باور است که مردم از کتاب استقبال می‌کنند و حتی افرادی خواهان مطالعه در بحث معارف اسلامی و شاخه‌های مختلف آن هستند.
حجت‌الاسلام مجتبی حیدری، مسئول غرفه مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)، هم به لزوم ارتقای فرهنگ کتاب‌خوانی در ایران می‌پردازد. او می‌گوید: فرهنگ کتاب‌خوانی با وجود دنیای دیجیتال و رسانه ضعیف شده است و اگرچه جایگاه خود را میان طلاب و دانشجویان دارد، استقبال کمتری از آن می‌شود، در این عرصه نگاه دلسوزانه و جهادی برای توسعه آن به ویژه از سوی دولت مهم است.

هنوز هم اصالت کتاب حفظ شده است
با همه این حرف و حدیث‌ها و لزوم توجه به عرصه کتاب‌های معارفی و اسلامی، باز هم چنان‌که از گفته‌های چند تن از استادان و مسئولان برمی‌آید، استقبال پذیرفتنی علاقه‌مندان از نمایشگاه مشهود است.
آیت‌ا... محمد قاضی‌زاده، استاد دروس خارج حوزه علمیه خراسان، برپایی این نمایشگاه را کاری ضروری وصف می‌کند که باید هر سال گسترش پیدا کند.
حجت الاسلام سیدصادق واعظ شهیدی،‌ مشاور استاندار در امور روحانیت، نیز این نمایشگاه را در سطح کشور نمونه ارزیابی می‌کند.

۲۰ تا ۵۰ درصد تخفیف
نمایشگاه پیش رو را باید جایی برای تبادل نظرها و اندیشه‌های معرفتی دانست که با عرضه کتاب و نرم‌افزارهای اسلامی همراه است. همچنین علاقه‌مندان این حوزه فرصت خوبی را برای دسترسی بهتر و سهل‌تر به این محصولات فرهنگی دارند. بر پایه سخنان هادی حصاری، مدیر توسعه و ترویج فرهنگ پژوهش معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان، ارائه تخفیف ویژه و حمایت از خرید طلاب و استادان، آشنایی حوزویان با تازه‌های نشر حوزوی و ایجاد شور و نشاط علمی در میان طلاب در ابتدای سال تحصیلی از اهداف برگزاری این نمایشگاه است.
او ارائه تخفیف دست‌کم بین 20 تا ۴۰ درصد و بن حمایتی خرید کتاب برای طلاب با تخفیف ۳۰ درصد و در مجموع تخفیف دست‌کم ۵۰ درصدی، ایجاد فرصت خرید کتاب برای مدارس علمیه، تحقق امکان مقایسه آثار با چاپ‌های مختلف و انتخاب مناسب‌ترین و بهترین آثار را با توجه به ناشران بسیاری که در این نمایشگاه حضور دارند، از ویژگی‌های نمایشگاه معرفی می‌کند.
حجت‌الاسلام حسین کندری، معاون پژوهش حوزه علمیه خراسان، هم در توصیف این نمایشگاه می‌گوید: ما ناشران را با سخت‌گیری زیادی پذیرش کرده‌ایم تا بیشترین تخفیف و آثار مرتبط و تأکید شده را ارائه کنند.
معاون پژوهش حوزه علمیه خراسان این نمایشگاه را خدمتی اجتماعی از سوی این حوزه برمی‌شمرد که همه شهروندان و دوستداران کتاب‌های اسلامی و معارفی می‌توانند برای بازدید و خرید به آن مراجعه کنند.

ساده و بی‌تکلف
زیبایی معماری مدرسه آیت‌ا... العظمی خویی چنان است که انسان را مسرور از حضور می‌کند، از‌این‌رو است که فضای علمی آن به بازدیدکننده جانی دوباره می‌بخشد تا رغبتش به خرید و مشاهده کتاب‌هایی بیشتر شود که در این مکان عرضه می‌شود. با‌این‌همه زیبایی یادشده با نوعی سادگی همراه است. از همان بدو ورود به نمایشگاه با غرفه‌آرایی‌هایی روبه‌رو می‌شوید که رنگ و بویی از تجمل ندارد و بیشتر، فضایی علمی‌مطالعاتی را به معرض تماشای انسان می‌گذارد و انگیزه افزونی برای بازدید به او می‌بخشد. پنجمین نمایشگاه تخصصی کتب‌های حوزوی و معارف اسلامی حوزه علمیه خراسان، از تاریخ 24 تا 31 شهریور در مدرسه آیت‌ا... العظمی خویی از ساعت 8 تا 18 دایر است و بانوان نیز روزهای 26 و 30 شهریور می‌توانند به طور اختصاصی از این نمایشگاه بازدید کنند.

در حاشیه
اگرچه در تبلیغات این نمایشگاه نامی از شهرداری مشهد به میان نیامده است، به‌هرحال همکاری شهرداری با مجموعه حوزه علمیه خراسان در تبلیغات شهری و فراهم ساختن امکان رفت‌و‌آمدهای وسایل نقلیه با مجوز سازمان ترافیک و پلیس راهور به خوبی مشاهده می‌شود. آستان قدس رضوی نیز در برپایی نمایشگاه همپای حوزویان شده است تا سنگینی کار تقسیم شود. بااین‌همه به نظر می‌رسد نباید از جای خالی نهادهایی غافل شد که مسئولیت فرهنگ‌سازی در عرصه کتاب‌خوانی را بر عهده دارند اما در این نمایشگاه غیرانتفاعی حضور فعالی پیدا نکرده‌اند.