گرامیداشت جان‌باختگان سانحه هوایی در جشنواره موسیقی فجر بیانیه گروه‌های انصرافی مشهدی از جشنواره تئاتر فجر کرسی ایرانشناسی در آلمان راه‌اندازی می‌شود «امیر»؛ قهرمانی غرق در سکوت «دیدن این فیلم جرم است» حرام شد! صحبت‌های سردار سلیمانی به زبان عربی درباره دفاع از ملت عراق + فیلم فراخوان نمایشگاه عکس «بدرقه سردار» منتشر شد برنامه «جهان آرا»، «عصرانه» و «ثریا» دیگر پخش زنده نخواهند بود صفحه نخست روزنامه‌های کشور - یکشنبه ۲۹ دی ۱۳۹۸ بیش از ۹۰۰ پرونده وقفی در محاکم قضایی استان بزرگداشت محمدبلوری، پدرحادثه نویسی ایران در پردیس کتاب مشهد جدید‌ترین آمار فروش فیلم‌های سینمایی+جدول صفحه نخست روزنامه‌های کشور - شنبه ۲۸ دی ۱۳۹۸ آغاز به کار رادیو انقلاب از امروز شنبه ۲۸ دی پسر امین حیایی در سریال جدید تلویزیون+عکس  امشب ۲۸ دی، آخرین قسمت «وارش» تابلویی که در تهران ۳ میلیارد تومان فروخته شد+عکس بیانیه شهاب حسینی به تحریم‌کنندگان جشنواره فیلم فجر نسخه قدیمی دیوان حافظ در آمستردام کشف شد+ویدئو جدول فروش سینما‌های مشهد از ۲۰ دی تا ۲۶ دی ۹۸
خبر ویژه

شاخ‌وشانه‌ای که مردم برای هم می‌کشند

  • کد خبر: ۱۴۸۱۹
  • ۲۵ دی ۱۳۹۸ - ۰۸:۲۴
مهدی سیدی خراسان‌پژوه
در گفتار مردم ما، چه مشهدی و خراسانی و چه دیگر شهر‌ها و ولایات، به‌طور مکرر اصطلاح «شاخ‌وشانه کشیدن» برای هم را می‌شنویم، اما اینکه چند درصد از کسانی که این عبارت را به کار می‌برند، وجه تسمیه و معنی درست آن را هم می‌دانند، خدا می‌داند و بس! محض امتحان از چند نفری که برای هم شاخ و شانه می‌کشند! یا این اصطلاح را به کار می‌برند، بپرسید که: «شاخ‌وشانه چه جوری کشیده می‌شود و اگر شما بخواهید واقعا چنین کاری بکنید، چگونه انجامش می‌دهید؟» آن وقت به جوا‌ب‌ها با دقت گوش دهید و در آخر کار هم تنوع پاسخ‌ها را طبقه‌بندی بفرمایید و ببینید چه نتیجه‌ای می‌گیرید. دست‌کم همین الان و پیش از ادامه خواندن این سطور دمی بایستید و خودتان به این موضوع فکر کنید و ببینید در مخیله مبارکتان چه خواهد گذشت. بعد دنباله نوشته حقیر را بخوانید. خب، حالا که فکرهایتان را کردید، عرض می‌کنم که متأسفانه ما با بسیاری از آنچه می‌گوییم، بیگانه و ناآشنا شده‌ایم! واقعیت امر این است که در گذشته‌های دور نوعی از گدایان و اخاذان سمج و شر به پا کُن به نام «کنگر» (با املای کنگر، اما با ضم کاف) وجود داشتند که هنگام گدایی کارد یا چاقو و شاخ و استخوان کتف یا شانه گوسفندی را به دست می‌گرفتند و راه می‌افتادند توی کوچه و خیابان و در خانه این و آن. معمولا هم یکی از نوچه‌هایشان را همراه خود می‌بردند و با صدای بلند جمله «بدهید چیزی محض رضای خدا» را فریاد می‌زدند. هم‌زمان شاخی را هم که در یک دست داشتند، می‌کشیدند روی استخوان شانه‌ای که در دست دیگرشان داشتند و صدای نتراشیده و نخراشیده‌ای ایجاد می‌شد. این یعنی اعلام به صاحب‌خانه که: «با یک گدای معمولی سر و کار نداری، این‌که پشت در خانه شماست یک کنگر است!» دیر جنبیدن همان و شر به پا شدن همان!
شَرَش هم این بود که اگر صاحب‌خانه دیر می‌جنبید، یا اصلا دم در خانه نمی‌آمد و وجه لازم را نمی‌داد «کنگر» محترم با کارد یا چاقویی که همراه داشت خود یا آن بچه بی‌گناه همراهش را مجروح و خون‌آلود می‌کرد و بلایی سر صاحب‌خانه می‌آورد که خودش و همه اهمال‌کاران جهان را نفرین غلیظ می‌کرد!
پس «شاخ‌وشانه کشیدن» در اصل «شاخ به شانه کشیدن» و مجازا به معنی تهدید کردن دیگران و اصلا کاری بوده است که گدایانی با نام «کنگر» انجام می‌داده‌اند (برای اطمینان بیشتر بنگرید به «کنگر» در فرهنگ‌ها، مثلا فرهنگ معین).
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* captcha:
* نظر:
سرخط خبرها

{*Start Google Analytics Code*} {*End Google Analytics Code*}