شهرآرانیوز؛ ناسا امیدوار است تا سال ۲۰۲۸ فضانوردان را به ماه بازگرداند، اما ساختن فضاپیمایی که آنها را به سطح ماه خواهد برد، بسیار دشوارتر از انتظار ثابت شده است. یک گزارش جدید از سوی بازرس هشدار میدهد که برنامه فرودگر سرنشیندار آرتمیس نه تنها با تأخیرها و مسائل فنی، بلکه با مخاطرات حلنشده برای ایمنی خدمه نیز مواجه است.
یافتههای منتشرشده توسط دفتر بازرس کل ناسا، شکافهای حیاتی در آزمایشها و تحلیلهای بقای خدمه برای هر دو فرودگر احتمالی _ سامانه فرود سرنشیندار استارشیپ (HLS) اسپیساکس و فرودگر بلو مون بلو اوریجین _ را آشکار میکند. این مشکلی جدی است، زیرا اگر هر یک از فرودگرها با یک حادثه فاجعهبار مواجه شوند، ناسا قادر نخواهد بود خدمه گرفتارشده در فضا یا روی سطح ماه را نجات دهد.
این گزارش میگوید: «بدون قابلیت نجات برای مأموریتهای آرتمیس، در صورتی که سامانه فرود سرنشیندار روی سطح ماه از کار بیفتد یا نتواند در مدار ماه به فضاپیمای اوریون یا دروازه فضایی منتظر در آنجا متصل شود، خدمه از دست خواهند رفت.»
این گزارش کمتر از دو هفته پس از آن منتشر شده که ناسا برنامه آرتمیس را مورد بازنگری اساسی قرار داد و یک پرواز آزمایشی دیگر را برای آمادهسازی فرود سرنشیندار روی ماه به آن افزود، در حالی که همزمان در حال استانداردسازی موشک سامانه پرتاب فضایی (SLS) خود برای پرتابهای بیشتر است. بر اساس برنامه زمانی جدید، مأموریت آرتمیس ۴ ناسا تلاش خواهد کرد فضانوردان را در سال ۲۰۲۸ به سطح ماه بازگرداند و به دنبال آن، یک مأموریت فرود سرنشیندار دیگر (آرتمیس ۵) نیز به صورت بالقوه در همان سال انجام خواهد شد.
ناسا امیدوار بود اولین خدمه آرتمیس را حداکثر تا نیمه سال ۲۰۲۷ روی ماه فرود آورد و قصد داشت این کار را با استفاده از نسخه اصلاحشده مرحله فوقانی استارشیپ _ یعنی HLS _ انجام دهد. اما این سازمان در اکتبر، به دلیل تأخیرهای توسعهای قابل توجه، قرارداد اسپیساکس را مجدداً مورد بررسی قرار داد. بلو اوریجین به سرعت به رقیب اصلی تبدیل شد و اکنون این دو شرکت در حال رقابت با یکدیگر هستند تا یک فرودگر سرنشیندار را به موقع برای مأموریت ۲۰۲۸ تحویل دهند.
بر اساس گزارش دفتر بازرس کل، هنوز برای تعیین امکانسنجی فنی، پیامدهای مالی و تأثیرات زمانی این تلاش برای تسریع توسعه فرودگرها زود است. با این حال، این گزارش نگرانیهایی را درباره ایمنی این فضاپیماها مطرح میکند. در حالی که دفتر بازرس کل تأیید میکند که این سازمان در زمینه کاهش و پیشگیری از مخاطرات مرتبط با هر دو فرودگر پیشدستانه عمل میکند، اما شکافهایی در روششناسی کاهش خطر ناسا یافته است.
برای مثال، مقامات این سازمان میگویند برنامه در حال پیروی از دستورالعمل «همانطور که پرواز میکنی آزمایش کن» ناسا است _ که مقرر میکند سیستمها در شرایطی تا حد ممکن نزدیک به شرایط واقعی پرواز فضایی آزمایش شوند، اما این گزارش فرصتهای ازدسترفتهای را شناسایی کرده که در آنها این اصول در مأموریتهای نمایشی بدون سرنشین اسپیساکس و بلو اوریجین اعمال نشده است.
علاوه بر این، به نظر میرسد ناسا و اسپیساکس درباره اینکه آیا استارشیپ HLS الزامات مربوط به کنترلهای دستی را برآورده میکند یا اینکه آیا خدمه آرتمیس در صورت لزوم میتوانند کنترل فرودگر را در دست بگیرند، اختلافنظر دارند. بر اساس گزارش، این یک ویژگی ایمنی ضروری و یک جزء کلیدی از گواهی تأیید صلاحیتسرنشینداری استارشیپ HLS است. در مورد بلو مون نیز هنوز مشخص نیست که کنترلهای دستی آن چگونه عمل خواهند کرد.
به گفته گزارش، رویکرد ناسا در تحلیل نحوه بقای خدمه در یک حادثه فاجعهبار نیز کاستیهایی دارد. این «تحلیلهای بقای خدمه» با محدودیتهای فنی و منابع موجود، محدود شدهاند و از آنجا که آنها معمولاً در مراحل پایانی طراحی فرودگر انجام میشوند، عمدتاً به شناسایی مخاطرات میپردازند تا اینکه به مهندسان در طراحی سیستمهایی برای کاهش آن مخاطرات کمک کنند. افزون بر این، تحلیلها بقای طولانیمدت خدمه پس از فاجعه فوری را در نظر نمیگیرند.
این گزارش چندین گام را که ناسا میتواند برای مدیریت بهتر بودجه برنامه HLS و افزایش ایمنی و بقای خدمه در طول مأموریتهای آرتمیس بردارد، مشخص کرده است. نخست، دفتر بازرس کل از ناسا میخواهد قوانین واضحی برای ردیابی حمایت دولت از پیمانکاران و تنظیم هزینهها هنگام تغییر یا افزوده شدن بعدی آن حمایت وضع کند.
همچنین توصیه میکند متن قراردادهای هر دو شرکت اسپیساکس و بلو اوریجین برای انعکاس این قوانین جدید بهروزرسانی شود، درسهای آموخته شده از برنامه خدمه تجاری درباره کنترلهای دستی فضاپیما مورد بررسی قرار گیرد و تحلیلهای بقای خدمه بهروزرسانی شوند تا شامل راهبردهایی برای بقای طولانیمدت خدمه باشند.
این گزارش میگوید ناسا با اجرای بیشتر این توصیهها موافقت کرده است، اما این سازمان به درخواست گیزمودو برای اظهارنظر در این باره پاسخی نداده است.
همچنان که ناسا گامهایی برای رسیدگی به نگرانیهای دفتر بازرس کل برمیدارد، زمان به پیش میرود. این سازمان تحت فشار جدی قرار دارد تا پیش از چین، فضانوردان را روی ماه فرود آورد، بنابراین غلبه بر موانع فنی برنامه HLS و پاسخ به نگرانیهای حیاتی ایمنی باید به سرعت انجام شود.