راهکار‌های حفظ سلامت ریه در سالمندی | عفونت های تنفسی در سالمندان نباید نادیده گرفته شوند

به گزارش شهرآرانیوز، دکتر فرید پورصادق، اظهار کرد: با افزایش امید به زندگی و رشد جمعیت سالمندان، توجه به سلامت دستگاه تنفسی در این گروه سنی اهمیت بیشتری یافته است. بیماری‌های ریوی می‌توانند کیفیت زندگی و توانایی انجام فعالیت‌های روزمره سالمندان را تحت تأثیر قرار دهند؛ بااین‌حال، بسیاری از عوارض این بیماری‌ها با پیشگیری، تشخیص به‌موقع و درمان مناسب قابل‌کنترل هستند.

این فوق‌تخصص ریه، عفونت‌های دستگاه تنفسی، به‌ویژه ذات‌الریه یا پنومونی، را از مشکلات مهم دوران سالمندی برشمرد و گفت: سالمندان، به‌خصوص افرادی که به بیماری‌های قلبی، دیابت یا بیماری‌های مزمن ریوی مبتلا هستند، ممکن است در برابر عفونت‌های تنفسی آسیب‌پذیرتر باشند.

وی افزود: عفونت در سالمندان همیشه با تب، سرفه شدید یا تنگی نفس همراه نیست و گاهی ممکن است با نشانه‌هایی مانند ضعف، بی‌حالی، کاهش اشتها یا تغییر در سطح هوشیاری بروز کند. ازاین‌رو، توجه سالمندان و اطرافیان آنها به تغییرات غیرمعمول جسمی و رفتاری اهمیت زیادی دارد و در صورت مشاهده علائم نگران‌کننده، باید ارزیابی پزشکی در اسرع وقت انجام شود.

ترک دخانیات در هر سنی؛ فرصتی برای حفاظت از ریه‌ها

دکتر پورصادق با اشاره به بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)، مصرف دخانیات را از مهم‌ترین عوامل خطر قابل‌پیشگیری این بیماری دانست و اظهار کرد: مصرف سیگار و قلیان می‌تواند آسیب‌های جدی به بافت ریه وارد کند و زمینه‌ساز کاهش تدریجی عملکرد تنفسی شود.

وی افزود: برخی افراد در دوران سالمندی، پس از سال‌ها مصرف دخانیات، با افت عملکرد ریه مواجه می‌شوند؛ اما ترک سیگار و قلیان حتی در سنین بالا نیز فواید قابل‌توجهی دارد و می‌تواند به کاهش خطرات ناشی از ادامه مصرف و حفظ سلامت عمومی کمک کند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت تشخیص و درمان به‌موقع بیماری‌های ریوی خاطرنشان کرد: افرادی که سابقه مصرف دخانیات دارند یا به بیماری‌های زمینه‌ای مبتلا هستند، باید با توجه به شرایط خود برای ارزیابی سلامت تنفسی و پیگیری‌های پزشکی اقدام کنند.

تنگی نفس و سرفه مزمن؛ نشانه‌هایی فراتر از افزایش سن

این فوق‌تخصص ریه با اشاره به احتمال بروز آسم در دوران سالمندی یا تشدید علائم آن در این دوره گفت: گاهی تنگی نفس در سالمندان به‌اشتباه به افزایش سن، کاهش توان جسمی یا بیماری‌های قلبی نسبت داده می‌شود و همین مسئله می‌تواند تشخیص صحیح را به تأخیر بیندازد.

وی تأکید کرد: سرفه مزمن و تنگی نفس نباید صرفاً پیامد طبیعی سالمندی تلقی شوند؛ بلکه لازم است علت این علائم به‌درستی بررسی شود تا در صورت وجود بیماری تنفسی، درمان متناسب با وضعیت فرد آغاز شود.

غربالگری سرطان ریه؛ توجه به سابقه مصرف دخانیات

دکتر پورصادق با اشاره به اهمیت شناسایی زودهنگام سرطان ریه اظهار کرد: مصرف دخانیات، از جمله سیگار و قلیان، و مواجهه با برخی عوامل شغلی و محیطی مانند رادون و آزبست، از عوامل خطر ابتلا به سرطان ریه محسوب می‌شوند و باید در ارزیابی وضعیت سلامت افراد مورد توجه قرار گیرند.

