محاصره ترافیکی بازار امام رضا (ع) توسط موتور سیکلت‌ها | پا در رکاب حادثه در حوالی بازار هویتی مشهد

به گزارش شهرآرانیوز؛ بازار امام رضا (ع) به عنوان یکی از نماد‌های هویتی و اقتصادی مشهد، روزانه میزبان هزاران زائر پیاده است. در چنین شرایطی معضل حضور افسارگسیخته موتورسیکلت‌ها در معابر منتهی به این بازار و حتی پیاده رو‌های اطراف آن، امنیت عابران را به گروگان گرفته است. 

این هجوم موتوری ها، نه تنها چهره معنوی و گردشگری اطراف حرم مطهر را مخدوش کرده، بلکه پیاده رو‌ها را به اتوبان‌های مرگ برای سالمندان و کودکان تبدیل کرده است؛ وضعیتی که سکوت مسئولان در برابر آن، پرسش‌های بی پاسخی را برای کسبه و مردم ایجاد کرده است. کلاف سردرگمی که میان دو منطقه شهرداری منطقه ۷ و شهرداری ثامن قرار گرفته است. 

روایت نیم روزه صدای مردم شهرآرا از اوضاع ترافیکی این روز‌های شلوغ حوالی بازار قدمت دار امام رضا (ع) مشهد است. دغدغه شهروندان به پیاده‌رو‌های این محدوده مرتبط است. پیاده رو‌هایی که در حصارموتور سیکلت‌ها گرفتار شده است و از سوی عابران نیز باید در میان این موتور‌ها جایی برای گذر و عبور سالم پیدا کنند.

آرامشی که نیست

ساعت حوالی ۱۱ ظهر پانزدهم شهریور، بازار امام رضا (ع) همچنان شلوغ است. زنی با چادر رنگی، محکم دست نوه اش را گرفته و هر لحظه نگران، نگاهی به پشت سر می‌اندازد؛ موتورسیکلتی با سرعت از میان جمعیت گذر می‌کند. مغازه داری سرش را از قفسه ادویه و سوغاتی برمی دارد و می‌گوید: باز هم خداراشکر که این بار کسی با موتور آسیب ندید. اینجا، میان صدای فروشندگان و زمزمه زائران، صدای گاز موتور‌ها می‌پیچد؛ صدایی که به گفته کسبه، آرامش این بازار سنتی را مدت هاست دزدیده است.

پیاده رو یا پیست مسابقه؟

بازار امام رضا (ع) که به دلیل معماری سنتی و جایگاهش در تاریخ مشهد، باید محیطی امن و آرام برای گردشگران و زائران باشد، اکنون در محاصره‌ای عجیب گرفتار است. در هر ساعت از شبانه روز، ورود موتورسیکلت‌ها به مسیر‌های عابر پیاده، به یک عادت روزمره تبدیل شده است.

راکبان موتور برای فرار از ترافیک‌های سنگین اطراف حرم، پیاده رو و این گذر باریک را بهترین میان بر یافته‌اند.  پیاده رو، حریم اختصاصی عابران است، اما در اینجا، این عابران هستند که باید با ترس و لرز، راه را برای موتورسواران باز کنند تا زیر چرخ‌های آن‌ها نروند یا حتی از دل بازار باید برای یافتن دریچه‌ای به بیرون بازار بروند و بیایند تا شاید فرجی شود و مسیری خالی از موتور پیدا کنند.

گذرگاه موتورسواران

مستوره محمدی، زائر اصفهانی هم می‌گوید: با کالسکه بچه‌ام به سختی راه دررویی پیدا کردم، چون موتور‌ها راه را بند آورده‌اند. در همین وضعیت یک موتور با سرعت از کنارم گذشت؛ اگر یک لحظه دیر جابه جا می‌شدم، بچه‌ام زیر موتور می‌رفت. اینجا جای موتور نیست. چرا در مشهد این قدر موتور وجود دارد؟ جای این‌ها در پارکینگ است نه چسبیده به بازار قدیمی مشهد.

