دستورالعمل امام رضا (ع) برای کنترل خشم

  • News ID: ۴۵۰۷۲۶
  • ۱۵ مهر ۱۴۰۵ - ۱۲:۱۴
دستورالعمل امام رضا (ع) برای کنترل خشم
اگرچه خشم و عصبانیت نیز مثل هر احساس و قوه دیگری که در تنظیمات کارخانه‌ایِ انسان وجود دارد، کارایی‌های خاص خود را دارد، اما وقتی از تعادل خارج می‌شود و بساط عقل را جمع می‌کند، به‌شدت خطرناک و آسیب‌رسان می‌شود.
آمنه مستقیمی
خبرنگار آمنه مستقیمی

به گزارش شهرآرانیوز؛ چهارشنبه‌ها همان‌قدر که بیشتر از دیگر روز‌ها زیارت امام رضا (ع) را از دور و نزدیک یادآوری و دل‌ها را متوجه و دخیل ضریح و پنجره فولاد حضرت ثامن‌الحجج (ع) می‌کند، اگر بخواهیم و همت کنیم، می‌تواند نقطه آغازی باشد برای اینکه امام‌رضایی فکر کنیم، امام‌رضایی سخن بگوییم و امام‌رضایی عمل کنیم. شاید برخی مردم این‌طور تصور کنند که مگر می‌شود شبیه امام‌رضا (ع) بود و اصلا ما خاکیان را چه به مثل و مانند شدن به حضرت خورشید؟

جواب این پرسش، مثبت است؛ مگر نه این است که از شروط زیارت، شبیه‌شدن زائر به زیارت‌شونده است و هرکه بامعرفت، امام معصوم (ع) را زیارت و به آنچه رضای ایشان است، عمل کند و از آنچه نهی کرده‌اند دوری کند، طعم زیارت واقعی را می‌چشد؟ راه برای زندگی به سبک حضرت خورشید، باز و هموار است و این ما هستیم که باید بخواهیم و همت کنیم؛ نمونه‌اش پرهیز از خشم و عصبانیت به‌عنوان یکی از مضرترین و آسیب‌رسان‌ترین حالات آدمی است.

از امام رضا (ع) نقل شده است که فرمودند: «خشم، کلید هر بدی است.» (مشکاه‌الأنوار، ص۳۸۳، ح۱۲۶۶) با کمی تأمل در اتفاقات بدی که در زندگی‌های فردی، خانوادگی و اجتماعی خودمان و اطرافیانمان رخ می‌دهد، بهتر معنای این سخن عالم آل‌رسول (ص) را درک می‌کنیم. چه‌بسیار دعوا‌ها و اختلافات عمیق که جرقه آنها با یک عصبانیت ساده و فرونخوردن خشم آغاز شده است! چه‌بسیار پرونده‌های قضایی که به‌دلیل عصبانیت‌ها در دادگاه‌ها گشوده شده و چه‌بسیار افراد موجه و معقولی که به‌دلیل یک عصبانیت ساده که به دعوا و زدوخرد ختم شده است، اکنون در زندان‌ها به سر می‌برند!

خشم، ایمان را فاسد می‌کند

اگرچه خشم و عصبانیت نیز مثل هر احساس و قوه دیگری که در تنظیمات کارخانه‌ایِ انسان وجود دارد، کارایی‌های خاص خود را دارد، اما وقتی از تعادل خارج می‌شود و شکل طغیان و عصیان به خود می‌گیرد و بساط عقل را جمع می‌کند، به‌شدت خطرناک و آسیب‌رسان می‌شود؛ برای همین هم روایات، ما را از آن نهی و عقوبتش را بیان کرده‌اند؛ پیامبر اکرم (ص) در مذمت خشم می‌فرمایند: «غضب، ایمان را فاسد می‌کند؛ چنان‌که سرکه عسل را فاسد می‌کند.» 

امام محمدباقر (ع) نیز فرموده‌اند: «این غضب، آتش‌پاره‌ای است از شیطان که در باطن فرزند آدم است و، چون کسی از شما غضبناک شد، چشم‌های او سرخ می‌شود و باد به رگ‌های او می‌افتد و شیطان داخل او می‌شود.» امیر بیان، امام‌علی (ع)، نیز خشم و غضب را دشمن انسان معرفی کرده، می‌فرمایند: «سخت‌ترین دشمن انسان، غضب و هوای نفس اوست؛ هرکه بتواند این دو را ر‌ها کند، درجه او بلند می‌شود و به آخرین مرحله کمال می‌رسد.»

نسخه‌های ساده درمان خشم

برای محبان و دلدادگان امام‌رضا (ع) که می‌خواهند به میل و رضای حضرت ثامن‌الحجج (ع) عمل کنند و از خشم که کلید هر بدی است مصون باشند، نسخه‌های متعدد دینیِ درمانِ ابتلا به خشم و جلوگیری از خطرآفرینی وجود دارد که مهم‌ترین آنها ذکر و یاد خدا و مداومت بر گفتن «اَعُوْذُ بِاللّهِ مِنَ الشَّیْطانِ الرَّجِیْمِ» و «لا حَوُلَ وَ لا قُوَّه اِلاّ بِاللّه الْعَلِىَّ الْعَظِیمِ» است؛ چنان‌که پیامبر مهر و رحمت (ص) آن را تجویز کرده‌اند.

نقل است ایشان در مواجهه با فردی که از شدت عصبانیت، برافروخته شده بود، فرمودند: «من جمله‌ای می‌دانم که اگر آن را بگوید، خشمش از بین می‌رود! اگر بگوید اَعوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّیطَانِ الرَّجِیمِ.» (صحیح بخاری، ج۳، ص۹۹). مولای متقیان (ع) نیز سکوت را برای درمان عصبانیت مناسب می‌دانند و می‌فرمایند: «خشمگینی را با سکوت، معالجه کنید.» (غررالحکم، ج۲، ص۳۰۳)

از مدار حق خارج نشویم

نکته دیگری که امام‌رضا (ع) بر آن تأکید می‌کنند و به وقت خشم و عصبانیت از چیزی باید به آن توجه کرد، خارج نشدن از مدار حق و عدالت است. امام مهربانی‌ها در این‌باره تأکید می‌کنند: «مؤمن هرگاه غضب کند، غضبش او را از مدار حق خارج نمی‌سازد.»

امام‌رضا (ع) که ما بیشتر به وصف رأفت و مهربانی ایشان را می‌شناسیم، با این دو روایتی که درباره خشم بیان کرده‌اند، سبک خاصی از زندگی را نشان ما می‌دهند؛ اینکه بدانیم خشم و عصبانیت چطور ما را از مسیر صحیح، منحرف و پایمان را به بدی‌ها باز می‌کند و دوم آنکه نباید به بهانه عصبانیت از کسی یا چیزی، پا روی حق و حقیقت گذاشت. عمل به همین دو آموزه رضوی، زندگی ما را مقابل بسیاری از مشکلات، بحران‌ها و مصیبت‌ها بیمه می‌کند.

Error Report
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.