ریجستری یا سرطان بدخیم؟

راحله حسین زاده - در یکی از مدارس دخترانه مشهد تدریس می‌کرد و زندگی آبرومندانه‌ای داشت، تا اینکه با شکایت زنی از شهر یزد به دلیل مزاحمت راهی زندان شد. در راهروهای دادگاه بود که فهمید با نام او سیم‌کارتی صادر شده است؛ درحالی‌که روحش هم از چنین سیم‌کارتی خبر نداشت. با اینکه مدتی است با قرار وثیقه آزاد شده، اما هنوز متهم اصلی که با نامش سیم‌کارت گرفته و اعمال خلاف قانون انجام داده، دستگیر نشده است. اتفاقی که برای پیرمرد ساکن تهران هم افتاد و با شکایت یکی از ساکنان مشهد به دلیل مزاحمت برای نوامیس باید متحمل حبس و شلاق شود؛ به این دلیل که مالک اصلی سیم‌کارت است و قانون او را به عنوان مقصر اصلی پرونده می‌شناسد.

دستگیری باند صدور سیم‌کارت‌های جعلی
سودجویان و کلاهبرداران در بسیاری از مواقع راه گریزی ندارند و با پیگیری‌ها و ردزنی‌های پلیس به دام قانون می‌افتند. مانند دستگیری یک باند صدور سیم‌کارت‌های جعلی در اواخر شهریور‌ماه که با فریب و دریافت مدارک هویتی شهروندان به اعمال مجرمانه‌ای از قبیل جعل و ریجستری غیرمجاز گوشی تلفن همراه اقدام کرده بودند. 4متهم دستگیرشده در این پرونده کلاهبرداری اعتراف کرده بودند که در پوشش موبایل‌فروشی در بازه زمانی یک‌ماهه 300کارت ملی از مشتریانشان گرفته و 60سیم‌کارت برای اعمال خلاف قانون خود صادر کرده‌اند.
جرائم مربوط به سوء‌استفاده از سیم‌کارت‌های دائمی و اعتباری، یکی از مهم‌ترین پرونده‌های قضایی کشور در سال‌های اخیر بوده است؛ چراکه دفاتر اپراتورهای تلفن همراه بدون احراز هویت اشخاص به عرضه و صدور سیم‌کارت اقدام می‌کنند؛ به نحوی که سرپرست دادسرای ویژه رسیدگی‌کننده به جرائم فضای مجازی مشهد این موضوع را مشکل اساسی دستگاه قضایی و نظارتی می‌داند و معتقد است تا زمانی که صدور سیم‌کارت بدون احراز هویت ادامه یابد، پایانی بر پرونده‌های فضای مجازی در دستگاه‌ قضایی وجود نخواهد داشت؛ درحالی‌که با یک اثر انگشت الکترونیکی می‌توان جلو بروز این‌گونه جرائم را گرفت و مشکل را حل کرد.
به گفته قاضی مهدی حقدادی، صدور سیم‌کارت بدون احراز هویت و حتی با کپی کارت ملی و شناسنامه، موجب می‌شود افراد سودجو به نام شخص دیگری هر سوء‌استفاده‌ای که می‌خواهند انجام دهند. خالی کردن حساب افراد با این وعده که شما برنده سفر به عتبات عالیات هستید، یکی از انواع کلاهبرداری‌ها با استفاده از همین سیم‌کارت‌های جعلی است و خلاف‌کاران با کشاندن مال‌باختگان به پای عابربانک، به اهداف شوم خود می‌رسند.

