قزاقستان با معرفی طرح «وست ۲ وست» در تلاش است همکاری‌های اقتصادی خود با افغانستان را از سطح دولت‌های مرکزی به تعامل مستقیم میان مناطق غربی دو کشور گسترش دهد؛ ابتکاری که با توجه به موقعیت راهبردی هرات، می‌تواند مسیر‌های تازه‌ای برای تجارت، حمل‌ونقل و سرمایه‌گذاری ایجاد کند.
به گزارش شهرآرانیوز؛ قزاقستان با تمرکز بر ظرفیت‌های اقتصادی و ترانزیتی غرب افغانستان، طرح جدیدی با عنوان «وست ۲ وست» را برای توسعه همکاری میان مناطق غربی دو کشور دنبال می‌کند. در همین چارچوب، اواخر سپتامبر هیئتی از مقام‌های دولتی و فعالان اقتصادی قزاقستان به ریاست «یرکین توکوموف»، نماینده ویژه رئیس‌جمهور این کشور در امور افغانستان، به هرات سفر کرد.
این هیئت شامل مقام‌های حوزه تجارت، نمایندگان مناطق مانگستائو و قزاقستان غربی و شماری از فعالان اقتصادی بود. انتخاب هرات به‌عنوان مقصد این سفر و تأکید بر همکاری مستقیم میان مناطق، رویکردی متفاوت از تعاملات پیشین دو کشور به شمار می‌رود که عمدتاً بر توافق‌های دولت‌های مرکزی متمرکز بود.
روزنامه «تایمز آو سنترال آسیا» گزارش داد که از سال ۲۰۲۱، بخش عمده گفت‌و‌گو‌های اقتصادی قزاقستان و افغانستان در سطح دولت‌ها انجام شده است. دو کشور در این مدت اهداف بلندپروازانه‌ای برای افزایش تجارت تعیین کردند و تلاش داشتند توافق‌های سیاسی را به همکاری‌های اقتصادی عملی تبدیل کنند.
در اکتبر ۲۰۲۴، دو کشور نقشه راهی برای افزایش حجم تجارت دوجانبه به سه میلیارد دلار تصویب کردند. همچنین در آوریل ۲۰۲۵، اسنادی به ارزش ۱۴۰ میلیون دلار در کابل و در اکتبر همان سال، ۱۵ سند به ارزش ۳۰۳ میلیون دلار در شهر شیمکنت امضا شد.
با این حال، رشد مبادلات تجاری در سال‌های گذشته با اهداف اعلام‌شده فاصله داشته است. ارزش تجارت دوجانبه در سال ۲۰۲۴ به ۵۴۵.۲ میلیون دلار رسید و در سال ۲۰۲۵ با اندکی کاهش، ۵۴۱.۶ میلیون دلار ثبت شد.
بر اساس آمار‌های رسمی، حجم مبادلات دو کشور در هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۵۸۱.۱ میلیون دلار افزایش یافت. از این میزان، ۵۷۲.۹ میلیون دلار به صادرات قزاقستان به افغانستان و تنها ۸.۲ میلیون دلار به واردات این کشور از افغانستان اختصاص داشت؛ آماری که از عدم توازن قابل‌توجه در تجارت دوجانبه حکایت دارد.
هرات؛ حلقه اتصال مسیر‌های تجاری و ترانزیتی
موقعیت جغرافیایی هرات و دسترسی آن به مسیر‌های ریلی و مرزی، این شهر را به یکی از محور‌های بالقوه توسعه تجارت میان افغانستان و کشور‌های آسیای مرکزی تبدیل کرده است. گذرگاه ریلی تورغندی در مرز افغانستان و ترکمنستان و خط‌آهن خواف ـ هرات که افغانستان را به شبکه ریلی ایران متصل می‌کند، از مسیر‌های مهم انتقال کالا در این منطقه به شمار می‌روند.
