شفیعی‌کدکنی: صددرصد به آینده ایران امیدوارم و دعا می‌کنیم ایران سربلند باشد
محمدرضا شفیعی‌کدکنی در تازه‌ترین اظهارنظر خود، از امیدواری‌اش نسبت به آینده ایران گفت و بر اهمیت استقلال و سربلندی کشور تأکید کرد.
به گزارش شهرآرانیوز، محمدرضا شفیعی‌کدکنی، شاعر، پژوهشگر و استاد دانشگاه تهران، در گفت‌وگویی درباره آینده ادبیات ایران، تغییرات زبان فارسی، وضعیت فرهنگی کشور، تجربه زندگی در ژاپن و ضرورت ثبت خاطرات، دیدگاه‌های خود را بیان کرد.
شفیعی‌کدکنی در پاسخ به پرسشی درباره آینده ادبیات ایران با توجه به تغییرات نسل جدید، گفت: «والا غیر از خدا هیچ‌کس نمی‌تواند پیش‌بینی کند. ما دعا می‌کنیم که ان‌شاءالله ایران سربلند و...» و پس از مکثی ادامه داد: «مستقل باشه.»
وی در پاسخ به این پرسش که آیا به آینده ایران امیدوار است، اظهار کرد: «بله. صددرصد.»
این شاعر و استاد دانشگاه تهران در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو درباره امکان احیای ایران بزرگ فرهنگی و چگونگی تحقق این موضوع با وجود شرایط دشوار کشور گفت: «این امری تدریجی‌الحصول است و صحبت یک ماه، شش ماه و یک سال نیست؛ ولی ایران همیشه استعداد تجدید حیات کردن را به لحاظ فرهنگی داشته و دارد و ما بابت این موضوع ناامید نیستیم.»
شفیعی‌کدکنی همچنین درباره اهمیت ثبت خاطرات و توجه به جزئیات در روایت تاریخ معاصر اظهار کرد: «یک توصیه‌ای به شما بکنم؛ با جزئیات بنویسید.»
وی در پاسخ به این پرسش که در ثبت خاطرات با اسامی افراد چه باید کرد، گفت: «تا جایی که می‌شود همه را بنویسید. خوب و بد را. هم بااهمیت و هم کم‌اهمیت. هر اسمی را که حافظه‌تان کمک می‌کند.»
شفیعی‌کدکنی درباره ثبت اطلاعات مربوط به خانواده نیز تأکید کرد: «حتماً.»
وی سپس با اشاره به یکی از ضعف‌های فرهنگی جامعه ایران در زمینه ثبت خاطرات گفت: «یکی از نقطه‌های ضعف فرهنگ ملی ما ایرانی‌ها عدم اقدام در نوشتن خاطرات است. علتش هم عدم توجه به جزئیات است.»
این استاد دانشگاه تهران افزود: «مثلاً می‌نویسند، شفیعی‌کدکنی را در فلان بوستان دیدم؛ اما اینکه شفیعی‌کدکنی را فلان ساعت و با فلان افراد دیدم و... با هم متفاوت است.»
وی ادامه داد: «فرهنگ فرنگی نوشتن این جزئیات را حفظ کرده؛ اما ما نه. فکر نکنید که مردم در آینده می‌دانند که در زمان ما چه کسانی بودند و نبودند. ایران از این بابت نسبت به اروپا بسیار ضعیف است.»
شفیعی‌کدکنی در ادامه درباره تغییرات زبان فارسی در طول زمان و تأثیر نسل‌های مختلف بر زبان گفت: «تغییراتی که زبان با زمان دارد، اجتناب‌ناپذیر است. شما نمی‌توانید تمام ابعاد گفتار پدربزرگ‌تان را درک کنید یا وقتی شما صحبت می‌کنید، او تمام ابعاد گفتار شما را درک کند. اینها لوازم طبیعی زبان است.»
وی در پاسخ به این پرسش که آیا ادامه این تغییرات ممکن است در نهایت به مرگ زبان فارسی منجر شود، با تأکید گفت: «امکان ندارد. زبانی که حافظ دارد، احتیاج به هیچ نگهبانی ندارد.»
شفیعی‌کدکنی برای توضیح این دیدگاه خود به یکی از ابیات حافظ اشاره کرد و گفت: «هنگام تنگ‌دستی در عیش کوش و مستی / کاین کیمیای هستی قارون کند گدا را.»
وی ادامه داد: «یعنی به تمام ادبیات کره زمین و به متخصّصان درجه اول آنها مراجعه کنید و بگویید، این کیمیای هستی رو دارید؟ ببینید اینکه عشق کیمیای هستی است، این حاصل نبوغ حافظ است. هیچ هنرمندی و متفکری روی کره زمین چنین حرفی نزده و نمی‌تواند که زده باشد.»
شفیعی‌کدکنی بار دیگر با تأکید بر این بیت گفت: «کاین کیمیای هستی قارون کند گدا را.»
این شاعر و پژوهشگر ادبی در بخش دیگری از گفت‌و‌گو درباره تجربه زندگی خود در ژاپن و تفاوت‌های فرهنگی این کشور با دیگر جوامع اظهار کرد: «خب من در ژاپن زندگی کردم. ژاپن را با هیچ کشوری در کره زمین نمی‌توانید مقایسه کنید.»
وی افزود: «مردم عجیب با فرهنگ خیلی عجیب. ساختار ذهنی یک ژاپنی با تمام مردم کره زمین متفاوت است.»
