شهرآرانیوز؛ کمیته نوبل در توضیح انتخاب خود تأکید کرد که نظام حقوق بینالملل با فشار فزایندهای روبهروست و نهادهای بینالمللی مورد حمله قرار گرفتهاند. از نگاه این کمیته، هنگامی که قدرت جای قانون و حق را بگیرد، ثبات، اعتماد متقابل و همزیستی مسالمتآمیز تضعیف میشود. محور اصلی انتخاب ناوی پیلای برای جایزه صلح نوبل، فعالیتهای او در زمینه دفاع از عدالت بینالمللی، حمایت از حقوق بشر و تقویت حقوق بینالملل عنوان شده است.
ناوانتم ناوی پیلای در سال ۱۹۴۱ در دوربان آفریقای جنوبی و در خانوادهای با تبار تامیل هندی متولد شد. او در دوران آپارتاید، نظام تبعیض نژادی حاکم بر آفریقای جنوبی، وکالت زندانیان سیاسی و مخالفان این نظام را برعهده داشت؛ فعالیتهایی که از جمله به دفاع از حقوق زندانیانی همچون نلسون ماندلا مربوط میشد.
پیلای در سال ۱۹۶۷ به نخستین زنی تبدیل شد که در منطقه ناتال آفریقای جنوبی دفتر وکالت تأسیس کرد. او همچنین نخستین زن غیرسفیدپوستی بود که به سمت قاضی دادگاه عالی این کشور منصوب شد.

کارنامه حرفهای او بعدها به عرصه حقوق بینالملل گسترش یافت. پیلِی از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸ قاضی دادگاه کیفری بینالمللی بود و بین سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ نیز بهعنوان کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل فعالیت کرد. او همچنین در دادگاه کیفری بینالمللی برای رواندا مسئولیت قضایی داشت و در پروندههای مرتبط با نقض حقوق بشر و جنایتهای بینالمللی مشارکت کرد.
یکی از دلایل توجه گسترده به انتخاب پیلای، نقش او در کمیسیون تحقیق سازمان ملل درباره سرزمینهای اشغالی فلسطین و اسرائیل است. این کمیسیون در گزارشی که سال گذشته منتشر شد، نتیجه گرفت که اسرائیل در غزه مرتکب نسلکشی شده است؛ اتهامی که مقامهای اسرائیلی آن را رد کردهاند.
پیلای ریاست این کمیسیون را برعهده داشت. او همچنین در مواضع عمومی خود بر ضرورت پاسخگویی در قبال نقض حقوق بینالملل تأکید کرده است. انتخاب او در شرایطی انجام میشود که صلاحیت و عملکرد برخی نهادهای قضایی بینالمللی، از جمله دیوان کیفری بینالمللی، با فشارها و انتقادهای سیاسی روبهروست.
با این حال، کمیته نوبل دلیل رسمی اعطای جایزه را تلاشهای پیلِی برای ترویج صلح و حقوق بینالملل اعلام کرده است؛ بنابراین نباید این انتخاب را صرفاً به یک پرونده یا مناقشه سیاسی محدود کرد.
جایزه امسال در شرایطی اهدا میشود که جنگها، رقابتهای ژئوپلیتیکی و اختلاف بر سر اعتبار و اختیارات نهادهای بینالمللی، موضوع حقوق بینالملل را به یکی از محورهای بحث در سیاست جهانی تبدیل کرده است.
براساس توضیحات کمیته نوبل، این جایزه بر اهمیت حفظ نظم حقوقی بینالمللی و پاسخگو بودن دولتها و رهبران در برابر قواعد مشترک تأکید دارد. از این منظر، انتخاب پیلِی علاوه بر تقدیر از کارنامه شخصی او، توجه عمومی را به نقش دادگاهها، سازوکارهای حقوق بشری و نهادهای بینالمللی در جلوگیری از تضعیف عدالت معطوف میکند.
بر اساس اعلام رسمی مؤسسه نوبل نروژ، در سال ۲۰۲۶ مجموعاً ۲۸۷ نامزد برای دریافت جایزه صلح نوبل معرفی شده بودند که شامل ۲۰۸ فرد و ۷۹ سازمان میشدند.
اسامی نامزدها و جزئیات بررسیهای کمیته نوبل تا ۵۰ سال محرمانه باقی میماند؛ ازاینرو، فهرستهایی که پیش از اعلام برنده در رسانهها منتشر میشوند، لزوماً فهرست رسمی و تأییدشده نامزدها نیستند.
جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ شامل ۱۲ میلیون کرون سوئد است و مراسم رسمی اعطای آن طبق برنامه در ۱۰ دسامبر ۲۰۲۶، سالگرد درگذشت آلفرد نوبل، در اسلو پایتخت نروژ برگزار خواهد شد.