کارگاه آموزشی - کاربردی دانشجویان دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه برگزار شد | ظرفیت‌های دیپلماسی شهری مشهد کدامند؟

به گزارش شهرآرانیوز؛ به همت مرکز دیپلماسی شهری مشهد مقدس با همکاری نمایندگی وزارت امور خارجه در شمال شرق کشور، جمعی از اساتید و دانشجویان دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه علاوه بر بازدید از توانمندی‌های قطارشهری و کارخانه نوآوری مشهد با حضور در کارگاه آموزشی – کاربردی «ظرفیت‌های سازمان‌های بین المللی و دیپلماسی شهری» با ظرفیت‌های مرکز دیپلماسی شهری مشهد مقدس آشنا شدند.

رصدخانه شهری شهر هوشمند مشهد

بازدید دانشجویان و اساتید در دومین روز از حضور در مشهد مقدس از رصدخانه شهری کارخانه نوآوری آغاز شد، سید امین مقدم حسینی رییس اداره مراکز نوآوری شهری شهرداری مشهد توضیحاتی را در خصوص اهداف فعالیت رصدخانه شهری فعال در کارخانه نوآوری به دانشجویان ارائه کرد. در بخشی از این بازدید، ارائه نقشه‌های توسعه‌ای شهر، نقشه‌های جمعیتی و ارائه برخی از جزئیات اطلاعات جغرافیایی حریم شهری از جمله موضوعاتی بود که دانشجویان در رصدخانه شهری مشهد با آن‌ها آشنا شدند.

مقدم حسینی با اشاره به وجود ۱۷۷ محله در مقیاس تقسیمات شهری مشهد گفت: نقشه‌های این مرکز براساس استاندارد‌ها و شاخص‌های شهر‌های هوشمند در تراز جهانی طراحی شده است و به دنبال آن شهرداری مشهد موفق شده گواهی شهر هوشمند بین المللی را دریافت کند.

فعالیت شرکت‌های دانش بنیان و فعال در عرصه هوش مصنوعی

مقدم حسینی با تاکید بر اینکه در کارخانه نوآوری، عمدتا فضایی فراهم شده تا شرکت‌های دانش بنیان بتوانند فعالیت‌های خود را انجام داده و جلسات خود را برگزار کنند، ادامه داد: عمده این شرکت‌ها در بخش‌های هوش مصنوعی و آی تی فعالیت دارند. همچنین، تعدادی از این شرکت ها، علاوه بر اینکه قرارداد‌هایی را با برخی از وزارت خانه‌ها از جمله وزارت نیرو دارند، با کشور‌های مختلف نیز قرارداد‌هایی برای فروش محصولات خود دارند و در سطح بین الملل فعال هستند. شهرداری ها، بزرگترین سازمان مصرف کننده فناوری در جهان هستندرییس اداره مراکز نوآوری شهری در جریان بازدید از توانمندی‌های کارخانه نوآوری با اشاره به اینکه مراکز نوآوری تخصصی از جمله هوشمندسازی شهری، حمل و نقل شهری، عمران و محیط زیست در کنار کارخانه نوآوری در حال فعالیت هستند، افزود: «خردشهر» با همکاری دانشکده روانشناسی دانشگاه فردوسی و «مرکز تخصصی نمایشگاه‌های شهری و برندینگ» در مشهد با هدف افزایش فعالیت و نقش آفرینی شهرداری در اقتصاد شهری در آینده‌ای نزدیک افتتاح خواهد شد.

مقدم حسینی با بیان اینکه شهرداری ها، بزرگترین مصرف کننده فناوری هستند، تصریح کرد: در شهر مشهد که ۴ میلیون جمعیت ثابت و ۳۰ میلیون جمعیت غیرثابت در طول سال دارد، بالغ بر ۳۵ هزار خدمت به مجاورین و زائراین ارائه می‌شود، اما این خدمات با کمک فناوری، می‌تواند ارتقا یابد.

وی با اشاره به اینکه باورمان این است که فناوری، قدرت نرم و ویترین جمهوری اسلامی است، فناوری را بزرگترین ابزار در حوزه دیپلماسی دانست و اضافه کرد: براساس تفاهم نامه‌ای که در دوران ریاست جمهوری شهید آیت الله رئیسی با شهر دوشنبه تاجیکستان امضاء شده بود، در یکی از بند‌های این تفاهم نامه از شهرداری مشهد خواسته شده بود برای هوشمندسازی شهرداری دوشنبه اقدامات لازم را انجام دهد که این موضوع در حال پیگیری است.

