کسب نان حلال، جهاد در راه خدا | گفتوگو با حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر ناصر رفیعی در موضوع کسب‌وکار حلال
بسیار پیش آمده است که در مسائل و زمینه‌های مالی با فرمول‌های دنیایی پیش رفته و تصور کرده‌ایم که باید به نتیجه مطلوب برسیم، اما به در بسته خورده و به‌دنبال یافتن مشکل در اسباب و عوامل بوده‌ایم.
به گزارش شهرآرانیوز؛ بسیار پیش آمده است که در مسائل و زمینه‌های مالی با فرمول‌های دنیایی پیش رفته و تصور کرده‌ایم که باید به نتیجه مطلوب برسیم، اما به در بسته خورده و به‌دنبال یافتن مشکل در اسباب و عوامل بوده‌ایم، غافل از اینکه این رفتار‌های ماست که باعث عکس شدن نتیجه می‌شود؛ رفتار‌هایی مثل بی‌توجهی به حلال بودن کسب‌وکار که حتی اگر درظاهر هم برای فرد توفیق به‌دنبال داشته باشد، اثر و برکت ندارد. در بررسی نگاه اسلام به کسب روزی حلال، با حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر ناصر رفیعی، عضو هیئت‌علمی جامعة‌المصطفی (ص) و کارشناس سرشناس مذهبی، گفتوگو کرده‌ایم.
اولین شرط اجابت دعا
اولین راهکاری که رسول گرامی اسلام (ص) برای اجابت دعا توصیه فرموده‌اند، پاکیزه کردن لقمه و کسب مال حلال است. طبق روایت، مالی که از راه فریب و خدعه، خیانت، سرقت و ربا کسب شود، جزو مال‌های حرام است و آثار بسیار منفی در زندگی دنیوی و اخروی انسان دارد. روایات همچنین دائم‌الوضو بودن، تقوا، استغفار، صله‌رحم، خوش‌اخلاقی، قناعت، ترک حرص و طمع، انفاق و تدبیر در معیشت را از اموری معرفی می‌کنند که مایه افزایش رزق حلال می‌شود.
۶۹جزء عبادت، کسب حلال است
دلیل اینکه آموزه‌های دینی بر کسب روزی حلال، تأکید و تصریح کرده‌اند که عبادت اگر ۷۰جزء باشد، ۶۹بخش آن لقمه حلال است، اهمیت ویژه و تأثیر آن بر زندگی انسان است؛ در روایت داریم جوان رشیدی وارد مسجد شد، درحالی‌که پیامبر (ص) داخل مسجد بودند. فردی گفت: «حیفِ این جوان که مجبور است همواره کار کند!» رسول خدا (ص) فرمودند: «کار کردن اگر برای این است که فرد محتاج نباشد یا رفاه خانواده خود را فراهم کند، عبادت است، اما اگر کار کند که معصیت خدا را انجام دهد، کار او هم معصیت و گناه است.»
ویژگی مهم مؤمنان
روایت است از ویژگی‌های مؤمن این است که به‌دنبال جمع کردن مال حلال باشد. امام‌باقر (ع) مشغول کشاورزی بودند و فردی آمد و عرض کرد: «شما چرا کار می‌کنید؟» ایشان فرمودند: «به خدا قسم اگر همین الان از دنیا بروم، در حال عبادت از دنیا رفته‌ام.» امام‌سجاد (ع) نیز می‌فرمایند: «شکم چهار حق بر انسان دارد: اول این است که شکم را ظرف لقمه حرام نکنیم؛ حق دوم این است که در خوردن مال حلال، نیز میانه‌روی کنیم؛ سوم اینکه از حد تقویت، بیشتر نخوریم و چهارمین حق اینکه گاهی به شکم خود، گرسنگی و تشنگی بدهیم.»
