چرا برخی افراد در فضای مجازی ادب کمتری دارند؟
همهٔ ما روزانه ساعتهای زیادی را در فضای مجازی سپری میکنیم. اینجا هم مثل دنیای واقعی، یک «جامعه» است؛ با این تفاوت که اینجا صدای ما شنیده نمیشود، بلکه «تایپ» میشود.
به گزارش شهرآرانیوز؛ همهٔ ما روزانه ساعتهای زیادی را در فضای مجازی سپری میکنیم. اینجا هم مثل دنیای واقعی، یک «جامعه» است؛ با این تفاوت که اینجا صدای ما شنیده نمیشود، بلکه «تایپ» میشود. گاهی اوقات، همین فاصلهگرفتن از «ارتباط چهرهبهچهره» باعث میشود که ناخودآگاه در کامنتهایمان، آنطور که شایسته است، رفتار نکنیم.
کاهش همدلی چه بلایی سرمان میآورد؟!
از نظر روانشناسی، پدیدهای به نام «اثر بازداریزدایی آنلاین» وجود دارد. این پدیده میگوید وقتی ما یک صفحهنمایش بین خودمان و طرف مقابل میبینیم، بخشی از مهارگرهای رفتاریمان (همان ترمزهای اخلاقی و اجتماعی) کمرنگ میشود. به زبان سادهتر، چون چهرهٔ طرف مقابل و واکنشهایش را نمیبینیم، همدلی ما بهشدت کاهش پیدا میکند و ممکن است حرفهایی بزنیم که در دنیای واقع هرگز به زبان نمیآوردیم.
برای اینکه تعاملات ما در فضای مجازی، بهجای تخریب، سازنده و رشددهنده باشد، چند نکتهٔ علمی و کاربردی را با هم مرور کنیم:
قانون «۵ ثانیه تأمل»
در روانشناسی ارتباطات، وقتی خشم یا هیجان منفی داریم، سیستم لیمبیک مغز (مرکز احساسات) فعال میشود و قشر پیشپیشانی (مرکز منطق) به حاشیه میرود.
قبل از ارسال هر کامنتِ انتقادی یا تند، ۵ ثانیه صبر کنید. در این ۵ ثانیه، از خودتان بپرسید: «آیا من دارم این را برای اصلاحِ او مینویسم، یا برای تخلیهٔ خشمِ خودم؟» اگر دومی است، بهتر است دست نگه دارید.
«شفافیت» به جای «قضاوت»
بسیاری از ما پشت نقابِ «صادق بودن»، قضاوتهای تند میکنیم. جملهٔ «من فقط رک هستم» در واقع یک مکانیسم دفاعی است تا رفتارهای آسیبزایمان را توجیه کنیم.
در روانشناسی، انتقاد سازنده باید مبتنی بر «مشاهده» باشد، نه «قضاوت».
غلط: «چقدر بد حرف میزنی.» (قضاوت شخصیت)
درست: «من وقتی این جمله را شنیدم، کمی دلگیر شدم.» (بیان احساس خود).
آزارگری آنلاین را بشناسیم
فضای مجازی جایِ «تخلیهٔ روانی» نیست. اگر با کسی یا چیزی مخالفید، این حق شماست، اما:
حمله شخصی ممنوع: هرگز به ظاهر، خانواده یا ویژگیهای غیرقابل تغییرِ دیگران حمله نکنید. این رفتار در روانشناسی نوعی «آزارگری آنلاین» محسوب میشود که سلامت روان خودِ شما را هم به مرور تخریب میکند.
نصیحتهای ناخواسته: ما اغلب وقتی میبینیم کسی به سلیقهٔ ما زندگی نمیکند، شروع به نصیحت میکنیم. یادتان باشد: «نصیحت، وقتی درخواست نشده باشد، نوعی تجاوز به حریمِ رشدِ دیگری است.»
ردپای شما به جا میماند!
علم عصبشناسی ثابت کرده که کلمات ما روی مغز شنونده اثرات فیزیولوژیک واقعی دارند. کامنتهای منفی میتوانند سطح کورتیزول (هورمون استرس) را در بدن فرد مقابل بالا ببرند. هر بار که متنی مینویسیم، در حال ساختن یک ردپا هستیم؛ ردپایی که نشان میدهد ما در لحظاتِ خشم یا آرامش، چگونه آدمی هستیم.
یک پیشنهاد:
بیایید از امروز، قبل از زدن دکمهٔ «ارسال»، این سه سؤال را از خودمان بپرسیم:
۱. آیا این حرفی که میزنم، اگر به صورتِ طرف مقابل نگاه میکردم، جرأت داشتم بگویم؟
۲. آیا این کامنت، دنیا را جای بهتری میکند؟
۳. آیا این متن، ناشی از «خودِ آگاهِ» من است یا ناشی از «هیجاناتِ آنی» من؟
در دنیایی که همه چیز سریع میگذرد، «آرامش» و «احترام» گمشدههای اصلی ما هستند. بیایید ما سهمِ خودمان را برای بازگرداندنِ ادب و همدلی به این فضا ایفا کنیم.
منبع: فارس
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
