خود درگیری با درِ بطری

مریم شیعه‌زاده - چالش‌های فضای مجازی انواع‌واقسام دارد. برخی‌شان جنبه تبلیغاتی دارد و برخی‌ هم اهداف خیرخواهانه را دنبال می‌کند. تا به حال چالش‌های زیست‌محیطی زیادی به راه‌ افتاده‌اند، مثل چالش جمع آوری زباله از جنگل یا ساحل و کم نبوده‌اند چالش‌هایی که برای کمک به بیماران راه‌اندازی شده‌اند، مثل چالش سطل آب یخ که برای همدردی با بیماران ای‌ال‌اس به راه افتاد. اما چالش‌های زیادی هم هستند که چیزی را جز خنده و مسخره‌بازی دنبال نمی‌کنند و هدف درستی پشتشان نیست؛ درست مثل چالش سرِ بطری که این روزها در فضای مجازی داغ شده است و صبح دیروز سر از آنتن زنده شبکه3 سیما درآورد!

ژانگولربازی روی آنتن
چالش «سر بطری» در ابتدا مخصوص ورزشکاران بود اما کمی بعد دربین مردم عادی هم طرفدار پیدا کرد؛ چالشی که در آن باید درِ یک بطری را بدون اینکه خود بطری به زمین بیفتد، با ضربه پا باز کنید. در این چالش یک نفر بطری را نگه می‌دارد و فرد دیگر با ضربه چرخشی پا فقط به در بطری ضربه می‌زند؛ البته همیشه همه‌چیز طبق نقشه پیش نمی‌رود و با مرور ویدئوهای مربوط به این چالش، می‌توان مصدومیت‌های زیادی را دید. نخستین‌بار یک استاد مشهور تکواندو این کار را انجام داد و زمانی چالش به شهرت رسید که جیسون استاتهام، بازیگر مشهور هالیوود هم چنین کاری را انجام داد. او با ضربه پا درِ بطری را باز کرد اما حالا پس از چند روز که شرکت‌کنندگان بسیاری به این چالش اضافه شد‌ه‌اند، یک اکانت اینستاگرامی ویدئویی منتشر کرده است که در آن معلوم می‌شود جیسون استاتهام از جلوه‌های ویژه برای انجام این چالش استفاده کرده است. نکته عجیب این چالش، اجرای آن در صداوسیمای کشورمان است. صبح دیروز در برنامه «سلام صبح‌به‌خیر» شبکه3، رئیس فدراسیون کاراته به این چالش پیوست و مجری نیز سعی کرد در بطری را با ضربه پا باز کند. اینکه چالش باز کردن در بطری روی آنتن زنده صداو‌سیما اجرا شد، اتفاق عجیبی بود که انتقاد کاربران فضای مجازی را هم درپی داشت؛ مثل کاربری که نوشته بود: «واقعا جای تاسف داره که برنامه‌های تلویزیون این‌قدر به پوچی رسیدن و هر ژانگولربازی‌ای که توی فضای مجازی داغ می‌شه رو به برنامه میارن».

غول چالش‌های فان دنیا
البته چالش در بطری بزرگترین و فراگیرترین چالش دنیا نیست.
چالش‌های بسیار دیگری هم تا امروز در فضای مجازی داغ شده‌است. به‌جرئت می‌توان گفت چالش مانکن، بزرگ‌ترین چالش سرگرم‌کننده دنیا بود که سر از بیشتر کشورهای جهان درآورد و مختص قشر خاصی از مردم نبود. سال2016 یک دانش‌آموز اهل فلوریدا با انتشار یک ویدئو از ثابت ماندن هم‌کلاسی‌هایش، این چالش را آغاز کرد. پای این چالش به زندگی سیاست‌مداران، هنرمندان، ورزشکاران و ستاره‌های زیادی باز شد و میشل اوباما و ستارگان ورزشی آمریکایی هم در کاخ سفید به استقبال این چالش رفتند. این چالش اما زمانی عجیب شد که حتی فضانوردان فرانسوی هم آن را اجرا کردند. حالا باید متوجه شده باشید که چرا می‌گوییم چالش مانکن، بزرگ‌ترین چالش سرگرم‌کننده فضای مجازی بوده است.

لیس زدن بستنی در فروشگاه
اما بعضی چالش‌ها از حالت سرگرم‌کنندگی، خارج و احمقانه می‌شوند؛ مثل چالشی که این روزها در آمریکا باب شده است. ماجرا از انتشار یک ویدئو در فروشگاه‌های زنجیره‌ای «والمارت» آمریکا آغاز شد؛ ویدیوئی که در آن خانمی، ظرف بزرگ بستنی یک کیلویی را از یخچال فروشگاه خارج می‌کند و پوشش آن را برمی‌دارد. بعد روی بستنی را لیس می‌زند و دوباره بستنی را سرجایش می‌گذارد. همین ویدئوی کوتاه باعث شد چالش لیس زدن بستنی در آمریکا به‌راه بیفتد و کمی بعد آن‌قدر گسترش پیدا کند که مغازه‌داران مجبور شوند در یخچال‌هایشان را قفل کنند. ازطرفی پلیس اعلام کرد خانمی که اولین ویدئو را منتشر کرده است، تحت تعقیب است و ممکن است به جریمه ۱۰هزار دلاری و تا ۲۰سال زندان، محکوم شود.

چالش پرتلفات معروف
از چالش «کی‌کی» زمان زیادی نمی‌گذرد؛ چالشی که خسارت‌های مالی و جانی بسیاری به‌دنبال داشت و متاسفانه در ایران هم تعداد شرکت‌کنندگانش درخورتوجه بود. کی‌کی، آهنگ مخصوص خودش را داشت و شرکت‌کنندگان باید برای مدت زمان کوتاهی حین رانندگی و حرکت خودرو از ماشین پیاده می‌شدند و بعد از انجام حرکات موزون، دوباره سوار خودرو می‌شدند. ویدئوها از نمای داخلی ماشین گرفته می‌شد و تعداد تصادفاتی که به‌دنبال این بی‌احتیاطی رخ داد، بسیار زیاد بود. شرکت در این چالش در بسیاری از کشورهای دنیا ازجمله اسپانیا با برخورد جدی پلیس همراه شد.

به چالش‌های الکی، بها ندهیم
در کشور خودمان نیز چالش‌های سرگرم‌کننده کم نبوده‌ است؛ چالش‌هایی مثل عکس بدون آرایش، عکس 10سال قبل، صدا زدن گربه‌ها به نام «مجید» یا عکس محتویات کیف. اما اینکه یک چالش بدون هدف و به قول امروزی‌ها صرفا فان، سر از تلویزیون دربیاورد، به‌نوعی مهر تاییدی است بر رواج این رفتارها، این درحالی است که خیلی از این چالش‌های الکی، آسیب‌های جدی به‌دنبال دارد. از تصادف و مصدومیت بگیرید تا آسیب‌های فرهنگی؛ درست مثل چالش زشتی که این روزها بین برخی کاربران ایرانی باب شده است و در آن از شرکت‌کنندگان می‌خواهد تا آهنگی را که حاوی کلمات رکیک است، جلوی والدینشان پخش کنند و از واکنش آن‌ها فیلم بگیرند! امیدوارم چند وقت دیگر مجری‌ برنامه‌ صبحگاهی تلویزیون، این آهنگ را جلوی میهمان برنامه پخش نکند تا بخواهد واکنش او را ببیند.