تزریق نوآوری به ساخت‌و ساز‌های شهری

وفایی نیا| حوزه عمران و پروژه‌های مرتبط با آن، از اثرگذارترین بخش‌ها در توسعه شهری و ایجاد زیرساخت‌های مورد‌نیاز برای زندگی شهروندان به شمار می‌رود. ساخت‌و‌سازهای ساختمانی، خیابان‌کشی و مرمت آسفالت‌ها، ایجاد پل‌ها و تقاطع‌های غیر‌همسطح، احداث و توسعه پارک‌ها و مکان‌های عمومی، تنها بخشی از فعالیت‌های عمرانی مورد‌نیاز شهرهاست. در نگاه اول به نظر می‌رسد که ورود به این نوع پروژه‌ها نیازمند سرمایه‌گذاری‌های فراوان است و استارت‌آپ‌ها و کسب‌و‌کارهای نوپا توان وارد‌شدن به این حوزه را نخواهند داشت، اما باید توجه کرد که استفاده از روش‌های سنتی در این حوزه، دیگر پاسخ‌گوی نیازهای شهر نیست و باید از روش‌ها و فناوری‌های تازه برای حل مشکلات شهری در حوزه فنی و عمران استفاده کرد. شاید استارت‌آپ‌ها به‌دلیل مشکلات سرمایه‌ای، توان اجرای صفر تا صد پروژه‌های عمرانی بزرگ شهری را نداشته باشند، اما شهرداری مشهد قصد دارد حل بخشی از مسائل عمرانی شهر را به استارت‌آپ‌ها بسپارد و از ظرفیت‌های فناورانه آن‌ها در رفع برخی چالش‌های عمرانی در شهر استفاده کند. به همین منظور معاونت فنی و عمران شهرداری با همکاری مرکز نوآوری شهری، فهرستی از شبکه مسائل عمرانی شهر مشهد تهیه و به استارت‌آپ‌ها ارائه کرده است.
در این مطلب برای آشنایی کارآفرینان و اکوسیستم استارت‌آپی مشهد با این موارد، به بررسی بخش‌هایی از این فهرست می‌پردازیم.

تولید دستگاه‌های نوین تراش آسفالت

در روند اجرای طرح‌های عمرانی، خیلی وقت‌ها نیاز است که بخش‌هایی از آسفالت خیابان‌ها تراشیده و کنده شود. دستگاه‌هایی که امروزه برای این کار استفاده می‌شود، حجم زیادی دارد و جابه‌جایی آن‌ها هم کمی مشکل است. استفاده از فناوری روز دنیا و ساخت دستگاه‌هایی کوچک‌تر با قابلیت‌های بیشتر، از خواسته‌ها و نیازهای سیستم عمرانی شهرهاست.

سامانه اطلاعات سازمان‌ها و شرکت‌های عمرانی

در کلان‌شهر مشهد سازمان‌های دولتی و شرکت‌های خصوصی فراوانی در حوزه عمرانی مشغول کار هستند.
ایجاد یک سامانه یکپارچه برای تجمیع اطلاعات و پروژه‌های همه این مراکز می‌تواند تا حد زیادی در برنامه‌ریزی‌های شهری در سطح کلان کمک کند.

ساخت بتن‌های ویژه

با اضافه‌کردن مواد افزودنی به بتن عادی و تغییرات در فرایند تولید آن، می‌توان به بتن‌های ویژه دست یافت. انواع مختلفی از بتن‌های ویژه مانند بتن نفوذ‌پذیر، بدون جمع‌شدگی، شیشه‌ای، سنگین و‌... وجود دارد و هریک در پروژه‌های خاص عمرانی کاربرد دارند. رسیدن به فناوری تولید این‌گونه بتن‌ها و تولید صنعتی آن‌ها از‌جمله نیازهای پروژه‌های عمرانی به حساب می‌آید.

مصالح جایگزین تایل‌های بتنی

از تایل‌های بتنی در بخش‌های مختلفی مانند ساخت جدول‌های حاشیه خیابان‌ها استفاده می‌شود. ماندگاری کم و فرسایش این تایل‌ها باعث می‌شود که این نوع از مصالح هر‌چندوقت یک‌بار نیاز به جایگزینی داشته باشند. باتوجه‌به این ایرادها، استارت‌آپ‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند با طراحی و ساخت مصالح جایگزین با دوام بیشتر و چرخه تولید کم هزینه‌تر، بخشی از مشکلات عمرانی در این زمینه را برطرف کنند.