راه اندازی اندیشکده دیپلماسی شهر در آینده‌ای نزدیک در شهرداری مشهد

در ادامه محمد سهیلی مشاور عالی شهردار مشهد در حوزه‌های برنامه ریزی، توسعه سرمایه انسانی، مالی و پشتیبانی با اشاره به اینکه همکاران ما در مرکز دیپلماسی شهرداری مشهد با کمترین امکانات تلاش کرده‌اند با سازمان‌های بین المللی ارتباطات خود را حفظ و گسترش دهند، گفت: تلاش ما این است که همکاران پرتلاشمان در مرکز دیپلماسی را از نظر حوزه‌های علمی و نظریه پرداز علمی پشتیبانی کنیم.

وی با اشاره به این موضوع از طریق تلاش برای دستیابی به فناوری‌های نرمی که بتواند ایده‌ها را عملیاتی کند، در دست اقدام است، ادامه داد: در آینده‌ای نزدیک، اندیشکده دیپلماسی شهری در شهرداری مشهد راه اندازی خواهد شد، این اندیشکده می‌تواند گستره فراتر از شهر مشهد را داشته باشد. چرا برخورداری از دیپلماسی شهری برای شهرداری‌ها اهمیت دارد؟

رئیس مرکز دیپلماسی شهری شهرداری مشهد نیز با اشاره به اینکه دیپلماسی شهری شامل مجموعه گسترده‌ای از تعاملات دوجانبه‌ای است که شهرداری‌ها می‌توانند از طریق آن با سایر شهر‌ها و حوزه‌های مختلف آن شهر ارتباط داشته باشند.

حمیدرضا اصفهانی زاده با اشاره به ویژگی برخورداری شهرداری‌ها از ظرفیت دیپلماسی شهری، تصریح کرد: ارتقای جایگاه بین الملل شهر از طریق چنین ظرفیت هایی، اهمیت بالای تصویرسازی و برندسازی، رقابت پذیر نمودن شهر با شهر‌های دیگر و پیشبرد دستور کار‌های شاخص بین المللی با الهام از ارزش‌ها و منافع محلی و تأثیرگذاری تنها بخشی از این ویژگی‌ها است. وی با تاکید بر اینکه دیپلماسی عمومی به معنای تلاش برای ایجاد روابط پایدار با دیگر کشورها، نفوذ و تأثیرگذاری و مدیریت محیط بین الملل است، افزود: دیپلماسی عمومی در سه دهه اخیر مطرح شده، اما دیپلماسی شهری طی یک دهه اخیر در میان شهرداری‌ها مطرح شده، زیرا علاوه بر اینکه شهرداری‌ها از این طریق می‌توانند عضو سازمان‌های بین المللی شوند، با اسنادی که به مراجع بالادست این سازمان‌ها ارائه می‌دهند می‌توانند از حقوق شهر یا کشور خود در جوامع بین المللی دفاع کنند.

رئیس مرکز دیپلماسی شهرداری مشهد اضافه کرد: بیشترین گردش مالی و تولید ناخالص ملی توسط شهرداری‌ها در کشور‌های با درآمد پایین حدود ۵۵ درصد، در کشور‌های با درآمد متوسط ۷۳ درصد و در کشور‌های با درآمد بالا ۸۵ درصد است، لذا پدیده شهرنشینی در اینجا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌شود.

اصفهانی زاده با اشاره به اینکه سازمان شهر‌های متحد و دولت‌های محلی (UCLG) یکی از سازمان‌های بین المللی فراگیر برای شهرها، دولت‌های محلی و منطقه‌ای و انجمن‌های شهری است، تصریح کرد: شهرداری‌ها می‌توانند با عضویت در این سازمان در اسناد بالادستی و مصوبات آن تاثیرگذار باشند.

وی بیان کرد: در حال حاضر مشهد عضو شورای اجرایی و سیاستگذاری در سطح جهانی، قائم مقام و رییس کمیته نوآوری و کارآفرینی در سطح منطقه‌ای است؛ همچین این شهر در سطح ملی به عنوان هماهنگ کننده شهر‌های ایران در منطقه خاورمیانه و غرب آسیا UCLG فعال است.

امکان امضای تفاهم نامه با شهرداری مشهد وجود دارد

در حاشیه برگزاری این کارگاه، محمدرضا نیک بین معاون بین الملل دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه نیز با معرفی فعالیت‌های این دانشگاه در بخش‌های مختلف علمی، بازدید‌های انجام شده از فعالیت‌ها و ظرفیت‌های فناوری و دیپلماسی شهری شهرداری مشهد را بسیار خوب توصیف کرد و گفت: امکان امضای تفاهم نامه با شهرداری مشهد برای بهره مندی از ظرفیت‌های دیپلماسی شهری این شهر وجود دارد.

