وفایی نیا| حملونقل از مهمترین چالشهای کلانشهرها به حساب میآید و در موضوع هوشمندسازی شهرها از جایگاه ویژهای برخوردار است. یکی از محورهای ششگانه شهرهای هوشمند در دنیا بهطور خاص به حوزه هوشمندسازی حملونقل اختصاص داده شده است و شهرهای توسعهیافته دنیا سیاستها و برنامههای مختلفی برای هوشمندسازی حملونقل شهری در پیش گرفتهاند. در سیاستهای شهری مشهد نیز به موضوع حملونقل هوشمند توجه ویژهای شده است. در همین راستا و باتوجهبه ظرفیتهای استارتآپها و توانمندیهای کارآفرینان مشهدی، شهرداری مشهد تصمیم گرفته است که از ایدهها و تواناییهای آنها برای هوشمندسازی حملونقل شهری و حل بخشی از مشکلات موجود در مسیر دستیابی به آن استفاده کند. به همین منظور سازمان حملونقل و ترافیک شهری مشهد مجموعهای از مسائل این حوزه را جمعآوری و به اکوسیستم استارتآپی شهر ارائه کرده است تا کارآفرینان بتوانند کسبوکارهایی را با هدف برطرفکردن این چالشها راهاندازی کنند. در این مطلب با هدف آشنایی بیشتر کارآفرینان با ظرفیتهای موجود، به معرفی بخشی از شبکه مسائل شهری در حوزه حملونقل پرداختهایم.
نیاز به سیستمهای هوشمند ترافیکی
سیستم حملونقل هوشمند یا بهاختصار ITS، بهکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات برای بهبود عملکرد سیستم حملونقل است. در این سیستم، مجموعهای از ابزارها، امکانات و تخصصها ازقبیل مهندسی ترافیک، فناوریهای نرمافزاری، سختافزاری و مخابراتی بهصورت هماهنگ و یکپارچه بهمنظور بهبود کارآیی و ایمنی در سیستم حملونقل به کار گرفته میشود. استارتآپها میتوانند در بخشهای مختلف مانند تولید راهبندهای مکانیزه و هوشمند، تجهیزات مدرن مربوط به پارکینگهای شهری و... به تولید محصول در این زمینه بپردازند.
مشکلات فرهنگی در حوزه مسائل ترافیکی
حتی اگر فرض کنیم که تمام زیرساختهای موردنیاز درزمینه حملونقل در شهرمان فراهم شده است، تازمانیکه شهروندان در این حوزه همکاری نکنند، چرخه دسترسی به حملونقل هوشمند، ناقص و ناکارآمد خواهد بود. حل مشکلات فرهنگی موجود در این زمینه و همراهکردن شهروندان با سیاستهای شهری در حوزه هوشمندسازی حملونقل، از اساسیترین مسائل موجود در این حوزه است.
ورود موتورسیکلت به پارکها و پیادهروها
استارتآپها برای حل این مسئله، گزینههای مختلفی پیش رو دارند؛ از ایجاد سیستمهای هوشمند نظارتی در ورودیهای پارکها بهمنظور شناسایی و جریمه متخلفان، تا ایجاد مکانیزمهایی که باعث جلوگیری از ورود این وسایل نقلیه به مکانهای غیرمجاز میشود.
کدر شدن خطوط ترافیکی خیابانها و نیاز به رنگآمیزیهای مجدد
سالانه شاهدیم که خطوط ترافیکی بسیاری از خیابانها کمرنگ و کمکم ناپدید میشوند و نیاز به رنگآمیزی مجدد پیدا میکنند. یکی از نیازهای حوزه حملونقل شهری، تولید رنگهایی با قابلیت ماندگاری بالاتر است که شرکتهای دانشبنیان میتوانند با ورود به این حوزه، برای برطرفکردن این نیاز مؤثر باشند.
سامانه هماهنگی حفاریهای سطح شهر
یکی از مشکلات ترافیکی سطح شهر، حفاریهای گاهوبیگاه سازمانهای مختلف است. سازمانهای آب، برق، گاز و... در زمانهای مختلف، اقدام به حفاری معابر شهر میکنند و ناهماهنگی بین این سازمانها موجب میشود گاهی یک منطقه چندبار شاهد حفاری و مشکلات ترافیکی ناشی از آن باشد. راهاندازی سامانهای هوشمند بهمنظور هماهنگی حفاریهای انجامشده در شهر میتواند باعث کاهش حفاریهای چندباره و مشکلات ترافیکی ناشی از آن شود.
دید کمِ خطوط ترافیکی در شب برای رانندگان و عابران پیاده
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که هنگام رانندگی در شب و فضاهای کمنور، خطوط ترافیکی مانند خطکشیهای خیابانها و رنگآمیزی انجامشده روی سرعتگیرها را بهخوبی ندیده باشید. میزان انعکاس نور در رنگهای بهکاررفته برای خطکشیهای ترافیکی، در دیدهشدن آنها در شب نقش مهمی دارد. استفاده از فناوریهای جدید بهمنظور تولید رنگهای دارای قابلیت انعکاس نور بیشتر، میتواند به برطرفشدن این مشکل منجر شود.
نیاز به سامانه یکپارچه اطلاعات ترافیکی شهر
گاهی مشاهده میکنیم در یک خیابان به دلایل مختلف مشکلی ترافیکی ایجاد میشود. نبود سامانه هوشمند و یکپارچه بهمنظور رصد اطلاعات ترافیکی شهری باعث میشود مدیران شهری با تأخیر، از مشکل باخبر شوند و درنتیجه رسیدگی و برطرفکردن آن مسئله زمانبر شود. وجود سامانه یکپارچه و لحظهای درباره ترافیک شهر میتواند با کمکردن این زمان، بار ترافیکی در شهر را به مقدار شایانتوجهی کاهش دهد.
استقبالنکردن شهروندان از سیستم حملونقل دوچرخه
در بسیاری از شهرهای هوشمند دنیا مانند آمستردام، به حملونقل شهری با استفاده از دوچرخه توجه ویژهای میشود. مسئلهای که علاوهبر کاهش چشمگیر در ترافیک، کمشدن آلایندهها در سطح شهر را هم بهدنبال دارد. در مشهد هم سالهاست که سامانه دوچرخههای عمومی راهاندازی شده است، اما اجرای ناقص و بسیار بد این طرح موجب استقبالنکردن مردم و درنتیجه شکست این پروژه شده است. ایجاد سامانهای هوشمند و کاربردی در این زمینه و علاقهمندکردن شهروندان به استفاده از دوچرخه، میتواند در حل بخشی از مشکلات ترافیکی شهر مفید باشد.
مکانیابی هوشمند بهمنظور جانمایی مراکز پرازدحام مثل مدارس
محلهایی مانند مدارس و مراکز آموزشی میتوانند بار ترافیکی زیادی به محدودهای که در آن واقع شدهاند، اضافه کنند. به همین دلیل وجود اطلاعات و نقشههای چندلایه شهری با محوریت توجهبه بار ترافیکی نقاط مختلف شهر، میتواند به مدیریت شهری در جانمایی این مراکز در محلهایی با بار ترافیکی کمتر کمک کند.