مسئله غربی، راه حل شرقی

تهران روز گذشته و پس از 41 سال، میزبان نخست وزیر ژاپن بود. «شینزو آبه» عصر دیروز با استقبال رئیس جمهور کشورمان برنامه و یا به تعبیری مأموریت دوروزه خود در تهران را آغاز کرد. گمانه‌زنی‌های حضور آقای نخست وزیر در تهران، به نزدیک یک سال قبل بر می‌گردد اما پس از سفر 3 هفته قبل دونالد ترامپ به توکیو، ژاپن اعلام کرد نخست وزیرش به زودی به ایران سفر می‌کند. همین تقارن زمانی و افزایش تنش‌ها میان تهران و واشنگتن باعث شد برخی رسانه‌ها از نقش ژاپن برای میانجی‌گری دراین‌باره سخن بگویند. البته این موضوع هم واکنش‌های متفاوتی در داخل داشت. عده‌ای با استقبال از این فرصت به‌وجود‌آمده خواستار ارسال پیام‌ کشورمان از طریق ژاپن بودند و عده‌ای این میانجی را فاقد ره‌آورد دندان‌گیری برای کشورمان دانستند و به این سفر و فضای به وجود آمده معترض بودند.
نخست وزیر ژاپن پیش از آنکه از پلکان هواپیمایش در فرودگاه توکیو بالا برود، در جمع خبرنگاران گفته بود که می‌خواهد از طریق تبادل صریح دیدگاه‌ها به کاهش تنش‌ها در منطقه کمک کند. آبه همچنین خاطرنشان کرده بود که نگرانی‌هایی در مورد افزایش تنش‌ها در خاورمیانه وجود دارد. در‌حالی‌که این وضعیت توجه جامعه جهانی را به ضرورت تأمین صلح و امنیت منطقه معطوف کرده است ژاپن می‌خواهد تا آنجا که ممکن است نقش خود را ایفا کند.
پس از نشستن هواپیمای آقای نخست‌وزیر در فرودگاه او بلافاصله به سعدآباد رفت و مورد استقبال رسمی حجت‌الاسلام حسن روحانی قرار گرفت. مذاکره دوجانبه او به همراه هیئت همراه، پشت درهای بسته صورت گرفت اما پس از این رایزنی‌ها، آقای رئیس جمهور و نخست وزیر در نشست خبری مشترکی حضور یافتند.
روحانی دراین نشست گفت: روابط ایران و ژاپن از قدمت تاریخی برخوردار بوده است و امسال شاهد نودمین سالگرد روابط دیپلماتیک تهران-توکیو هستیم. او ادامه داد: اراده و علاقه ژاپن به ادامه خرید نفت از ایران و تلاش در راستای توسعه روابط مالی، علمی و فرهنگی 2 کشور می‌تواند توسعه روابط فی‌مابین را تضمین کند.
رئیس جمهور با اشاره به اینکه علاوه بر مسائل دوجانبه، در زمینه موضوعات مربوط به ثبات، امنیت و تنش‌زدایی در منطقه نیز گفت‌وگو کردیم، بیان کرد: بسیار خوشحالیم که 2 کشور برای ثبات و امنیت منطقه اهمیت فراوانی قائل هستند.
روحانی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران آغازگر هیچ جنگی در منطقه -حتی با آمریکا- نخواهد بود، اما اگر بخواهد جنگی علیه ایران آغاز شود، پاسخی قاطع خواهیم داد.
وی ادامه داد: نخست وزیر ژاپن نسبت به آینده خوش‌بینی قابل ملاحظه‌ای داشتند و در مذاکرات بیان کردند که تغییرات مثبتی در راه است.
رئیس جمهور ریشه برخی تنش‌ها در منطقه را جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران دانست و تأکید کرد: هرگاه این جنگ متوقف شود، شاهد تحول مثبت در منطقه و جهان خواهیم بود.
دکتر روحانی اظهار کرد: در مذاکرات امروز درباره همکاری‌های منطقه‌ای 2 کشور در بخش‌های مختلف از جمله موضوع مهاجران، مبارزه با مواد مخدر و تروریسم و همکاری در بازسازی سوریه و کمک به حل بحران یمن، گفت‌وگوهای سازنده‌ای داشتیم.
شینزو آبه، نخست وزیر ژاپن، نیز در این کنفرانس مشترک مطبوعاتی با اشاره به اینکه اکنون در منطقه خاورمیانه تنش در حال افزایش است و لازم است به هر شکل که می‌شود، از بروز جنگ و تنش جلوگیری کرد، گفت: توسعه صلح و ثبات در منطقه نه تنها به نفع رونق آن، بلکه به نفع رونق جهان خواهد بود.
وی افزود: هیچ‌کس علاقه‌مند به افزایش تنش در منطقه نیست و ژاپن با همه توان خود در این راستا تلاش خواهد کرد.
نخست وزیر ژاپن با بیان اینکه ایران از گذشته‌های دور و زمان باستان کشوری بزرگ در منطقه بوده است و باقی خواهد ماند، گفت:‌ برای استقرار صلح و ثبات در خاورمیانه ضروری است تا ایران نقش سازنده خود را ایفا کند.
شینزو آبه افزود: دین اسلام، دین صلح و تساهل و تسامح است و همواره به تأکید اسلام بر میانه‌روی و تعادل در امور علاقه‌مند بوده‌ام و احترام خاصی برای فتوای رهبری ایران مبنی بر حرام دانستن سلاح کشتار جمعی -از جمله سلاح هسته‌ای- قائلم و اینکه امروز ایران همکاری‌های خود را با آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای ادامه می‌دهد، بسیار حائز اهمیت است و امیدوارم ایران به توافق برجام همچون گذشته پایبندی خود را ادامه دهد.
نخست وزیر ژاپن با اشاره به اینکه در مذاکرات امروز در راستای چگونگی کاهش تنش‌ها و برقراری صلح و ثبات در منطقه با رئیس جمهور و مسئولان ایرانی گفت‌وگو کردیم، اظهار کرد: اراده ژاپن توسعه روابط و همکاری با ایران در بخش‌های مختلف و همکاری در زمینه کمک به سیل‌زدگان و واردات دارو به ایران
است. شینزو آبه اظهار داشت: معتقدم مسیری وسیع پیش روی همه ما قرار دارد و باید با گسترش همکاری در این مسیر تلاش کنیم.
نخست وزیر ژاپن در دومین و آخرین روز سفر خود در تهران، امروز با برخی مقامات ارشد کشورمان دیدار
می‌کند.