به گزارش شهرآرانیوز، دکتر محمدرضا شالبافان، با اشاره به بحرانهای مختلف سال گذشته و ضرورت توجه به پیامدهای روانی و اجتماعی آنها بیان کرد: از ابتدای سال ۱۴۰۴ و حتی پیش از آن، با وقوع حادثه بندر شهید رجایی، موضوع مدیریت بحران و پاسخگویی به نیازهای سلامت روانی و اجتماعی آسیبدیدگان در دستور کار معاونت بهداشت وزارت بهداشت قرار گرفت و اقدامات متعددی در این زمینه انجام شد.
او با اشاره به گستردگی خدمات ارائهشده افزود: از زمان آغاز جنگ رمضان تاکنون، در مجموع ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر تحت غربالگری و خدمات تخصصی سلامت روان قرار گرفتهاند و حدود ۷۰۰ هزار نفر نیازمند مداخلات روانشناسی بودند.
شالبافان درباره خدمات مشاورهای در شرایط بحران هم توضیح داد: در میانه جنگ رمضان، لاین ۹ سامانه تلفنی ۱۹۰ فعال و به ارائه خدمات سلامت روان در شرایط بحران اختصاص داده شد. این خدمت با وجود نوپا بودن، مورد استقبال مردم قرار گرفت؛ بهطوریکه در برخی روزها تعداد تماسها به ۵ هزار مورد رسید.
به گفته این مسئول، خدمات سلامت روان در این مدت به گروههای مختلفی ارائه شده؛ از جمله افرادی که در مناطق آسیبدیده و مورد حمله قرار داشتند، افرادی که به دلایل مختلف جسمی یا آسیبهای ناشی از بحران به بیمارستانها مراجعه کرده بودند و همچنین افرادی که با علائم اختلالات روانی به مراکز جامع خدمات سلامت مراجعه میکردند.
او ادامه داد: با همکاری بخشهای مختلف از جمله مرکز مدیریت شبکه، غربالگری اختلال استرس پس از سانحه نیز به سامانه سیب اضافه شد تا در کنار غربالگری اضطراب، افسردگی و خطر خودکشی، امکان شناسایی اولیه افراد دارای علائم این اختلال فراهم شود.
مدیرکل سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، توسعه برنامه سراج را یکی دیگر از اقدامات مهم در حوزه سلامت روان عنوان کرد و گفت: در این برنامه، خدمات از سطح نخست نظام سلامت آغاز میشود و در سطح دوم، با حضور روانشناسان و روانپزشکان، خدمات تخصصیتری به مراجعهکنندگان ارائه میشود.
او با اشاره به روند توسعه این مراکز بیان کرد: تعداد مراکز سراج از ۱۰۴ مرکز در سال گذشته به ۱۰۵ مرکز در اردیبهشت امسال رسید که در میناب افتتاح شد. پس از آن نیز روند توسعه ادامه یافت و اکنون تعداد مراکز به ۱۴۸ مرکز افزایش یافته است.
شالبافان تأکید کرد: همواره از دانشگاههای علوم پزشکی درخواست راهاندازی مراکز جدید را داریم. توسعه این مراکز نشاندهنده اهمیت خدمات سلامت روان و اثربخشی آنها در مناطق تحت پوشش است.
او با بیان اینکه خدمات مراکز سراج در ساختار نظام ارجاع بهصورت رایگان ارائه میشود، افزود: این برنامه در سطح جهانی از طرحهای پیشرو به شمار میرود و کشورهای معدودی توانستهاند چنین خدماتی را بهویژه در شرایط بحران به مردم ارائه کنند.
شالبافان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت شنیدن روایتهای افراد آسیبدیده از بحرانها گفت: جامعه نیاز دارد که در سطوح مختلف، بهویژه در خانواده، فرصت شنیدن و شنیده شدن فراهم شود. شعار امسال سازمان جهانی بهداشت با محوریت «شنیدن روایتهای جامعه؛ گامی برای عبور از بحران» نیز بر همین موضوع تأکید دارد.
او افزود: در همین راستا پویش «بازگشت به آرامش پس از بحران» طراحی شده است تا به ارتقای سلامت روان جامعه و کاهش پیامدهای روانی بحرانها کمک کند.
این مسئول با اشاره به ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره اختلال استرس پس از سانحه بیان کرد: این اختلال ممکن است پس از تجربه حوادث و بحرانهای مختلف بروز کند و لازم است درباره آن بیشتر صحبت شود. مردم تا حدودی با اختلالاتی مانند اضطراب، افسردگی و وسواس آشنایی دارند، اما آگاهی عمومی درباره اختلال استرس پس از سانحه همچنان محدود است.
مدیرکل سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت اختلالات روانی و پوشش بیمهای خدمات سلامت روان گفت: شایعترین اختلال سلامت روان در کشور افسردگی است و از این نظر وضعیت ایران مشابه بسیاری از کشورهای دیگر است.
او درباره پوشش بیمهای خدمات روانشناسی و روانپزشکی نیز توضیح داد: بخشهای مختلف وزارت بهداشت باید توضیحات تخصصی خود را درباره وضعیت بیمهها ارائه کنند، اما در حال حاضر خدمات رواندرمانی در مراکز دولتی تحت پوشش بیمه قرار دارد.
شالبافان تأکید کرد: درباره خدمات روانشناسی و روانپزشکی در بخش خصوصی، لازم است سازوکارهای نظارتی و اجرایی تقویت شود تا بتوانیم پوشش بیمهای گستردهتری برای این خدمات فراهم کنیم.
منبع: همشهری