به گزارش شهرآرانیوز؛ در اعماق یخهای قطب جنوب، دانشمندان با روشی غیرمعمول به کاوش در جهان پرداختهاند: ذوب کردن گودالهایی عمیق در یخ و تبدیل آنها به بخشی از یک رصدخانه عظیم نجومی. نزدیک به ۱۰۰ گودال یخی اکنون میزبان تجهیزات رصدخانه نوترینویی آیسکیوب (IceCube) هستند؛ مجموعهای که برای شناسایی ذرات اسرارآمیز و پرانرژی کیهانی طراحی شده است.
برای ساخت این رصدخانه، ستارهشناسان رشتههای بلندی مجهز به آشکارسازهای نوری، به اندازه توپ بسکتبال، را درون گودالهای عمودی قرار دادند. پس از نصب تجهیزات، آب موجود در گودالها دوباره یخ زد و آشکارسازها در دل یخهای شفاف قطب جنوب محصور شدند.
این آشکارسازها به نور آبی بسیار ضعیفی حساساند که هنگام عبور ذرات ثانویه پرسرعت از یخ تولید میشود. این ذرات زمانی شکل میگیرند که نوترینوهای پرانرژی، حاصل از رویدادهای قدرتمند کیهانی، با مولکولهای یخ برهمکنش میکنند. ثبت این نور به دانشمندان امکان میدهد تا عبور نوترینوها را شناسایی کرده و اطلاعاتی درباره منشأ آنها به دست آورند.
رصدخانه آیسکیوب تاکنون شمار زیادی از رویدادهای مرتبط با نوترینوهای پرانرژی را ثبت کرده است. تصویری از سال ۲۰۱۰، یکی از آخرین رشتههای آشکارساز این مجموعه را هنگام پایین رفتن درون گودال یخی نشان میدهد؛ مرحلهای از ساختوساز که به تکمیل آیسکیوب و تبدیل آن به بزرگترین رصدخانه نوترینویی جهان کمک کرد.
دستاوردهای علمی این رصدخانه نیز مورد توجه جامعه جهانی فیزیک قرار گرفته است. با این حال، درباره خبر اعلام جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۲۶ و ارتباط آن با یکی از بنیانگذاران همکاری آیسکیوب، بهتر است پیش از انتشار، اطلاعات رسمی جایزه بررسی شود تا جزئیات مربوط به برنده و علت اهدای جایزه با دقت منعکس شود.
منبع: ایسنا