عادل نجفی | شهرآرانیوز؛ همسایهداری فقط به سلام و احوالپرسی پشت در آسانسور خلاصه نمیشود؛ بخش مهمی از آن به رفتارهایی برمیگردد که شاید برای ما کوچک باشند، اما مستقیما بر آسایش، سلامت و امنیت دیگران اثر میگذارند. زندگی در یک ساختمان یا محله یعنی بخشی از فضای زندگیمان با دیگران مشترک است و همین اشتراک، مسئولیتهایی هم به همراه دارد.
در یک ساختمان، تمیزی و بهداشت فقط مسئله داخل واحدها نیست. بخشی از رفتارهای روزمره ما مستقیما به فضای مشترک و آسایش همسایهها مربوط میشود. زبالههایتر را در کیسههای محکم بگذاریم و پیش از بیرون بردن، از بسته بودن آن مطمئن شویم تا شیرابه در راهرو، آسانسور یا محوطه باقی نماند.
اگر کیسهای پاره شد یا چیزی روی زمین ریخت، محل را تمیز کنیم و منتظر نیروی خدماتی نمانیم. باقیمانده غذا، بطری، دستمال و وسایل دورریختنی را نیز در حیاط، پارکینگ یا دیگر فضاهای عمومی رها نکنیم. هنگام شستوشو، تعمیرات یا جابهجایی وسایل هم باید مراقب باشیم آب، روغن، خاک و مواد آلاینده وارد فضای مشترک نشود. رعایت این نکات، هم محیط را پاکیزهتر نگه میدارد و هم از ایجاد مزاحمت برای دیگران جلوگیری میکند.
ممکن است در عالم همسایگی سالمندی تنها، فردی بیمار یا شخصی زندگی کند که بهدلیل آسیب یا شرایط جسمی خاص، احتیاج به همراهی و کمک داشته باشد. لازم نیست وارد حریم خصوصی او شویم؛ فقط کافی است حواسمان به نشانههایی باشد، مثلا اگر همسایه سالمندمان خرید سنگینی دارد، میتوانیم در رساندن آن کمک کنیم؛ اگر چند روزی او را ندیدهایم و میدانیم تنهاست، یک احوالپرسی ساده داشته باشیم. میتوانیم شماره تماس خود را در اختیارش بگذاریم تا در مواقع ضروری بتواند با ما تماس بگیرد. فراموش نکنیم که کمک باید محترمانه، بدون منت و با حفظ استقلال و حریم شخصی همسایه انجام شود.
معمولا وقتی پای مشاعات در یک آپارتمان بهمیان میآید، اختلافها هم خودشان را نشان میدهند، برای نمونه استفاده بیش از اندازه یکی از ساکنان از لوله آب مشاع موجود در پارکینگ یا روشن گذاشتن لامپ پاگردها در زمانی که کسی از راهپلهها استفاده نمیکند یا باربری دزدکی با آسانسور.
متأسفانه برخی از ساکنان با این تصور که، چون پول شارژ ساختمان را هرماه میدهند، پس این حق را دارند به هرمیزان و شکلی که بخواهند از این مشاعات استفاده کنند، حق دیگر همسایهها را ضایع میکنند. درحالیکه در استفاده از این مشاعات باید بیش از بخش خصوصی دقت و مراعات کرد تا هزینه اضافی به همسایهها تحمیل نشود.
تصور کنید بین شما و همسایه بالایی اختلافی پیش آمدهاست و شما باوجود تذکر چندباره هنوز نتوانستهاید، مشکل را حل کنید. دراین مواقع، شکایتکردن ازهمسایه خاطی تنها راهکار است، البته نه به محاکم قضایی، بلکه به مدیر ساختمان. کسی که ازنظر قانونی اختیارات لازم برای رسیدگی به مشکلات ساختمان و ضبط و ربط خیلی از امور آن را داشتهباشد. براساس قانون اگر تعداد مالکان یک ساختمان بیشتر از سهنفر باشد، ساختمان نیاز به مدیر دارد. کسی که حکم ریش سفید برای همسایهها را پیدا میکند و میتواند مرجع رسیدگی به بسیاری از مسائل ساختمان باشد. بنابراین، انتخاب یک مدیر شایسته را باید جزو اولویتهای کاری قرار داد.
ارتباط ضعیف بین همسایهها یکی از علتهای مهم بروز مشکلات و اختلافنظرها در بین ساکنان مجتمعهاست. تجربه زیستی نشان میدهد هرچه با یکدیگر ارتباط حضوری بیشتری داشتهباشیم و گفتوگو کنیم، به شناخت بهتری از هم میرسیم و اختلافاتمان کمتر میشود، بنابراین یکی از اولویتهایی که ساکنان یک آپارتمان باید آن را در دستورکار خود قرار دهند یا از مدیر ساختمان بخواهند که آن را پیگیری کند، برگزاری جلسههای عمومی منظم است. بهانه آن هم میتواند هرچیزی باشد؛ معرفی همسایه جدید، تبریک موفقیت یکی از ساکنان ساختمان، نذریپزان و روضهخوانی، بررسی مشکل خاصی در ساختمان یا حتی جلسه ماهیانه شنیدن درددلها و مشکلات همسایهها.