خرید و فروش اطلاعات گذرنامه
راه‌اندازی طرح ریجستری برای کاهش میزان قاچاق گوشی‌های تلفن همراه بود، اما نواقص این طرح نه‌تنها جلو قاچاق را نگرفت، بلکه اکنون از مدارک هویتی مردم هم سوء‌استفاده می‌شود. با گشتی در بازار موبایل به‌راحتی می‌توانید دلالانی را پیدا کنید که حاضرند اطلاعات گذرنامه افراد دارای سفر خارجی را از 200 تا 400 هزار تومان بخرند و با وارد کردن گوشی‌های همراه قاچاق و استفاده از مدارک هویتی این اشخاص ریجستری انجام دهند و با فروش این تلفن‌های همراه در بازار سود 700 تا 800 هزار تومانی عاید متخلفان ‌شود. موضوعی که سرپرست دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه٧ مشهد به آن اشاره کرد و گفت: ریجستری غیرمجاز تلفن‌های همراه شیوه دیگری از کلاهبرداری است که متهم یا متهمان با استفاده از سیم‌کارت اشخاص دیگر اقدامات شوم خود را عملی می‌سازند. حسب گزارش پلیس اطلاعات، از هر 10نفر که سفر خارجی دارند، از اطلاعات گذرنامه‌ای 8نفر آن‌ها برای ریجستری غیرمجاز گوشی تلفن همراه استفاده می‌شود که از ابتدای امسال تاکنون 30پرونده در این‌باره تشکیل شده و 2باند نیز متلاشی شدند.
حقدادی در ادامه هشدار داد: اکنون که در ایام اربعین هستیم و ایرانیان برای زیارت به کربلا می‌روند، قطعا میزان سوء‌استفاده از مدارک هویتی برای وارد کردن گوشی قاچاق و ریجستری غیرمجاز افزایش چشمگیری خواهد داشت که نیاز است شهروندان در این‌باره به اطلاعات گذرنامه‌ای خود حساسیت لازم را داشته باشند.

راه‌اندازی کانال‌ غیراخلاقی با هویت دیگران
این مقام مسئول بیان کرد که در سال گذشته میزان پرونده‌های تشکیل‌شده در زمینه سوء‌استفاده از سیم‌کارت‌ها زیاد نبوده اما با آغاز طرح ریجستری امسال شاهد افزایش 100درصدی آن هستیم.
به گفته او، از 500پرونده غیراخلاقی که تنها در اداره فضای مجازی پلیس اطلاعات خراسان‌رضوی تشکیل شده، 100مورد مربوط به استفاده از سیم‌کارت‌های مسافری برای انجام تخلفات در فضای مجازی است که بیش از 80درصد آن برای راه‌اندازی کانال‌های غیراخلاقی استفاده شده است.قاضی حقدادی تعیین نشدن بازه زمانی برای سیم‌کارت‌های مسافری را عاملی دانست که کلاهبرداران با به دست آوردن آن مرتکب جرم می‌شوند؛ درصورتی‌که اگر برای مسافران خارجی سیم‌کارت‌های یک‌ماهه صادر شود و پس از آن غیرفعال شود، راه برای تخلف سودجویان بسته خواهد شد.

مسدودسازی 500صفحه غیراخلاقی
سرپرست دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه7 مشهد در ادامه با اشاره به شناسایی و مسدودسازی 500صفحه غیراخلاقی در استان بیان کرد: تاکنون 30متهم که از گردانندگان اصلی این صفحات فضای مجازی بودند، شناسایی و دستگیر شدند. علاوه بر این، 80درصد جرائم غیراخلاقی استان در فضای مجازی با استفاده از سیم‌کارت‌های دیگران، مربوط به یکی از بخش‌های تربت‌جام است که از این راه برای خود درآمدزایی می‌کنند.
حقدادی با بیان اینکه اپراتورها در زمینه گسترش تخلفات سیم‌کارت‌ها به این دلیل که هویت افراد احراز نمی‌شود، مقصر اصلی هستند، به شهروندان هشدار داد: مالک اصلی سیم‌کارت تا زمانی که ثابت نشود او مرتکب جرم نبوده، ممکن است در تحقیقات پس از صدور تأمین کیفری بازداشت شود و با داشتن شاکی خصوصی قطعا تبعات سخت‌تری در انتظار این افراد خواهد بود. لذا توصیه می‌شود افراد در صورت گم شدن سیم‌کارت خود، بلافاصله به دفتر امور مشترکین مراجعه کرده و به غیرفعال کردن و تعویض آن اقدام کنند. همچنین اگر شهروندان سیم‌کارت‌های متعددی دارند و فقط از یکی از آن‌ها استفاده می‌کنند، از سایر سیم‌کارت‌ها استعلام بگیرند و به مسدود سازی‌شان اقدام کنند.

تهدید جدی احراز نشدن هویت سیم‌کارت‌ها
با توجه به تأکیدات قاضی حقدادی، سرپرست دادسرای ویژه جرائم فضای مجازی، درباره احراز هویت سیم‌کارت از سوی اپراتورها می‌توان نتیجه گرفت که مقابله با تهدید جدی سیم‌کارت‌های بی‌نام و نشان ورود جدی مسئولان در وزارت ارتباطات و دفاتر پیشخوان برای نظارت دقیق‌تر را می‌طلبد تا راه را برای فریبکاری سوءاستفاده‌کنندگان ببندند.