اواخر سپتامبر، بخشی به طول ۴۳ کیلومتر از خط‌آهن خواف ـ هرات افتتاح شد. هزینه این پروژه حدود ۵۸ میلیون دلار برآورد شده و شرکت قزاقستانی «اینتگرا کانستراکشن کی‌زد» نیز در اجرای آن مشارکت داشته است.
طبق آمار‌های ارائه‌شده، حجم حمل‌ونقل ریلی در این مسیر در اوت ۲۰۲۶ به ۱۳۷ هزار و ۷۰۰ تن رسید. هم‌زمان، قزاقستان، ازبکستان و امارات متحده عربی در حال بررسی طرح ایجاد خط‌آهنی برای اتصال آسیای مرکزی به آسیای جنوبی از مسیر افغانستان و دسترسی به بنادر پاکستان هستند. با این حال، این پروژه همچنان در مرحله مطالعات فنی و اقتصادی قرار دارد و مسیر نهایی آن مشخص نشده است.
قزاقستان پیش‌تر نیز برای تقویت حضور تجاری خود در افغانستان اقدام کرده بود. «خانه تجارت قزاقستان» که برنامه ایجاد آن در سال ۲۰۲۳ مطرح شد، در مه ۲۰۲۴ در هرات افتتاح شد. مقام‌های قزاقستانی این شهر را نقطه‌ای مناسب برای توزیع کالا در مناطق غربی و جنوبی افغانستان می‌دانند.
غلات و آرد؛ محور اصلی صادرات قزاقستان
محصولات کشاورزی، به‌ویژه گندم، آرد و روغن نباتی، از مهم‌ترین اقلام صادراتی قزاقستان به افغانستان هستند. در هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶، ارزش صادرات آرد قزاقستان به افغانستان ۲۱۵.۶ میلیون دلار، صادرات گندم ۱۲۲ میلیون دلار و صادرات روغن نباتی ۵۱.۱ میلیون دلار اعلام شد.
همچنین از سپتامبر ۲۰۲۵ تا ژوئن ۲۰۲۶، مجموع محموله‌های غلات و آرد قزاقستان به افغانستان به ۲.۴ میلیون تن رسید.
در ادامه این همکاری‌ها، دو قرارداد فروش گندم به ارزش مجموع ۱۱ میلیون دلار میان شرکت‌های «وی‌استار گروپ» و «کیم ریل اینترنشنال» با طرف افغان امضا شده است. مذاکرات برای صادرات روغن آفتابگردان به ارزش تقریبی ۱۰ میلیون دلار نیز میان شرکت افغان «ایمل غیاثی» و گروه قزاقستانی «قزاق‌آستیق» در جریان بوده، اما هنوز به توافق نهایی منجر نشده است.
فرصت‌های سرمایه‌گذاری؛ از کشاورزی تا زیرساخت‌های لجستیکی
فرصت‌های همکاری میان دو کشور تنها به صادرات محصولات کشاورزی محدود نمی‌شود. فرآوری محصولات کشاورزی در افغانستان، احداث سردخانه، تأمین تجهیزات، همکاری‌های صنعتی و معدنی و توسعه زیرساخت‌های لجستیکی نیز از زمینه‌های بالقوه همکاری به شمار می‌روند.
با این حال، این حوزه‌ها همچنان در مرحله بررسی و مذاکره قرار دارند و هنوز نمی‌توان آنها را سرمایه‌گذاری‌های قطعی یا پروژه‌های اجرایی دانست.
در مجموع، طرح «وست ۲ وست» نشان‌دهنده تلاش قزاقستان برای تنوع‌بخشی به شیوه تعامل اقتصادی با افغانستان است؛ رویکردی که به‌جای تمرکز صرف بر دولت مرکزی، بر ارتباط مستقیم با مناطق و شرکت‌های مشخص تأکید دارد. در صورت تحقق این هدف، هرات می‌تواند به یکی از نخستین نمونه‌های عملی این الگو و نقطه‌ای مهم برای توسعه تجارت و ترانزیت منطقه‌ای تبدیل شود.
منبع: تسنیم
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
