کاشی

کاشی هفت‌رنگ یکی از مهم‌ترین شیوه‌های کاشی‌کاری سنتی ایران است که در دوره‌های مختلف تاریخی، به‌ویژه در معماری دوره صفویه، زندیه و قاجار، گسترش یافت. شیراز یکی از مهم‌ترین مراکز تکامل این هنر بوده و نمونه‌های شاخص آن را می‌توان در بنا‌هایی مانند مسجد نصیرالملک، مسجد وکیل، نارنجستان قوام و باغ عفیف‌آباد مشاهده کرد. در مکتب شیراز، استفاده از رنگ‌های شاد و روشن، به‌خصوص صورتی، زرد، سفید، فیروزه‌ای و سبز و همچنین نقش‌های گل‌ومرغ اهمیت ویژه‌ای دارد. استاد علی تعبدی متولد ۱۳۳۷ شیراز شاخص‌ترین استاد پیشکسوت ایران در رشته هنری کاشی هفت رنگ است. علی تعبدی که دانشنامه زنده و سیار هنر کاشی هفت رنگ در ایران است در کنار برادر فقید و هنرمند زنده یاد حسین تعبدی و استادان بزرگی نظیر کریم غفوری و صدراله اوجی از کاشیکاران نامدار شیراز در دهه‌های اخیر بوده و در جوانی به استادی رسید و در تعمیرات و بازسازی کاشی‌های اماکن مهم تاریخی از جمله حسینیه قوام، باغ نظر، باغ عفیف آباد و مساجد و حرم‌های مطهر امامزادگان بزرگوار شیراز سومین حرم اهل بیت علیهم السلام نقش آفرین بوده است.

«شهرآرانیوز - گروه اقتصاد»، شرکت کاشی پارس از افزایش متوسط ۸ تا ۲۰ درصدی نرخ فروش محصولات داخلی خود از ۱۵ شهریورماه ۱۴۰۵ خبر داد؛ تصمیمی که با هدف جبران افزایش هزینه‌های تولید ناشی از تورم و رشد نرخ ارز و حفظ روند سودآوری شرکت اتخاذ شده است.

عبدالحسین مشکات، هنرمند پیشکسوت کاشی کاری سنتی مشهد از عشق، صبر و ممارست در این هنر می‌گوید.

ناترازی انرژی و قطعی‌های مکرر برق نه تنها بر چرخ تولید صنایع بزرگ را کند کرده بلکه امسال به صنایع میانه‌ای، چون کاشی و سرامیک نیز ضربه جبران ناپذیر کاهش ۴۰ درصدی تولید و ۱۵ درصدی صادرات وارد کرده است.

مدیر انجمن صنفی تولیدکنندگان کاشی و سرامیک ایران تولید سالانه این صنعت را ۵۰۰ میلیون متر مربع برآورد کرد و گفت: ناترازی در بخش انرژی باعث شده است که امسال تولید روند کاهشی داشته باشد.

بررسی کاشی‌های نفیس که در روضه منوره و اطراف ضریح مطهر، امام‌رضا (ع) نصب شده‌اند، ما را به دو نام خاص می‌رساند که ظاهرا نقش مستقیمی در تولید و نصب آنها داشته‌اند. این دو نام عبارتند از «عبدالعزیزبن‌آدم» و «زیدبن‌محمد بن‌ابی‌زید نقاش». فرد نخست، بانی این کاشی‌ها و فرد دوم، سازنده و نصب‌کننده آنها در حرم مطهر رضوی است. 

در سال ۱۳۳۰ صنعت کاشی در ایران از بین رفت و به جای آن قطعه آجر‌هایی نامرغوب با شکنندگی بالا و ظاهری نامناسب تولید شد. پس از آن صنعتگران ایرانی همت کردند و با وجود مشکلاتی که بر سر راهشان بود، برای احیای کاشی کوشیدند.

مسئول بنا‌های تاریخی اداره اطلاعات و فرهنگ هرات با بیان اینکه صنعت کاشی سازی سنتی با رکود مواجه شده خواستار توجه طالبان به این صنعت شد.

کاشی و معرق از جمله هنر‌های سنتی محسوب می‌شوند که در اماکن مذهبی، چون بقاع متبرکه، مساجد و بنا‌هایی با معماری اسلامی تجلی پیدا کرده‌اند.

زمانی بود که توی آجرنمای هر خانه‌ای حداقل چندتایی کاشی لعاب‌دار رنگی به چشم می‌خورد. تعداد این کاشی‌ها هم رابطه مستقیمی با وضعیت اقتصادی اهل خانه داشتند و هرچه اهل خانه متمول‌تر بودند، تعداد این کاشی‌ها هم بیشتر می‌شد.