ارتش روسیه: بیش از ۷۲ هزار خودرو نظامی اوکراین در «کورسک» را منهدم کردیم واکنش یمن به ادعای ترامپ مبنی بر بمباران نشست فرماندهان نظامی حمله جنگنده‌های آمریکایی به یک فروشگاه در یمن! واکنش تند نتانیاهو به افشاگری‌های رئیس شاباک طرح جدید مصر برای آتش بس در غزه سفر مقامات ارشد نظامی فرانسه و انگلیس به اوکراین ۲ مصدوم در حمله توپخانه‌ای به اطراف کاخ ریاست جمهوری سومالی تسلیت رهبر انقلاب به حجت‌الاسلام والمسلمین قمی تظاهرات صد‌ها معترض در شهر‌های اروپایی علیه ترامپ قالیباف: حل مشکلات مردم نیازمند هماهنگی بین قوای سه‌گانه است پیام تسلیت رهبر معظم انقلاب در پی درگذشت حجت‌الاسلام نیری گروسی: تأکید می‌کنم ایران سلاح هسته‌ای ندارد نشست مشترک سران قوا به میزبانی پزشکیان برگزار شد (۱۶ فروردین ۱۴۰۴) فرمانده نیروی زمینی ارتش: یکی از قدرتمندترین ارتش‌های دنیا هستیم سردار سلامی: برای هر جنگی آماده‌ایم اوکراین تاسیسات انرژی روسیه را هدف حملات گسترده قرار داد (۱۶ فروردین ۱۴۰۴) ادعا‌های مقامات آمریکایی علیه ایران تکرار شد ترامپ: پکن ضربه سختی خورد دولت چین به تعرفه‌های آمریکا واکنش نشان داد همه چیز درباره تعرفه‌های دونالد ترامپ رمان روسی شغال‌ها حریف شیر نمی‌شوند، درباره زندگی حماسی شهید سلیمانی فیلمی که دروغ ارتش صهیونیستی درباره کشتار نیروهای امدادی رفح را برملا کرد فرافکنی غرب درباره نیروهای نیابتی ایران | کارشناس سیاسی: اسرائیل، سگ هار آمریکا در منطقه است پزشکیان در دیدار عیدانه با مدیران و کارگزاران کشوری و لشکری: عزم دولت حل مشکلات معیشتی مردم است غزه، زیر آوار جنایت | ۵۰ هزار شهید در سایه سکوت شرم‌آور جهانیان انفجار اعتراضات در سالگرد تأسیس مایکروسافت | هوش مصنوعی، در خدمت جنگ یا صلح؟ آفریقای جنوبی علیه تعرفه ۳۱ درصدی آمریکا تلافی نمی‌کند | اولویت گفت‌وگو به جای جنگ تجاری در آستانه لغو قانون AGOA اولین سفر استانی رئیس جمهور در سال ۱۴۰۴ مشخص شد
سرخط خبرها

بایسته‌هایی درباره سازمان‌های مردم‌نهاد

  • کد خبر: ۴۲۴۱۲
  • ۲۰ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۰:۲۹
بایسته‌هایی درباره سازمان‌های مردم‌نهاد
طوسی‌رضوانی - مدرس دانشگاه و کارشناس سیاسی
موضوع استفاده از از ظرفیت «سازمان‌های مردم‌نهاد» در جهت مدیریت کلان جامعه و حل مشکلات از طریق مشارکت اجتماعی و مدنی، چندی است که مورد توجه مسئولان کشور قرار گرفته، به‌گونه‌ای که در این باره برنامه‌ها و دستورالعمل‌هایی در حوزه‌های مختلف ازسوی دولت و سایر سازمان‌های حکومتی ارائه شده است. از جمله مهم‌ترین این برنامه‌ها، دستورالعمل نحوه مشارکت و تعامل نهاد‌های مردمی با قوه‌قضاییه است که اسفند پارسال ازسوی ریاست قوه‌قضاییه ابلاغ شد. اما نکته مهم این است که بین نظام سیاسی و تشکل‌های مردمی چه رابطه‌ای وجود دارد یا باید وجود داشته باشد و در چه صورت همکاری بین این دو حوزه می‌تواند نتایج مطلوب به‌بار آورد؟

سازمان مردم‌نهاد (سمن) تشکلی است مردمی، غیردولتی، غیرسیاسی و غیرانتفاعی که به‌منظور انجام فعالیت‌های داوطلبانه فرهنگی، اجتماعی، مذهبی، بشردوستانه و محیط‌زیستی در چارچوب قوانین کشور ایجاد می‌شود. این‌گونه سازمان‌ها و سایر تشکل‌های غیردولتی در بستر «جامعه مدنی» یا «حوزه عمومی» شکل می‌گیرند؛ حیطه‌ای که حدفاصل حوزه خصوصی و حوزه حکومتی است و کارکرد اصلی آن تقویت انسجام اجتماعی و انتقال مطالبات و خواست‌های جامعه به نهاد حکومت است؛ بنابراین جامعه مدنی و اجزای آن از جمله سازمان‌های مردم‌نهاد، از یک‌سو با عموم مردم سروکار دارند و از سوی دیگر با سازمان‌های حکومتی.
 