عامل از دست رفتن توفیقات معنوی
بعضی انسان‌ها روزی حلال را با عجله و حرص و طمع بر خود حرام می‌کنند و دست به اقداماتی می‌زنند که مال حلالشان، تبدیل به حرام می‌شود، درحالی‌که طبق روایت «در روزی حرام، برکت وجود ندارد.»؛ یعنی اگرچه مال حرام زیاد باشد، برکتی نخواهد داشت. علاوه‌بر این، مال حرام باعث بی‌توفیقی انسان از عبادت و منجر به ترک عبادات می‌شود. باید توجه داشت که برکت، عاقبت‌به‌خیری، نسل صالح و... همه در لقمه حلال نهفته است.
لقمه حرام و امام‌کشی
نباید لقمه حرام از طریق احتکار، گران‌فروشی، کم‌فروشی، خدعه، نیرنگ و... وارد زندگی انسان شود؛ چراکه آثار منفی بسیار در زندگی دارد. غذای حرام به‌طور مستقیم بر معنویت تأثیر می‌گذارد. در روایت آمده است: «کسی که با لقمه حرام عبادت کند، گویی روی شن‌های روان، خانه ساخته است.» و نیز در روایت است: «لقمه حرام بر ذریه انسان، اثر می‌گذارد.»
همچنین، آموزه‌های دینی تأکید می‌کنند که در آخرالزمان، مال حلال و رفیق خوب، کمیاب می‌شود و لقمه حرام، انسان را به جایی می‌رساند که امام و ولی‌خدا را می‌کُشد؛ چنان‌که امام‌حسین (ع) روز عاشورا خطاب به سپاه عمرسعد فرمودند: «چون شکم‌هایتان از حرام پر شده است، حرف من در شما اثر ندارد.»
رها کردن کسب، نشانه کم‌عقلی است
اینکه برخی افراد مغازه را می‌بندند و کسب را تعطیل می‌کنند و می‌خواهند با سود بانکی و پولی که در بانک گذاشته‌اند زندگی را بگذرانند، مورد تأیید آموزه‌های دینی و اهل‌بیت (ع) نیست؛ چنان‌که شخصی به محضر امام جعفر صادق (ع) رسید. امام (ع) متعجب شدند و از او پرسیدند: «مگر تو نباید سر کار باشی؟ این وقت روز اینجا چه می‌کنی؟».
وی پاسخ داد: «مغازه‌ها را فروختم و پول‌هایش را جمع کردم تا با آن زندگی کنم.» امام‌صادق (ع) فرمودند: «اینکه کسی کار را رها کند و گوشه‌ای بنشیند و با پولی که دارد بخواهد زندگی را بگذراند، نشانه کم‌خردی و کم‌عقلی است.» اسلام، چنین نگاهی به کار و تلاش دارد.
معاش، کسب حرام را توجیه نمی‌کند
بنابر آموزه‌های دینی، نمی‌توان به بهانه تأمین معاش و زندگی خانواده، دست به کسب حرام زد. فردی به نام عبدالغفاربن‌قاسم، از مریدان و شیعیان، به محضر امام باقر (ع) رسید و سؤال کرد: «گاهی به شام سفر می‌کنم و دربار ابراهیم‌بن‌ولید از من خواسته است برایشان کار‌های دیوانی را انجام بدهم، اجازه می‌دهید با حکومت در این‌باره همکاری کنم؟»
امام‌باقر (ع) در پاسخ فرمودند: «نگاه کردن به آنها، گناه کبیره است و خانه آنها، بابی از ابواب آتش است.» وی عرض کرد: «من زن و بچه دارم و عیالوار هستم؛ مگر نمی‌فرمایید تأمین معاش خانواده، جهاد در راه خداست؟»
حضرت فرمودند: «اگر با آنها همکاری کردی، سه اثر منفی دارد: مرگ (معاد) را فراموش می‌کنی، حب دنیا در تو افزایش می‌یابد و وصف رضا را از دست می‌دهی.» عبدالغفار گفت: «مگر نمی‌گویند نباید دنیا را کامل کنار گذاشت؟» حضرت باقرالعلوم (ع) فرمودند: «من تو را به ترک گناه امر کردم نه ترک دنیا؛ ترک دنیا، فضیلت و ترک گناه، فریضه است.» عبدالغفار عرضه داشت: «به خدا سوگند که دانش صحیح را درِ خانه شما پیدا می‌کنیم!»
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