مکانیزه‌کردن لکه‌گیری آسفالت

همان‌طور‌که می‌دانید روند سنتی لکه‌گیری آسفالت به این شکل است که یک نفر با بیل آسفالت داغ را در محل می‌ریزد. کمی قیر داغ در اطراف آن ریخته می‌شود و آسفالت ریخته‌شده با غلتک فشرده می‌شود. مکانیزه‌کردن این فرایند، به‌شکلی که یک دستگاه به‌طور خودکار تمام آن را انجام دهد، علاوه‌بر کم‌شدن هزینه‌های لکه‌گیری، باعث بیشتر‌شدن دقت و کیفیت این کار خواهد شد.

هوشمندسازی سیستم‌های سپتینگ

«سپتینگ» مخزنی سیمانی یا فلزی یا پلاستیکی است که به‌منظور لجن‌گیری یا چربی‌گیری از آب‌های روان استفاده می‌شود. در این سیستم آب‌های روان آلوده ابتدا به مخزن سپتینگ هدایت می‌شوند و چربی، لجن و هر ضایعات و تفاله دیگری که در جوی‌های آب وجود دارد، در این محل انباشته می‌شود تا به درون چاه اصلی ریخته نشود. این سیستم‌ها به‌تدریج از زباله انباشته می‌شود و کارآیی خود را از دست می‌دهد. به همین دلیل اضافه‌کردن سامانه‌های هوشمند به این سیستم کمک خواهد کرد که با اطلاع از زمان پر‌شدن مخزن، بتوان با تخلیه، مانع‌از افت کارایی آن شد.

استقرار سیستم HSE در کارگاه‌های ساختمانی

سیستم HSE سامانه مدیریت ایمنی، بهداشت و محیط زیست در پروژه‌های مختلف است. ایجاد این سامانه در محیط‌های کارگاهی و ساختمانی نقش مهمی در حفاظت از نیروی انسانی و محیط زیست دارد. ایجاد سیستم نوینی از HSE باتوجه‌به تجربه‌های روز جهانی در این زمینه، از مهم‌ترین نیازهای پروژه‌های عمرانی به حساب می‌آید.

آسفالت با قابلیت جذب زیاد آب

هنگام بارندگی‌های نسبتا شدید، حتما شاهد جاری‌شدن آب در سطح خیابان‌ها و آب‌گرفتگی بوده‌اید. برای حل این مشکل می‌توان از فناوری تولید آسفالت‌هایی با قابلیت جذب آب استفاده کرد. نمونه‌های تولید‌شده از این آسفالت در دنیا دارای منافذی در سطحشان برای جذب سریع آب هستند. این آسفالت‌ها همچون یک مخزن عمل می‌کنند و آب‌های جذب‌شده در داخل آن به آب‌های زیرزمینی می‌رسند.

شناسنامه‌دار کردن معابر و کانال‌های شهری

مشهد دارای تعداد زیادی کوچه و خیابان و کانال‌های مختلف است و نظارت و مدیریت این حجم از زیرساخت‌ها بدون وجود یک سیستم هوشمند و یکپارچه، کاری بسیار سخت است و بازده چندانی نخواهد داشت. ایجاد یک سامانه مرکزی که اطلاعات این زیرساخت‌ها را به‌طور لحظه‌ای در‌اختیار مدیران عمران شهری قرار دهد، باعث کنترل و مدیریت بهتر و برطرف‌کردن سریع‌تر مشکلات احتمالی خواهد شد.

ارائه روش‌های مناسب بازیافت آسفالت

هنگام حفاری‌ها یا عملیات بازسازی خیابان‌ها، بخشی از آسفالت‌های قدیمی به‌صورت نخاله‌های بازیافت‌شدنی جمع‌آوری می‌شوند. شیوه‌های فعلی برای بازیافت این آسفالت‌های قدیمی، کیفیت و بازده خوبی ندارد. به‌همین‌دلیل ایجاد سازوکارهای نوین با استفاده از فناوری‌های روز دنیا برای بازیافت آسفالت‌های قدیمی، از نیازهای حوزه عمرانی شهری محسوب می‌شود.