موفقیت این سازمان‌ها در انجام کارکرد‌های اصلی‌شان مشروط به اعتماد و مشارکت عمومی از یک‌سو و اعتماد و همکاری حکومت با این سازمان‌ها از سوی دیگر است. اگر جامعه و حکومت درک و بینش صحیحی از مفهوم جامعه مدنی و الزامات آن نداشته باشند، برنامه‌ها و طرح‌هایی، چون عدالت یا جامعه ترمیمی به‌نتیجه نخواهد رسید و در این میان، مسئولیت حکومت‌ها به‌ویژه در جوامع در حال توسعه که جامعه مدنی نابالغ و ضعیفی دارند، بسیار حائز اهمیت است. جامعه ایران نیز جامعه‌ای در حال گذار و در حال توسعه است و در چنین جوامعی به‌سبب ضعف تاریخی حوزه عمومی و جامعه مدنی، از یک‌سو با حکومت‌های فراگیر و مسئول ریزودرشت امور جامعه مواجه هستیم و از سوی دیگر با جامعه منفعل، پراکنده و سازمان‌نیافته‌ای که از حداقل تجربه و مهارت لازم برای حل‌وفصل مشکلات خود بی‌بهره است.
 
به‌بیان دیگر، «دولت‌سالاری» مانع رشد فرهنگ سیاسی مشارکتی و به‌تبع آن، جامعه مدنی مستقل و خودگردان در این جوامع شده است؛ بنابراین اگر بنا باشد تحول مثبتی در حوزه عمومی این جوامع ایجاد شود و سمن‌ها و تشکل‌های مردمی نقش فعال‌تری در عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ایفا کنند، ابتدا باید رویکرد و رویه نهاد حکومت نسبت به جامعه مدنی متحول شود. ارتقای توانمندی نهاد‌های مردمی در حل و رفع معضلات اجتماعی مستلزم آن است که حکومت، نهاد‌های مدنی را نه رقیب، بلکه متحد و شریک خود بداند و از ظرفیت‌ها و قابلیت‌های آن‌ها برای سازمان‌دهی جامعه و تحکیم پیوند‌های اجتماعی و ترمیم نقصان‌ها، آسیب‌ها و بحران‌های اجتماعی بهره گیرد. در این راستا انجام اقدامات زیر ازسوی مجموعه حکومت و سازمان‌های وابسته به آن ضروری به‌نظر می‌رسد:

اول: به‌رسمیت‌شناختن موجودیت جامعه مدنی و حوزه عمومی، پذیرفتن نقش نظارتی و اجرایی نهاد‌های مدنی و سازمان‌های مردم‌نهاد و پرهیز از نگاه همراه با سوءظن به جامعه مدنی و اجزای آن.

دوم: ایجاد زمینه لازم برای فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد از طریق اصلاح قوانین و واگذاری بخشی از مسئولیت‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی به آن‌ها.

سوم: توجه بیشتر به حوزه علوم اجتماعی و حمایت نهاد‌های حکومتی از مطالعات و پژوهش‌های مرتبط با موضوع جامعه مدنی، حوزه عمومی و مشارکت اجتماعی.

چهارم: تلاش برای جایگزین‌کردن مشارکت اجتماعی خودجوش به‌جای مشارکت برانگیخته و مهندسی‌شده و آموزش مشارکت مدنی به اقشار مختلف با دعوت از متخصصان جامعه‌شناسی و علوم سیاسی و ایجاد امکانات و سازوکار‌های آموزشی لازم.

پنجم: مکلف‌کردن روابط‌عمومی‌ها و معاونت‌های اجتماعی و فرهنگی در همه سازمان‌های حکومتی به ارتباط ارگانیک و سامانمند با سازمان‌های مردم‌نهاد.

ششم: فراهم‌کردن امکان گفت‌وگوی آزاد و بحث و تبادل‌نظر میان گروه‌های مختلف جامعه به‌عنوان پیش‌شرط تقویت مشارکت مدنی و ارتقای توان و ظرفیت‌های سمن‌ها به‌ویژه در فضا‌های عمومی شهری، فرهنگ‌سرا‌ها و دانشگاه‌ها.

هفتم: ایجاد تسهیلات اداری و قانونی ازسوی نهاد‌های مسئول برای سمن‌های فعال به‌منظور مشارکت آن‌ها در فعالیت‌ها و اقدامات ترمیمی به‌ویژه فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی برای مقابله با آسیب‌های اجتماعی و زیست‌محیطی و همچنین آموزش و ارشاد بزهکاران و بزه‌دیدگان اجتماعی و زیست‌محیطی.

در مجموع ورود فعالانه تشکل‌های مردمی به عرصه مشارکت در اداره جامعه، مستلزم اتخاذ رویکردی نظام‌مند و حمایتی ازسوی مجموعه حکومت و نهاد‌های رسمی است. به‌بیان دیگر، اعتمادسازی بین سازمان‌های رسمی و دولتی و سازمان‌های غیردولتی، شرط اول تحقق همکاری و تعامل سازمان‌های مردم‌نهاد با مجموعه حکومت است.
گزارش خطا
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پربازدید
{*Start Google Analytics Code*} <-- End Google Analytics Code -->