قربانی، از اهالی محله‌های اطراف است که قصد دارد برای اقامه نماز ظهر به حرم مطهر رضوی برود. می‌گوید: هر چند وقت یک بار ماجرای وقوع یک حادثه را می‌شنویم. یکی پایش شکست. یکی را بردند بیمارستان. تا چه زمانی قرار است وضعیت این چنین باشد؟ باید یک نفر جان بدهد؟ بعضی از این موتور‌ها اینجا کورس می‌گذارند، اما کسی جلوی آن‌ها را نمی‌گیرد. حرف هم که هیچ جایی ندارد.

قدم به قدم در دل محاصره

از همان ورودی اول از سمت میدان بیت المقدس با صحنه‌هایی روبه رو می‌شوم که تصویر یک بازار سنتی را زیر سؤال می‌برد. موتور‌ها نه در پارکینگ که چسبیده به ویترین مغازه‌ها یا دیوار و پیاده رو بازار صف کشیده‌اند. برخی حتی وسط معبر اصلی از دو طرف و با سرعتی مرگ بار در حال حرکت‌اند. آن هم در گذرگاهی که عریض‌تر از چند متر نیست، جمعیت زائر و موتورسوار در یک باریکه مشترک به هم فشرده شده‌اند؛ کودکی با کفش‌های نو، تازه چند قدم مانده به بازار، مجبور می‌شود پشت دیوار، خودش را به موازات موتوری که با سرعت می‌گذرد بچسباند.

زن جوانی که برای زیارت از روستای پریان کرمانشاه آمده، در حالی که نفسش را در سینه حبس کرده، زیر لب می‌گوید: فکر کردم اینجا و در نزدیکی حرم آرامش باشد؛ نمی‌دانستم باید از وسط موتور‌ها رد شوم.

گیرافتادن میان تصمیم‌های سازمانی

علی روزنامه چی، عضو هیئت امنای بازار امام رضا (ع) قدم به قدم همراه ماست. پارک بی رویه موتور‌ها و عابر پیاده‌ای که جانش در خطر است او را عذاب می‌دهد. می‌گوید: اینجا دیگر بازار نیست؛ پارکینگ موتور شده است. زائر می‌خواهد نزدیک بیاید، نمی‌تواند؛ می‌خواهد بایستد، جایی نیست. ما که نمی‌توانیم با موتورسوار دعوا کنیم؛ اتفاق و حادثه و سانحه در همین سال گذشته ۳۰ مورد رخ داده است. نمونه واضحش مسئول خدمات ما بود که به سبب سانحه در همین جا جان داد. چه کسی مسئول این وضعیت است؟

کاسب دیگر، فروشنده صنایع دستی، با چشمانی خسته، نکته‌ای را می‌گوید که هسته اصلی ماجراست: ما به هیئت مدیره مراجعه کردیم، خواستیم جای پارک موتور تعریف شود، مسیر بسته شود، اصلا تغییر بدهند. جواب چه بود؟ گفتند مجوز از شهرداری باید بیاید و آن طرفی هم که مسئول است، اجازه هیچ تغییری نمی‌دهد. ما وسط تصمیم‌های سازمانی گیرافتاده‌ایم.

جمله او، درد مشترک بسیاری از کاسبان این بازار است، آن‌ها نه اختیار دارند و نه حق دخل و تصرف؛ تنها می‌مانند و شاهد رفت وآمدی می‌شوند که هر روز جان یک نفر را به خطر می‌اندازد.

گیر افتاده بین دو منطقه

محله پیرامون بازار امام رضا (ع) از نظر اداری در مرز دو حوزه شهری قرار دارد. به عبارتی از سمت میدان بیت المقدس که وارد بازار شوی دالان سمت راست که معروف به شیخ طوسی است در منطقه ۷ شهرداری مشهد و مسیر سمت چپ بازار به نام مروج تربتی تحت مدیریت شهرداری منطقه ثامن است که تا میدان ۱۷ شهریور هم هر دو محور امتداد دارد.