اجزای دیپلماسی شهری را بدانیم

سید محمد کاظم سجادپور استاد تمام دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه نیز گفت: امنیت و اقتصاد دو جزء مهم دیپلماسی شهری است، مسئولان شهر و کشور باید این اجزا را بدانند تا این موضوع تسهیل پیدا کند، نهادینه سازی و ظرفیت گرایی از دیگر اجزای دیپلماسی هستند که باید در این حوزه مورد توجه قرارگیرد.

وی با طرح پرسشی مبنی بر اینکه چگونه می‌توانیم درباره دیپلماسی شهری در ایران با تمرکز بر مشهد، فعالیت‌ها را انجام دهیم؟ بیان کرد: این موضوع به چند مورد مهم از جمله انگاره ها، بایسته‌ها و جهت گرایی و جهت دهی‌ها وابسته است؛ در واقع دنبال کردن دیپلماسی شهری بدون این چند مورد امکان پذیر نیست.

سجادپور با بیان اینکه در ابتدا باید به این نکته توجه کنیم که ایران، کشوری جدی است، ادامه داد: جدی گرفتن ظرفیت‌های ایران اسلامی از اهمیت بسیاری برخوردار است، کشور ما دستاورد‌های بسیاری در سال‌های پس از انقلاب اسلامی دارد که این موضوع در کنار اهمیت بالا، برای حضور در مجامع بین المللی بسیار کلیدی است.

رئیس سابق مرکز مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه با اشاره به ایران مدرن از دستاورد‌های کسب شده در عرصه سواد آموزی گرفته تا پیشرفت‌های علمی در حوزه‌های مختلف به ویژه حوزه شهری، یادآور شد: بسیاری از شخصیت‌های خارجی با سفر به ایران به ویژه مشهد، پیشرفت این شهر را دو برابر دوبی عنوان کرده‌اند.

وی، معاشرت را عامل مهمی برای رشد ایران اسلامی دانست و گفت: کشور ما نمی‌تواند رشد نکند و تعاملاتی با کشور‌های مختلف در سطح بین المللی نداشته باشد، بنابراین، استفاده کشورمان از دیپلماسی و تعامل با کشور‌های مختلف جهان هم به رشد ایران اسلامی در جهان کمک می‌کند هم می‌تواند از ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های هر کدام از شهر‌های خود را در سطح بین المللی کمک بگیرد.

سجادپور، تخصص‌محوری در توسعه دیپلماسی شهری بسیار مهم دانست و خاطرنشان کرد: تخصص‌هایی همچون زبان انگلیسی، تسلط به سازمان‌های بین المللی و ... از جمله بایسته‌های تخصص‌محوری است که موجب توسعه دیپلماسی شهری می‌شود.

وی با اشاره به اهمیت بالای ارتباط دیپلماسی با حاکمیت، شناخت حاکمیت از دیپلماسی و حمایت آن از این مولفه مهم در حفظ تعاملات و رشد کشور در سطح بین المللی اثرگذار است، اضافه کرد: ظرفیت گرایی به معنای استفاده از ظرفیت شخصی، خانوادگی، محلی، ملی و بین المللی است که باید در توسعه دیپلماسی شهری مورد توجه قرار بگیرد.

آشنایی دانشجویان با ظرفیت‌های دیپلماسی مشهد و به کارگیری این پتانسیل‌ها در آینده

رئیس مرکز دیپلماسی شهری مشهد مقدس در حاشیه این کارگاه در گفت‌و‌گو با خبرنگار ما اظهار کرد: حضور دانشجویان دانشگاه روابط بین الملل وزارت خارجه در مشهد با تمرکز بر آشنایی با ظرفیت‌های دیپلماسی شهری و سازمان‌های بین المللی مدیریت شهری این فرصت را ایجاد می‌کند که دستگاه دیپلماسی عمومی کشور بتواند در آینده از این ظرفیت‌ها در سطح بین الملل به شکل مطلوبی استفاده کند.

حمیدرضا اصفهانی زاده با اشاره به اهمیت حضور شهر‌های ایران در عرصه بین الملل برای دفاع از منافع ملی و ارزش‌های ایرانی - اسلامی، افزود: حضور این گروه از دانشجویان در مشهد و آشنایی آنها با ظرفیت‌های دیپلماسی شهری می‌تواند ارتباط با سازمان‌های جهانی مرتبط با حوزه شهری و شهرداری‌ها را افزایش دهد، ضمن اینکه هر کدام از این دانشجویان که در آینده در بخش‌های مختلف وزارت امور خارجه جذب می‌شوند، در صورت دیپلمات یا سفیر شدن سعی می‌کنند از ظرفیت‌های دیپلماسی مشهد برای ارتباط با سازمان‌های جهانی استفاده کنند.

