معماری اسلامی

پیش‌تر گفته بودیم نخستین جایی که انسان خودش را در آن مانند آینه دید، آب بود. آب و آینه نزد ایرانیان و در تاریخ ایران نماد پاکی و روشنایی هستند.

مسجد جامع سلطان قابوس بزرگ، برجسته‌ترین بنای مذهبی کشور عمان، در ولایت بوشر و نزدیک مسیر اصلی منتهی به قلب مسقط واقع شده و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز عبادی، فرهنگی و علمی این کشور شناخته می‌شود. این مسجد نه‌تنها محل برگزاری نماز‌های جماعت و مناسبت‌های مذهبی است، بلکه در ترویج فرهنگ اسلامی، آموزش علوم دینی و گفت‌وگوی بین‌فرهنگی نیز نقش مهمی ایفا می‌کند. ایده ساخت مسجد در دوران سلطنت زنده‌یاد سلطان قابوس بن سعید شکل گرفت و برای طراحی آن، مسابقه‌ای بین‌المللی برگزار شد. عملیات اجرایی پروژه از دهه ۱۹۹۰ آغاز و پس از حدود شش سال، مسجد در ۴ می ۲۰۰۱ هم‌زمان با سی‌امین سالگرد سلطنت سلطان قابوس افتتاح شد. این مجموعه در زمینی به مساحت ۴۱۶ هزار متر مربع بنا شده و ظرفیت پذیرش بیش از ۲۰ هزار نمازگزار را دارد. از نظر معماری، مسجد جامع سلطان قابوس تلفیقی از هنر اسلامی معاصر و عناصر بومی عمانی است. پنج مناره اصلی آن نمادی از پنج رکن اسلام به‌شمار می‌روند و گنبد مرکزی، هویت بصری بنا را شکل می‌دهد. استفاده از سنگ‌های مرغوب، مرمر سفید و خاکستری، چوب‌های تزئینی و شیشه‌های رنگی، شکوه و جلوه‌ای فاخر به فضا‌های داخلی و بیرونی بخشیده است. یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های مسجد، فرش دست‌باف یک‌تکه شبستان اصلی با مساحت حدود ۴۲۰۰ متر مربع و بیش از ۱.۷ میلیارد گره است که توسط صد‌ها بافنده ایرانی طی چهار سال و با ۲۸ رنگ طبیعی بافته شده است. این فرش که زمانی بزرگ‌ترین فرش دستباف یک‌تکه جهان بود، جلوه‌ای شاخص از هنر اسلامی و قالیبافی ایرانی در قلب مسجد ارائه می‌دهد.

هنر در بارگاه امام رضا (ع)، از سطح تزیین و بنا فراتر رفته و به زبان زیباشناسانه‌ای برای بیان ارادت و باور تبدیل شده است.

مسجد جامع زواره، جواهری از معماری اسلامی در دل کویر است که برای اولین بار مدل ساخت مساجد ایرانی شد.

تولیت آستان قدس رضوی گفت: از زمان پیروزی انقلاب تاکنون، چند بُرج، پاساژ، فروشگاه‌های بزرگ، شهرک‌های صنعتی، مال‌ها و مجموعه‌های تفریحی در مشهد ساخته شده است؟ چند مورد از آن‌ها تطبیق با اقتضائات اجتماعی، باور‌های دینی و فلسفه شکل‌گیری انقلاب اسلامی دارد؟

معماری امروزی ایران را باید تلفیقی از سبک‌های سنتی و معاصر دانست. بیشتر معماران کشورمان اغلب از تاریخ این هنر الهام می‌گیرند و نقوش و تکنیک‌های سنتی را در طرح‌های امروزی می‌گنجانند.

تولیت آستان قدس رضوی در دیدار با وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، بر لزوم حفظ هویت فرهنگی مشهد تأکید کرد و گفت: معماری این شهر باید نمایانگر معنویت بارگاه امام‌رضا(ع) باشد.

معاونت شهرسازی و معماری شهرداری مشهد به دنبال احیای هویت شهر زیارتی است.

استاد سیدجلال شمسی‌نژاد، گاه پا از استان فراتر می‌گذاشت و به شهر‌های دیگری می‌رفت. اسمش افتاده بود سرزبان‌ها و برای داشتن هنر او، ارج‌و‌قرب زیادی قائل بودند.

به مناسبت نو‌د‌وسومین سال ثبت ملی آرامگاه شیخ‌ احمد جامی که نمونه‎ای چشم‌نواز از تجمیع همه عناصر معماری ایرانی‌اسلامی است.

مدیر پروژه‌های پیش‌خوان زیارت گفت: به‌جز محدوده‌های مجاور حرم، در هیچ‌جای شهر، نشانه‌ای از مفهوم زیارت نداریم.

گنبد «الله وردی‌خان» یکی از باشکوه‌ترین بنا‌های حرم‌مطهر‌رضوی است.

درباره زندگی و خدمات مرحوم ابوالقاسم ملکی، معمار و آینه‌کار نامدار حرم رضوی اینجا بخوانید.

مدیر پروژه «پیشخوان زیارت» معاونت شهرسازی و معماری شهرداری مشهد با بیان اینکه در سال‌های گذشته شهرداری مشهد قرارداد‌هایی در حوزه مطالعاتی معماری و شهرسازی ایرانی‌اسلامی منعقد کرده، ادامه داد: در حوزه عملیاتی با تکلیف شورای اسلامی شهر در دوره ششم اقدام مهم شهرداری با رویکرد موضوع معماری و شهرسازی ایرانی‌اسلامی، همین پروژه پیشخوان زیارت است.

روایتی از مکانی چشم‌نواز در ضلع غربی حرم مطهر رضوی که تاریخی پرابهام دارد.

تاریخچه مدرسه غیاثیه خرگرد که نمود و نماد هنر معماری ایرانی‌اسلامی است، به‌مناسبت سالروز ثبت ملی آن.

یک معمار معاصر ایران گفت: موضوع علم معماری شکل زندگی انسان است، نه شکل ساختمان؛ زیرا معمار از وسیله‌ای به نام شکل ساختمان استفاده می‌کند تا شکلی از زندگی را برای استفاده‌کنندگان فراهم کند.

عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت ایران گفت: شهر‌ها باید با لباس خودشان، خود را معرفی کنند، اما در دهه‌های اخیر دچار اشکال شدیم و شهر‌ها نمی‌توانند آنگونه که باید خود را به ذهن مخاطب متبادر کنند.

دبیر علمی همایش ملی نما و هویت گفت: نما بازتاب نوع و سبک زندگی شهروندان در شهر بوده و پرداختن به موضوع نما و هویت در حال تبدیل شدن به یک دل‌مشغولی ماندگار است.

معمار برجسته و جریان‌ساز مشهدی گفت: آقا! ما خرابه‌ها را خراب کردیم. حالا هم که داد می‌زنند: «آی خراب کردند و فلان کردند». خیلی هم کار خوبی کردم.