شفیعی‌کدکنی ادامه داد: «اگر می‌شد که ما ایرانی‌ها طرز زندگی و فکر ژاپنی را بخریم، می‌ارزید که تمام چاه‌های نفت را بدهیم و آن طرز زندگی را یاد بگیریم.»
وی تأکید کرد: «ژاپن یک استثناست در جغرافیای زمین.»
شفیعی‌کدکنی همچنین درباره وضعیت فرهنگی کشور و شرایط اجتماعی موجود، با اشاره به تجربه شخصی خود از زندگی در ژاپن، بر تفاوت‌های فرهنگی میان جوامع تأکید کرد.
وی در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو درباره پاییز تهران نیز اظهار کرد: «پاییز تهران واقعاً بهترین پاییز ایرانه.»
شفیعی‌کدکنی ادامه داد: «هیچ جای ایران پاییزش به‌خوبی تهران نیست.»
وی در پاسخ به این پرسش که آیا پاییز نیشابور نیز می‌تواند چنین ویژگی‌هایی داشته باشد، گفت: «اونجا‌ها پاییزش به نشاط تهران نیست... پاییز تهران کاملاً متشخص و ممتازه.»
این استاد دانشگاه تهران افزود: «پاییز در اغلب شهر‌ها غم‌انگیز است؛ اما در تهران این‌طور نیست.»
شفیعی‌کدکنی در ادامه با اشاره به شعر شهریار درباره تهران گفت: «شهریار یک غزلی داره، این‌جور شروع میشه که "خراب از باد پاییز خمارانگیز تهرانم... " غزل قشنگیه.»
وی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره دیدار با شهریار گفت که او را در تهران و در خانه هوشنگ ابتهاج دیده است.
شفیعی‌کدکنی در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو درباره اهمیت ارتباط با مردم و توجه به شرایط آنان نیز صحبت کرد. او در پاسخ به یکی از حاضران که از شرایط نامناسب خود به دلیل بیماری قلبی گفته بود، پرسید: «قلبت؟ عمل کردی؟»
وی پس از شنیدن اینکه فرد مورد نظر تحت عمل جراحی قرار نگرفته و دارو مصرف می‌کند، تأکید کرد: «باید مراقبت کنی.»
شفیعی‌کدکنی همچنین درباره فعالیت‌های فرهنگی و دانشگاهی خود و توجه به دانشجویان و اطرافیان سخن گفت و در پاسخ به اشاره‌ای درباره تصویر خود روی یک بیلبورد در میدان فاطمی اظهار کرد: «کاش این کار را نمی‌کردند، خوب نیست.»
وی در ادامه افزود: «به هر حال مرحمت کردند. لطف کردند، که این کار را انجام دادند.»
این شاعر در بخش دیگری از گفت‌و‌گو درباره اهمیت نوشتن خاطرات و ثبت تجربه‌های شخصی، بر ضرورت توجه به جزئیات تأکید کرد و گفت که ثبت نام افراد، زمان، مکان و شرایط وقوع اتفاقات می‌تواند برای آیندگان اهمیت زیادی داشته باشد.
شفیعی‌کدکنی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت فرهنگی کشور و تأثیر شرایط اجتماعی و جنگ بر جامعه، اظهار کرد که احیای فرهنگی ایران فرآیندی کوتاه‌مدت نیست و نیاز به زمان دارد.
وی تأکید کرد: «ایران همیشه استعداد تجدید حیات کردن را به لحاظ فرهنگی داشته و دارد و ما بابت این موضوع ناامید نیستیم.»
این استاد دانشگاه تهران در بخش دیگری از سخنانش درباره آینده زبان فارسی و نگرانی‌ها درباره تغییرات گسترده زبانی نیز بر طبیعی بودن تغییر زبان در طول زمان تأکید کرد و گفت این تغییرات بخشی از روند طبیعی حیات زبان هستند.
شفیعی‌کدکنی در عین حال با اشاره به جایگاه حافظ در ادبیات فارسی، هرگونه نگرانی درباره نابودی زبان فارسی را بی‌اساس دانست و بار دیگر تأکید کرد: «امکان ندارد. زبانی که حافظ دارد، احتیاج به هیچ نگهبانی ندارد.»
وی در ادامه با اشاره به جایگاه حافظ در ادبیات جهان، نبوغ این شاعر را مورد تأکید قرار داد و گفت مفهوم «کیمیای هستی» و پیوند آن با عشق، از جمله نمونه‌هایی است که نشان‌دهنده ظرفیت بی‌نظیر ادبیات فارسی است.
شفیعی‌کدکنی همچنین درباره فرهنگ خاطره‌نویسی در ایران گفت که جامعه ایرانی در مقایسه با اروپا توجه کمتری به ثبت جزئیات زندگی و رویداد‌های روزمره داشته است و همین مسئله باعث شده بخش‌هایی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی کشور به‌درستی ثبت نشود.
وی تأکید کرد که خاطرات تنها زمانی برای آیندگان ارزشمند خواهند بود که جزئیات در آنها ثبت شود و افزود که نباید تصور کرد نسل‌های آینده به‌طور خودکار از افراد، اتفاقات و شرایط زندگی نسل امروز اطلاع خواهند داشت.
این شاعر و پژوهشگر ادبی همچنین با اشاره به تجربه خود از حضور در خارج از ایران، بر تفاوت میان زندگی در ایران و کشور‌های دیگر تأکید کرد و گفت که با وجود تجربه چند دوره زندگی و فعالیت علمی در خارج از کشور، ارتباط خود را با ایران و فضای دانشگاهی کشور حفظ کرده است.
منبع: فرهیختگان
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