«جهانشهر»؛ پیشران توسعه دو زیست‌بوم دیپلماسی و نوآوری مشهد

سید میثم موسوی‌مهر، مدیر مؤسسه فرهنگی شهرآرا و مدیر پروژه پردیس صنایع خلاق مشهد، با اشاره به رویکرد‌های جدید مدیریت شهری مشهد اظهار کرد: با شروع دوره ششم شورای شهر مشهد، کلیدواژه جهانشهر به پیشران توسعه دو زیست‌بوم تبدیل شد؛ زیست‌بوم دیپلماسی شهری و زیست‌بوم خلاقیت و نوآوری.

وی افزود: بر اساس جمع‌بندی امور برندسازی و دیپلماسی شهری، دو محور اصلی به‌طور جدی دنبال شده است؛ نخست، بین‌المللی‌سازی مشهد و تبدیل آن به هاب دیپلماسی شهری کشور و دوم، تبدیل مشهد به یک جهانشهر خلاق و نوآور در قامت جهانی.

موسوی‌مهر گفت: امروز مشهد علاوه بر نقش‌آفرینی به عنوان هماهنگ‌کننده ملی شهر‌های ایران در سازمان‌ها و پیمان‌های بین‌المللی، به عنوان محور شهر‌های خلاق و نوآور ایرانی در بریکس، شانگهای، اوراسیا، اکو، جاده ابریشم یونسکو، شبکه شهر‌های خلاق یونسکو و D۸، به دنبال ایجاد سکوی دیپلماسی و تجارت نوآوری کشور، با تأکید ویژه بر صنایع خلاق است.

به گفته وی، این معماری در چهار حوزه شامل دفتر کل خلاقیت و نوآوری، مدیریت پروژه پردیس صنایع خلاق، سرمایه‌گذاری‌های نوین و مرکز دیپلماسی شهری مشهد مقدس دنبال می‌شود. همچنین سه کمیسیون «دیپلماسی شهری و شهروندی»، «برندسازی شهری» و «جهانشهر خلاق و نوآور» با ریاست معاون برنامه‌ریزی و توسعه سرمایه انسانی و دبیرخانه مستقر در مرکز دیپلماسی شهری، وظیفه هماهنگی این مسیر را بر عهده دارند.

مدیر پروژه پردیس صنایع خلاق مشهد افزود: در راهبرد برندسازی جهانشهر خلاق و نوآور، دو ابرزیرساخت پردیس صنایع خلاق و مرکز همایش‌های بین‌المللی امام رضا (ع) پیش‌بینی شده است که اکنون مطالعات اولیه و فرآیند اخذ مجوز‌های شهری آنها در حال انجام است.

وی تأکید کرد: هدف، ایجاد پیوند میان خلاقیت، نوآوری، سرمایه‌گذاری، تجارت و دیپلماسی است تا مشهد نه‌تنها در جهان حضور داشته باشد، بلکه به مقصد ارتباط، سرمایه‌گذاری و همکاری‌های جهانی تبدیل شود.

ظرفیت بالای مشهد در حوزه ظرفیت‌های فناوری و دیپلماسی شهری

عرفان محمودیان دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه است، او با ابراز خرسندی نسبت به بازدید‌های انجام شده از کارخانه نوآوری، گفت: مشهد ظرفیت بالایی در حوزه فناوری‌های نوآورانه و دیپلماسی شهری دارد و لازم است این ظرفیت‌ها در حوزه دیپلماسی و بین الملل مورد توجه دانشجویانی که قصد دارند در آینده به عنوان سفیر یا دیپلمات فعالیت خود را ادامه دهند در اقدامات بین المللی خود مورد توجه قرار دهند. مشهد؛ شهری با پتانسیل بالا برای ارتباط با سازمان بهداشت جهانیسیده حسنا پیروان نیز یکی دیگر از دانشجویانی است که در مقطع کارشناسی ارشد دیپلماسی دانشکده روابط بین الملل در حال تحصیل است، او با اشاره به اینکه سازمان بهداشت جهانی یکی از سازمان‌های بین المللی است که در حوزه توسعه شهری فعالیت دارد، گفت: با توجه به پتانسیل‌های موجود در مشهد از نظر ارتباط با حوزه دیپلماسی شهری، این شهر می‌تواند با سازمان جهانی بهداشت ارتباط بگیرد و سمینار‌های مشترکی را در این حوزه برگزار کند و نماینده ایران در این عرصه باشد.