امنیت؛ امانت الهی

همه ما این حدیث را شنیده‌ایم که دو نعمت، مخفی هستند تا زمانی که از دست بروند: «سلامتی و امنیت» و هفته نیروی انتظامی فرصتی است تا از نزدیک، جایگاه امنیت را در آموزه‌های اسلامی بازخوانی و از کسانی قدردانی کنیم که با بیداری، ایثار و حضور خستگی‌ناپذیر خود، آرامش جامعه را پاس می‌دارند.

در فرهنگ قرآنی، نعمتی الهی و امانتی سنگین بر دوش همه شهروندان است. همان‌گونه که خداوند در سوره قریش می‌فرماید: «فَلْیَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَیْتِ الَّذِی أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ: پس باید پروردگار این خانه را بپرستند؛ همان‌که آنان را از گرسنگی سیر کرد و از ترس ایمن ساخت.» 

این آیه نشان می‌دهد امنیت، نعمتی است که شکرگزاری آن، تنها با سپاس زبانی حاصل نمی‌شود، بلکه به پاسداشت عملی و همگانی نیاز دارد. قرآن کریم در آیه۱۱۲ سوره نحل نیز جامعه‌ای را که امنیت و آرامش خود را از دست می‌دهد، به شهرى تشبیه می‌کند که به‌سبب ناسپاسی و گناه، لباس ترس و گرسنگی بر تنش پوشیده شد.

پس امنیت، محصول نظم، قانون‌مداری و مسئولیت‌پذیری است. نیروی انتظامی به‌عنوان یکی از ارکان مهم تأمین نظم و امنیت، درحقیقت مجری قانون و پاسدار حقوق شهروندان است. خداوند در آیه۵۸ سوره نسا می‌فرماید: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکُمْ أَن تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا وَإِذَا حَکَمْتُم بَیْنَ النَّاسِ أَن تَحْکُمُوا بِالْعَدْلِ: همانا خداوند به شما فرمان می‌دهد که امانت‌ها را به صاحبانشان بازگردانید و هنگامی که میان مردم داوری می‌کنید، به عدالت داوری کنید.»

این آیه، منشور خدمت پلیس است؛ زیرا امنیت، امانتی الهی است که باید با عدالت، صداقت و بی‌طرفی به جامعه بازگردانده شود. در آیه ۸ سوره مائده نیز آمده است: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُونُوا قَوَّامِینَ لِلَّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ وَلَایَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ:‌ای مؤمنان! برای خدا قیام کنید و به عدالت شهادت دهید و دشمنی با گروهی، شما را به بی‌عدالتی وادار نکند. عدالت، نزدیک‌ترین راه به تقواست.»

پلیس مسلمان باید در برخورد با مردم، حتی با متهم و مجرم، اصل عدالت و کرامت انسانی را رعایت کند. امام‌علی (ع) در عهدنامه مالک‌اشتر به مالک فرمان می‌دهند که قلب خود را از رحمت به مردم سرشار کند و در عین قاطعیت، از خشونت بیجا بپرهیزد. این سیره، الگوی کامل یک نیروی انتظامی اسلامی است.

در ادامه حتما بخوانید نگاهی به جایگاه سالمندان در آیات و روایات

همه شما نگهبان و مسئول یکدیگرید

نیروی انتظامی در انجام وظیفه خود، عامل مهم «امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر» و گسترش فرهنگ قانون‌مداری است. قرآن کریم در آیه۲ سوره مائده می‌فرماید: «وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ: در نیکی و تقوا با یکدیگر همکاری کنید و در گناه و تجاوز، همکاری نکنید.» همچنین در آیه۴۱ سوره حج، مؤمنان راستین را کسانی می‌داند که، چون در زمین تمکین یابند، نماز برپا می‌دارند، زکات می‌دهند و امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر می‌کنند.

پلیس، در میدان عمل، مصداق این همکاری اجتماعی است. پیامبر اکرم (ص) نیز فرمودند: «مَنْ رَأَىٰ مِنْکُمْ مُنْکَرًا فَلْیُغَیِّرْهُ بِیَدِهِ...: هرکه منکری را ببیند، باید با دست، زبان یا قلب خود دربرابر آن بایستد.» این وظیفه، امروز درقالب مأموریت‌های نیروی انتظامی جلوه‌گر شده است. در روایتی مشهور از پیامبر (ص) آمده است: «کُلُّکُمْ رَاعٍ وَکُلُّکُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِیَّتِهِ: همه شما نگهبان و مسئول یکدیگرید!» پلیس نیز نگهبان جامعه است و شهروندان هم درقبال امنیت، مسئول‌اند. همکاری با پلیس، رعایت قانون، گزارش تخلفات و احترام به مأموران، جلوه‌های همین مسئولیت همگانی است.

امام صادق (ع) می‌فرمایند: «الدَّالُّ عَلَى الْخَیْرِ کَفَاعِلِهِ: راهنما به نیکی، همانند انجام‌دهنده آن است.» پس هر شهروندی که در تأمین امنیت سهیم شود، در ثواب این خدمت بزرگ، شریک است. هفته نیروی انتظامی، فرصت بازاندیشی در وظیفه ما نیز هست. اگر امنیت را امانت الهی بدانیم، باید با همدلی، قانون‌مداری و همکاری با نیروی انتظامی، این نعمت را پاس بداریم. پلیس با الگوگیری از آموزه‌های قرآنی و سیره علوی، می‌تواند عدالت، رحمت و اقتدار را هم‌زمان در جامعه جاری کند. سلام و درود بر همه پاسداران امنیت و آرامش!