حکایت پارکهای اشتباه خودرو در محیطهای آپارتمانی حکایت تکراری است که گاهی پای شکایت، دادگاه و پاسگاه را بین دو همسایه به میان باز میکند. ناگفته نماند که پروندههای زیادی در مراجع قضایی به خاطر نقض حقوق آپارتماننشینی باز و در حال بررسی است.
باید بپذیریم که خلاف حقوق شهروندی است که حتی برای یک لحظه خودروی شخصیمان را از پارکینگ خانه بیرون بیاوریم و روی پل جلوی آپارتمان پارک کنیم و رفتوآمد را برای دیگر ساکنان دچار مشکل کنیم یا بدون هماهنگی با مدیر ساختمان، اجازه پارک خودروی مهمانمان را به داخل پارکینگ صادر کنیم.
گاهی پیش آمده است که بیتوجه به جای پارکی که در سند خانه برایمان مشخص شده است، در راحتترین و دمدستیترین مکان بیتوجه به اشغال کردن جای پارک واحد دیگری خودرومان را به امان خدا رها میکنیم. این گروه افراد جزو آن دسته ساکنانی هستند که اعتقادی به انتخاب مدیر ساختمان ندارند. غافل از اینکه حضور یک مدیر کارآمد تا حد زیادی از مشکلات و تنشهای بین همسایگان میکاهد.
اتفاقات دیگری مثل روغنریزی از خودرومان کف پارکینگ، دودزا بودن خودروی دارای عیب و نقصمان در پارکینگهای سربسته و پوشیده، گاز و بوقهای بیدلیل اول صبح یا آخر شب با موتورسیکلتمان، همه و همه نادیده گرفتن حقوق دیگر همسایگان است که خیلیها بیتفاوت از کنار آنها رد میشوند.
شروع سال تحصیلی برای خیلیها با سروصدا همراه شد. به ویژه آنهایی که فرزند محصل دارند و در یک آپارتمان چند واحده سکونت میکنند. این گروه از افراد خیلی باید حواسشان جمع باشد که رفت و آمد فرزند دانشآموزشان برای دیگران مزاحمتی ایجاد نکند. به هر حال در هر ساختمان مسکونی بیمارانی که نیاز به آرامش دارند یا افراد سالمندی که اول صبح در حال استراحت هستند، زندگی میکنند.
پدر و مادرهایی که بیتوجه به شرایط محل سکونتشان با سروصدا فرزندانشان را راهی مدرسه میکنند، یکی دوتا نیستند. والدینی که از بالا و پایین آمدن از راهپله را به فرزندانشان آموزش درستی ندادهاند. گاهی با عجله و دو تا یکی کردن پله باعث ایجاد صداهای ناهنجار میشوند. بماند که خیلی اوقات فریاد کشیدن نیز چاشنی آن میشود.
به عنوان نمونه زمانی که وسیلهای را جا گذاشتهاند یا فریادهای بلند مادری که تأکید دارد: زودتر برو، سرویس مدرسه خیلی وقت است جلو در خانه منتظر است و گاهی بوقهای ممتد پدری کارمند که منتظر فرزند محصل خود جلوی خانه است. دست آخر هم کوبیدن محکم در آهنی ورودی ترس و لرز را بر بدن ساکنان میاندازد. برای خیلی از ساکنان آپارتماننشین این شهر این ماجرا کابوسی است به بلندای ۹ ماه!
ورود به زندگی آپارتماننشینی یعنی پذیرفتهایم دیگر تنها زندگی نمیکنیم؛ دیوارهای خانههایمان به هم نزدیک است و بخشی از رفتارهای ما به زندگی دیگران گره میخورد. پس بهتر است پیش از انتخاب یا ورود به چنین سبک زندگیای، خودمان را برای زندگی جمعی آماده کنیم.
صدای مهمانی، بازی کودک، جابهجایی وسایل، تعمیرات یا حتی باز و بسته شدن درها ممکن است به خانه همسایه برسد. قرار نیست با هر صدایی از کوره در برویم یا همیشه خودمان را محق بدانیم؛ همانطور که قرار نیست آسایش دیگران را نادیده بگیریم. پیش از اعتراض، شرایط را بسنجیم و پیش از انجام کاری که ممکن است مزاحمتی ایجاد کند، به اثر آن بر دیگران فکر کنیم. آپارتماننشینی یعنی پذیرفتن این واقعیت که چهاردیواری اختیاری نیست و زندگی ما همیشه یک همسایه در سوی دیگر دیوار دارد.