سعید ولیزاده در گفتوگو با شهرآرانیوز اظهار کرد: در قالب یک پروژه، حدود دو سال با بنیاد شهید همکاری داشتیم و نزدیک به ۲ هزار مصاحبه با خانواده شهدا، جانبازان و آزادگان انجام دادم. در جریان این کار با قصههای بسیار زیبا و ارزشمندی مواجه شدم.
وی افزود: نکتهای که به نظرم در روایت زندگی این افراد باید مورد توجه قرار گیرد این است که گاهی به آنها ابعاد ماورایی دادهایم و شخصیتهایی دستنیافتنی از آنها ساختهایم در حالی که اتفاقا جذابیت و ارزش این آدمها در زمینی و معمولی بودن آنهاست.
این فیلمساز مشهدی ادامه داد: بسیاری از این افراد، انسانهایی کاملا معمولی بودند که ویژگیهای مثبت انسانی داشتند اما در یک موقعیت بحرانی، نقطه عطف یا مواجهه خاص، تصمیم گرفتند به جای حفظ جان خود، اقدامی قهرمانانه انجام دهند و همین انتخاب شخصیت آنها را برجسته کرده است.
ولیزاده با بیان اینکه در سالهای گذشته فرصت کافی برای روایت این بخش از زندگی شهدا فراهم نشده است گفت: در دوره جنگ و سالهای بعد از آن فیلمهایی ساخته میشد که این آدمها را به شکلی خاص و گاهی دستنیافتنی نشان میداد. نتیجه این بود که بخشی از مخاطبان احساس میکردند چنین شخصیتهایی متعلق به گروهی خاص هستند و خودشان نمیتوانند مانند آنها باشند.
وی تصریح کرد: باید در شیوه قصهگویی درباره این افراد بازنگری کنیم. همانطور که رسانهها سلیقه مخاطبان و شیوه ارتباط با نسلهای مختلف تغییر کرده است مدل روایت قصههای دفاع مقدس و شخصیتهای آن دوره نیز نیازمند بازنگری است.
این فیلمساز با اشاره به تجربه خود در پروژه تاریخ شفاهی بنیاد شهید اظهار کرد: در این مصاحبهها درباره ویژگیهای شخصیتی شهدا، محل تحصیل، دوستان، زندگی و فعالیتهای آنها و همچنین عملیاتهایی که در آنها حضور داشتند، اطلاعات ثبت میشد.
این فیلمساز مشهدی درباره ظرفیت این مصاحبهها برای تولید آثار سینمایی گفت: بخش دیگری از کاری که در این پروژه انجام میدادیم، غربالگری قصهها بود که قابلیت تبدیل شدن به فیلم را دارد اما بایستی نهادها از تولید چنین آثاری حمایت کنند.
ولیزاده در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی ساخت آثار مرتبط با ایثار و شهادت برای نسل جدید گفت: یکی از مسائل مهم، فاصله گرفتن از تصویرهای فراواقعی است. امروز نسلها تغییر کردهاند و نمیتوان با همان ادبیات و معیارهایی که برای نسلهای گذشته تولید محتوا میکردیم با نسل جدید ارتباط برقرار کرد.
وی اظهار کرد: من با نسلهای مختلف ارتباط دارم و دغدغههایی که امروز جوانان و خانوادهها دارند با گذشته متفاوت است. نباید با یک خطکش مشخص کنیم چه چیزی درست و چه چیزی غلط است؛ چون اقتضائات هر نسل متفاوت است و تولید مفهوم و معنا نیز باید متناسب با همان نسل تغییر کند.
این فیلمساز ادامه داد: باید کمی به نسل جوان نزدیک شویم و دنیا و دغدغههای آنها را بشناسیم. حتی در مسائل سادهای مانند موسیقی، معیارهای زیباییشناسی و نگاه افراد متفاوت است. اساس هنر نیز همین تفاوت در نوع نگاه انسانهاست و ما باید این تفاوتها را بپذیریم.
ولیزاده تأکید کرد: اگر قرار است درباره دفاع مقدس و فرهنگ ایثار و شهادت برای نسل جدید فیلم بسازیم، باید از تکرار فاصله بگیریم و شخصیتها را با ویژگیهای انسانی و واقعیشان روایت کنیم تا مخاطب امروز بتواند با آنها ارتباط برقرار کند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره وضعیت فیلمسازی در مشهد یا محوریت دفاع مقدس گفت: مسئله فقط تولید آثار مربوط به دفاع مقدس نیست؛ بلکه اساسا سینمای مشهد با مشکلات جدی مواجه است.
ولیزاده افزود: برای کسی که سینما شغل و محل امرار معاش اوست، شرایط فعلی مشهد شبیه این است که فردی وسط خیابان نشسته و منتظر باشد کشتی بیاید و او را با خود ببرد. فعالیتهای سینمایی شهر تا حد زیادی به تولید فیلم کوتاه، برگزاری جشنها و مراسم، برنامههای مناسبتی و گاهی برگزاری جشنوارهها محدود شده است.
این فیلمساز مشهدی تصریح کرد: اینکه یک جشنواره را در مشهد برگزار کنیم به معنای داشتن یک جریان سینمایی در شهر نیست. مشهد به نهاد یا مجموعهای نیاز دارد که از سینماگران حمایت کند و زمینه رشد و تولید مستمر آثار را فراهم آورد.
وی با اشاره به جایگاه مشهد در پرورش سینماگران کشور گفت: مشهد دومین شهر کشور از نظر وسعت و جمعیت است و در سالهای گذشته سینماگران زیادی از این شهر به سینمای ایران معرفی شدهاند.
ولیزاده ادامه داد: اگر تعداد سینماگران مشهدی را از سینمای ایران حذف کنیم واقعا بخش مهمی از بدنه سینمای کشور دچار مشکل میشود. این شهر استعداد، ظرفیت و نیروی انسانی فراوانی دارد و سالها سینماگر صادر کرده و آنها را پرورش داده است اما متاسفانه در مرحلهای که این استعدادها باید به باروری و شکوفایی برسند، حمایتها کاهش پیدا میکند و پشت هنرمندان خالی میشود.