دبیر شورای عالی فضای مجازی: زیست‌بوم دیجیتال در مسیر رشد است

به گزارش شهرآرانیوز؛ سید محمدامین آقامیری، دبیر شورای‌عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی، در نشست خبری روز سه‌شنبه ۲۱ مهر از برنامه‌ها و سیاست‌های تازه‌ی این مرکز گفت؛ از رتبه‌بندی امنیتی بانک‌ها و حمایت از تولیدکنندگان محتوا تا پیشرفت شبکه ملی اطلاعات و تهدید‌های فضای سایبری.

فضای مجازی؛ از ابزار به جامعه

به گزارش ایرنا، آقامیری با مرور سه دهه تحول فضای مجازی در کشور گفت این فضا امروز دیگر یک ابزار ساده نیست و به جامعه‌ای تبدیل شده که مردم در آن زندگی می‌کنند، با خانواده ارتباط دارند، آموزش می‌بینند و کسب‌وکار خود را اداره می‌کنند. او با اشاره به تأسیس شورای‌عالی و مرکز ملی فضای مجازی در سال ۱۳۹۰ افزود با شکل‌گیری این نهادها، متولیان مشخصی برای سیاست‌گذاری و راهبری این حوزه تعیین شد تا موضوع‌هایی مانند شبکه ملی اطلاعات و صیانت از کودکان و نوجوانان در اولویت قرار گیرند.

به گفته‌ی دبیر شورای‌عالی فضای مجازی، حذف قید زمان و مکان این فضا را به فرصتی برای گسترش عدالت تبدیل کرده است؛ از عدالت آموزشی و دسترسی برابر به خدمات دولتی تا مشارکت عادلانه در بازار. او همچنین گفت استفاده از ظرفیت فضای مجازی می‌تواند شفافیت و بهره‌وری را بالا ببرد، فساد را کاهش دهد و فرصتی برای معرفی فرهنگ و تمدن ایرانی به جهان باشد.

آقامیری وضعیت زیست‌بوم بومی دیجیتال کشور را «قابل‌افتخار» توصیف کرد و گفت نیاز‌های داخلی در این بستر تأمین شده است. به گفته‌ی او، وظیفه‌ی مرکز ملی فضای مجازی ایجاد محیطی امن و باکیفیت است که در آن جنبه‌های اقتصادی، اجتماعی، امنیتی، فرهنگی و حقوقی به شکل متعادل دیده شوند.

رتبه‌بندی امنیتی؛ ابتدا بانک‌ها، بعد دانشگاه‌ها

رئیس مرکز ملی فضای مجازی درباره مصوبه‌ی سال ۱۴۰۴ شورای‌عالی، که سکو‌ها و دستگاه‌ها را به ارتقای امنیت سایبری ملزم می‌کند، گفت پس از ابلاغ مصوبه و اطلاع‌رسانی در حوزه پیام‌رسان‌ها، نتایج رتبه‌بندی امنیتی بانک‌ها طی هفته آینده به‌صورت عمومی اعلام می‌شود. پس از آن نتایج دانشگاه‌ها و بخش‌های دیگر منتشر خواهد شد.

او سازوکار اجرایی را این‌طور توضیح داد: نقاط ضعف شناسایی‌شده ابتدا به متولیان سکو یا دستگاه ابلاغ می‌شود و یک ماه مهلت برای رفع آسیب‌پذیری‌ها داده می‌شود. پس از آن، ارزیابی دوباره انجام می‌گیرد و رتبه‌ی امنیتی برای آگاهی عموم و تقویت شفافیت و رقابت منتشر می‌شود.

سهم تولیدکنندگان محتوا از ترافیک مصرفی

آقامیری از ابلاغ سند حمایت از تولیدکنندگان محتوا خبر داد. او گفت این سند پس از آسیب‌شناسی سیاست‌های موجود در پاییز ۱۴۰۳ تدوین شده و آیین‌نامه‌های اجرایی آن نیز در کمیسیون عالی محتوا، با حضور نمایندگان دستگاه‌های مختلف، تصویب شده و به‌زودی در دسترس عموم قرار می‌گیرد. به گفته‌ی او، محور اصلی سند این است که تولیدکنندگان داخلی، از معلمان و فعالان آموزشی تا تولیدکنندگان محتوای آشپزی و سرگرمی، از ترافیکی که کاربران برای تماشای محتوای آنها مصرف می‌کنند سهمی از درآمد داشته باشند. او توضیح داد در حال حاضر کاربر هزینه‌ی ترافیک را می‌پردازد و در مدل جدید بخشی از این منفعت به تولیدکننده بازمی‌گردد. هدف این کار ایجاد صنعتی پررونق، اشتغال در اقتصاد دیجیتال و حمایت از تولید محتوای بومی عنوان شد.

آقامیری اهمیت این مصوبه را فراتر از جنبه‌ی اقتصادی دانست و گفت برای آینده‌ی هویت ایرانی و اسلامی حیاتی است، چون اگر ارزش‌ها و فرهنگ ایرانی در قالب‌های جذاب فضای مجازی عرضه نشوند، ممکن است به‌مرور کمرنگ شوند.

شبکه ملی اطلاعات؛ پیشرفت نزدیک به ۶۰ درصد

رئیس مرکز ملی فضای مجازی شبکه ملی اطلاعات را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر خواند و گفت حتی اتحادیه اروپا هم اسنادی برای ایجاد شبکه‌ای بومی و مستقل دنبال می‌کند. او اعلام کرد پیشرفت این پروژه در سال‌های اخیر از بیست و چند درصد به نزدیک ۶۰ درصد رسیده است.