این تقسیم بندی، در کاغذ ممکن است ساده به نظر برسد؛ اما در عمل، برای پیگیری برخی مسائل این بازار از جمله موارد ترافیکی دردسرساز شده است. روزنامه چی، عضو هیئت مدیره بازار به درخواست‌های متعددی برای سامان دهی ترافیک و تعریف جای پارک اشاره می‌کند.

به گفته این عضو هیئت امنا، شهرداری منطقه ۷ اجازه نصب موارد ترافیکی مثل استوانه‌های ترافیکی را در محل تردد عابر پیاده داده است. توضیحش این طور است: برای مسیری که در محدوده منطقه ۷ شهری است، حدود ۱۰۰ میلیون تومان با هزینه‌ای که کسبه پرداخت کرده‌اند این نظم برای عبور امن عابر پیاده جانمایی شد تا عابران مجبور نباشند از میان موتور‌ها تردد کنند.

اما شهرداری منطقه ثامن اجازه هیچ گونه نصب موارد ترافیکی حتی در حد نصب استوانه‌های پلاستیکی در محل تردد عابر پیاده را به هیئت مدیره بازار نمی‌دهد. پای کار بودن و نبودن دو منطقه شهرداری صرفا برای مردم بن بست ایجاد می‌کند و از نتیجه این بن بست، فقط موتورسواران، بهترین بهره را از خلأ موجود می‌برند.

در ادامه حتما بخوانید گلایه شهروندان مشهدی نسبت به حذف اتوبوس بی‌آرتی خط ۸۳۰ | سه خط، کار یک خط را نکرد!

خطری که از بیخ گوشم می‌گذرد

در همان حال که با روزنامه چی درحال گپ و گفت هستیم چشم به موتور‌هایی داریم که از سمت گذر مروج تربتی سرازیر می‌شوند.

عضو هیئت امنای بازار صحبتش را در فضای ایمن‌تر داخل بازار با وجود شلوغی بی امانش ادامه می‌دهد. او می‌گوید: بازار چند بار دچار آتش سوزی شده است. اصلا مسئولان شهری به این فکر کرده‌اند که اگر خدای ناکرده یک بار دیگر حادثه‌ای رخ دهد ماشین‌های آتش نشانی و خودرو‌های امدادی چگونه می‌خواهند از محاصره موتورها، عبور کنند و خودشان را با سرعت به محل حادثه برسانند.

بازدید دست اندرکاران پدافند غیرعامل شهرداری از این وضعیت بخش دیگری از حرف‌های اوست. حتی در این لاین‌های کم عرض و پرتردد یک سرعت گیر نیز وجود ندارد!

صدای مردم و کسبه را بشنوید

مطالباتی که کسبه و مردم مطرح می‌کنند، نه بلندپروازانه و نه پرهزینه است؛ آن‌ها چیزی بیش از این نمی‌خواهند: تعریف جای پارک موتور در زمین‌های دور و بر منطقه ۷ و ثامن که چند قطعه‌ای هست. ممنوعیت توقف در این گذر، بستن مسیر‌های ورودی موتور به حریم پیاده رو‌ها با راه بند‌های مناسب، تشکیل کارگروه مشترک میان منطقه ۷ و ثامن با حضور هیئت مدیره بازار برای مدیریت این طور موارد مشابه و مشترک، واگذاری اختیار اجرایی به هیئت مدیره تا خود بازار بتواند نظم را برقرار کند، گشت زنی مستمر و برخورد با تردد‌های بی مورد موتورسواران در ساعات اوج شلوغی.

بازار امام رضا (ع) تنها یک مجموعه تجاری نیست؛ هویت مشهد و در امتداد معنویت حرم است و بهشت خرید زائران، اما امروز، این بازار زیر چرخ‌های موتور‌ها خفه شده است. آنچه در این گزارش مطرح شد، حرف‌های مردمی است که از صبح تا شب در همین معابر نفس می‌کشند؛ از مغازه داری که نگران مشتری اش است تا زائری که نگران جان خود و عزیزانش است.

شهرآرا در شماره آینده سراغ مسئولان برای پاسخگویی به این چالش ترافیکی رفته است که منتشر خواهد شد.