به گزارش شهرآرانیوز؛ تداوم اختلالات منطقهای و تغییرات ایجادشده در مسیرهای انتقال کالا، بازار افغانستان را تحت تأثیر قرار داده است؛ بازاری که همچنان وابستگی قابل توجهی به ایران بهعنوان یکی از مهمترین مسیرهای تأمین کالا و ترانزیت دارد.
بر اساس تازهترین گزارش بانک جهانی، ایران در سال مالی ۲۰۲۶ همچنان بزرگترین مبدأ واردات افغانستان بوده و ۳۱.۴ درصد از کل واردات این کشور را به خود اختصاص داده است. همچنین مجموع تجارت مستقیم و ترانزیتی از مسیر ایران در آوریل ۲۰۲۶ به ۵۷.۴ درصد از کل واردات افغانستان رسیده است.
این ارقام نشان میدهد که تحولات مربوط به مسیرهای تجاری ایران میتواند مستقیماً بر تأمین کالا، هزینه حملونقل و قیمت برخی اقلام در بازار افغانستان اثر بگذارد. بانک جهانی نیز تأکید کرده است که اختلالات مرتبط با مسیر ایران بر بخشی از واردات افغانستان، بهویژه کالاهای سرمایهای و تجهیزات، اثر گذاشته است.
بازار افغانستان طی ماههای اخیر با افزایش قیمت برخی کالاهای اساسی و هزینههای حملونقل روبهرو بوده است. آرد، برنج، روغن و سوخت از جمله اقلامی هستند که تغییر قیمت آنها مستقیماً بر هزینه زندگی خانوارها اثر میگذارد.
در چنین شرایطی، وابستگی افغانستان به مسیرهای وارداتی محدود اهمیت بیشتری پیدا میکند. بانک جهانی در گزارشهای خود بارها بر نقش محوری ایران در تأمین واردات افغانستان تأکید کرده است؛ در گزارش فوریه ۲۰۲۶ نیز ایران با سهم ۳۱.۱ درصدی، بزرگترین مبدأ واردات افغانستان معرفی شده بود.
اختلال در مسیرهای انتقال انرژی نیز میتواند آثار گستردهای بر اقتصاد افغانستان داشته باشد. افزایش هزینه سوخت علاوه بر مصرفکنندگان، رانندگان و کسبوکارهای وابسته به حملونقل را تحت فشار قرار میدهد و در نهایت میتواند هزینه انتقال کالا را افزایش دهد.
اهمیت این موضوع از آنجا بیشتر میشود که ایران نقش مهمی در تأمین سوخت و کالاهای اساسی افغانستان دارد. بانک جهانی پیشتر نیز ایران را مسیر اصلی واردات سوخت و کالاهای پایه به افغانستان معرفی کرده بود.
با وجود نقش پررنگ ایران، افغانستان در ماههای اخیر تلاش کرده است مسیرهای تجاری خود را متنوعتر کند. بانک جهانی از افزایش استفاده از مسیرهای آسیای مرکزی و رشد برخی مسیرهای جایگزین خبر داده است؛ با این حال، سهم بالای ایران در واردات و ترانزیت افغانستان نشان میدهد که این کشور همچنان به این مسیر وابستگی قابل توجهی دارد.
در مجموع، آمارهای بانک جهانی نشان میدهد ایران تنها یکی از شرکای تجاری افغانستان نیست، بلکه یکی از محورهای اصلی شبکه تأمین و ترانزیت این کشور به شمار میرود؛ موضوعی که اهمیت ثبات مسیرهای تجاری میان دو کشور را برای بازار افغانستان برجسته میکند.
منبع: ایراف