به گفته‌ی آقامیری، جابه‌جایی دولت‌ها وقفه‌ای مقطعی ایجاد کرد تا ساختار وزارت ارتباطات مستقر شود. ارزیابی اسفند ۱۴۰۳ به مراجع مسئول ارسال شده و گزارش ارزیابی اسفند ۱۴۰۴ در حال تدوین است. او همچنین گفت گلوگاه‌هایی در حوزه موتور جست‌و‌جو و پیام‌رسان‌ها برطرف شده و تقویت زیرساخت‌های ابری ادامه دارد. به گفته‌ی او، در معماری این شبکه حداقل سرعت، نرخ تأخیر و پایداری به‌دقت تعریف شده و هدف، تجربه‌ی بهترین کیفیت برای کاربران داخلی هم در خدمات داخلی و هم در خدمات بین‌المللی است.

اینترنت بین‌الملل و تاب‌آوری زیست‌بوم داخلی

آقامیری درباره‌ی محدودیت دسترسی به اینترنت بین‌الملل در شرایط امنیتی گفت امنیت ملی قابل مسامحه نیست و در بحران، نهاد‌های ذی‌صلاح تصمیم‌هایی می‌گیرند که لازم‌الاجراست. او افزود برای این شرایط سازوکار‌های پشتیبان در نظر گرفته شده و دسترسی ویژه برای فعالان تجاری، استادان، پژوهشگران و خبرنگاران با هماهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فراهم شده است.

او با مقایسه‌ی وضعیت ایران با محدودسازی اینترنت در فرانسه گفت در صورت قطع اینترنت بین‌الملل، تبادلات مالی، سامانه‌های بانکی و کارت‌خوان‌ها، بستر آموزشی «شاد» و شبکه‌های اجتماعی بومی بدون وقفه خدمات‌رسانی می‌کنند. به گفته‌ی او، کشوری که زیرساخت‌هایش وابسته به شرکت‌های آمریکایی باشد، با کوچک‌ترین تحریم یا تصمیم یک‌جانبه با اختلال در حاکمیت ملی روبه‌رو می‌شود.

کیفیت شبکه؛ مسئولیت در همه‌ی لایه‌ها

آقامیری در پاسخ به پرسش ایرنا درباره‌ی کیفیت و اختلال‌های اینترنت گفت ارزیابی مرکز ملی فضای مجازی بر خروجی نهایی، یعنی سرعت و کیفیتی که کاربر تجربه می‌کند، استوار است. او شبکه را زنجیره‌ای شامل مراکز داده، اپراتور‌های ثابت و همراه، ادوات شبکه و DNS، لایه‌ی تجمیع و شبکه‌ی مادر مخابراتی تحت مدیریت شرکت ارتباطات زیرساخت توصیف کرد.

به گفته‌ی او، نظارت بر کیفیت با سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی است و اگر در هر نقطه از این زنجیره اختلالی شناسایی شود، دستگاه یا اپراتور متولی باید فوراً آن را رفع کند. او تأکید کرد ارائه‌ی خدمات با کیفیت نازل پذیرفتنی نیست.

فضای سایبری؛ میدان پنجم جنگ

رئیس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به اسناد امنیتی و راهبردی جهان گفت فضای سایبری امروز در کنار میدان‌های زمینی، دریایی، هوایی و فضایی، میدان پنجم جنگ شناخته می‌شود. به گفته‌ی او، این میدان شامل هک و از کار انداختن سامانه‌ها، سوءاستفاده از داده‌های کلان برای اهداف نظامی و «جنگ شناختی» است؛ جنگی که می‌خواهد بر افکار عمومی اثر بگذارد و جریان‌های اجتماعی علیه حاکمیت‌ها شکل دهد.

آقامیری از آسیب‌هایی مانند کلاهبرداری آنلاین (فیشینگ) و مخاطرات برای کودکان و نوجوانان هم نام برد و گفت مرکز با استفاده از تجربه‌های جهانی و راهکار‌های فناورانه می‌کوشد این آسیب‌ها را به حداقل برساند.

او درباره‌ی اخبار جعلی گفت بر پایه‌ی گزارش‌های بین‌المللی در اروپا و آمریکا، اخبار جعلی هدفمند از سه مخاطره‌ی اصلی جوامع است و هدفش مدیریت ادراک و تغییر رفتار اجتماعی است. به گفته‌ی او، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با همراهی دانشگاه‌ها در حال پیگیری راهکارهایی، به‌ویژه با هوش مصنوعی، برای شناسایی اخبار کذب است. آقامیری همچنین مدعی شد که اگر محتوای بخش‌های فارسی‌زبان سکو‌های خارجی در عرض چند ساعت و به‌صورت هماهنگ از موضوع‌های متنوع به ناامیدی، خشم و نفرت‌پراکنی تغییر جهت دهد، نشانه‌ی عملیات شناختی سازمان‌یافته علیه افکار عمومی است. او از رسانه‌ها خواست ضمن افشای اخبار جعلی، دستاورد‌های کشور و اقدام‌های دولت را برای تقویت امید مردم بازتاب دهند.

او در پایان از اهالی رسانه خواست به‌جای ارقام حدسی یا مبتنی بر منافع تجاری فیلترشکن‌فروشان، آمار مستند و سنجش‌های دقیق را مبنا قرار دهند و گفت سیاست‌های گذشته بررسی شده و برای هماهنگی با نیاز‌های روز باید اصلاحاتی در قالب مصوبات و اسناد جدید شورا اعمال شود.

در ادامه حتما بخوانید نقش خانواده‎ در مواجهه کودک با فضای مجازی | نه ممنوعیت، نه ولنگاری!