وی افزود: بر اساس دستورالعمل‌های غربالگری مورد اشاره، افراد تا ۸۰ سال که سابقه مصرف دخانیات آنها به ۲۰ بسته‌ـ‌سال یا بیشتر می‌رسد، باید از نظر واجد شرایط بودن برای غربالگری سرطان ریه ارزیابی شوند. سابقه ۲۰ بسته‌ـ‌سال، برای مثال، معادل مصرف روزانه یک پاکت سیگار به مدت ۲۰ سال است.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: تشخیص زودهنگام سرطان ریه، به‌ویژه در افراد دارای عوامل خطر، می‌تواند در افزایش فرصت درمان مؤثر نقش داشته باشد. تعیین ضرورت و روش غربالگری باید بر اساس سابقه مصرف دخانیات، شرایط فرد و ارزیابی پزشکی انجام شود.

در ادامه حتما بخوانید چگونه تغذیه اشتباه سد دفاعی بدن شما را فرو می ریزد؟ | تغذیه صحیح خطر ابتلا به دیابت را کاهش می‌دهد

دکتر پورصادق، پرهیز از دخانیات را از مهم‌ترین اقدامات برای حفاظت از سلامت ریه‌ها دانست و گفت: ترک مصرف سیگار و قلیان در هر سنی ارزشمند است و سالمندان نیز می‌توانند با این تصمیم، از فواید سلامت‌بخش آن بهره‌مند شوند.

وی واکسیناسیون را یکی دیگر از ارکان پیشگیری از عفونت‌های تنفسی برشمرد و افزود: واکسن آنفلوانزا و واکسن پنوموکوک، بر اساس توصیه‌های پزشکی و شرایط فرد، می‌توانند در کاهش خطر برخی عفونت‌ها و عوارض آنها مؤثر باشند. سالمندان مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای باید درباره واکسن‌های موردنیاز خود با پزشک مشورت کنند.

این فوق‌تخصص ریه با تأکید بر نقش فعالیت بدنی در دوران سالمندی اظهار کرد: سالمندی نباید به معنای کنار گذاشتن تحرک باشد. پیاده‌روی و فعالیت‌های هوازی متناسب با توان جسمی فرد، در کنار تمرینات مناسب برای تقویت عضلات، می‌توانند به حفظ توان حرکتی و بهبود عملکرد روزمره کمک کنند.

وی همچنین بر ضرورت کاهش مواجهه با آلاینده‌های محیطی تأکید کرد و گفت: سالمندان باید تا حد امکان از دود سیگار و قلیان و دود ناشی از سوخت‌های جامد دوری کنند. در روز‌هایی که کیفیت هوا نامطلوب است، محدود کردن فعالیت در فضای باز و رعایت توصیه‌های بهداشتی متناسب با شرایط آلودگی اهمیت دارد.

دکتر پورصادق، تغذیه مناسب، حفظ وزن متعادل، کنترل بیماری‌های زمینه‌ای و مصرف صحیح دارو‌های استنشاقی در بیماران مبتلا به بیماری‌های ریوی را از دیگر مؤلفه‌های مراقبت جامع در سالمندی دانست و بر اهمیت پیگیری منظم وضعیت سلامت تأکید کرد.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، آگاهی سالمندان و خانواده‌های آنان از علائم هشدار را ضروری دانست و اظهار کرد: تنگی نفس جدید یا رو به تشدید، سرفه طولانی‌مدت، خلط خونی، کاهش وزن بدون علت مشخص، تب پایدار، درد قفسه سینه و تغییر در سطح هوشیاری از نشانه‌هایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند و به ارزیابی پزشکی نیاز دارند.

وی تأکید کرد: بروز تنگی نفس شدید، درد قفسه سینه یا تغییر ناگهانی سطح هوشیاری، نیازمند دریافت فوری کمک پزشکی است و نباید برای برطرف شدن خودبه‌خودی این علائم منتظر ماند.

دکتر پورصادق در پایان با تأکید بر اینکه افزایش سن لزوماً به معنای ابتلا به بیماری‌های ریوی یا کاهش شدید توان تنفسی نیست، گفت: ترک دخانیات، واکسیناسیون متناسب با شرایط فرد، فعالیت بدنی منظم، تغذیه مناسب، کاهش مواجهه با آلاینده‌ها و رسیدگی به‌موقع به علائم غیرطبیعی، در حفظ سلامت ریه‌ها و کیفیت زندگی سالمندان نقش مهمی دارند.

وی خاطرنشان کرد: توجه به پیشگیری، تشخیص زودهنگام و پیگیری درمان، می‌تواند به سالمندان کمک کند استقلال و پویایی خود را حفظ کنند و سال‌های سالمندی را با کیفیت زندگی بهتر سپری کنند.