بازآفرینی با فرماندهی شهرداری

زهرا اسکندریان - «بیایید همه حول محور شهرداری جمع شویم و آن‌ را محور بازآفرینی در نظر بگیریم؛ چون وظیفه ذاتی شهرداری این است، باید همه زیر خیمه شهرداری قرار بگیریم و شهرداری‌ها در صف اول باشند». این را دیروز سیدمحمد پژمان، مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران، در همایش بازآفرینی شهری که در استانداری برگزار شده بود، گفت؛ موضوعی که علیرضا رزم‌حسینی، استاندار خراسان‌رضوی هم در این جلسه به آن تأکید داشت و این‌طور قلمداد کرد که چون شهرداری مشهد معین اقتصادی شهرستان مشهد است، باید فرماندهی بازآفرینی مشهد را در دست بگیرد. پژمان و رزم‌حسینی در صحبت‌هایشان بر سر برخی مسائل از جمله نحوه مقابله با حاشیه‌نشینی در سال‌های گذشته، اختلاف نظر داشتند، اما در انتهای صحبت‌های خود با اتفاق نظر اعلام کردند که شهرداری باید فرماندهی بازآفرینی شهری را در دست بگیرد و 6محله از 66محله هدف در طرح بازآفرینی را به عنوان الگو برای این طرح آماده کند. 6محله‌ای که پیش از این شامل 5 محله دروی در منطقه 3، مهرآباد در منطقه5، پورسینا در منطقه 6، شهید قربانی در منطقه‌4 و امام هادی(ع) در منطقه‌10 بوده و بعدا با نظر استاندار، محله اسماعیل‌آباد در منطقه 2 هم به آن اضافه شده است. قرار شده تا این محلات بعد از 2سال از نظر کاهش آسیب‌های اجتماعی، بهبود وضعیت مسکونی، افزایش مشارکت اجتماعی و... بررسی شوند.

باید فکر کنیم اصلا نفتی وجود ندارد
سیدمحمد پژمان که سابقه حضور شش‌ساله در سمت شهردار مشهد را دارد، در ادامه صحبت‌های خود به فعالیت‌ها و اقدامات شهرداری مشهد در زمینه بازآفرینی، مانند بخشش عوارض پروانه اشاره کرد و افزود: بازآفرینی به پول امروز چندصد هزارمیلیارد تومان هزینه دارد؛ باید فکر کنیم اصلا نفتی وجود ندارد و این‌بار می‌خواهیم نوسازی را بدون کمک دولت تجربه کنیم. اگر از ظرفیت‌های دولت کمکی رسید، که خوب است؛ در غیر این صورت باید به توانمندی‌های خودتان اکتفا کنید. او بیان کرد:‌ باید تمام حاکمیت پای این کار باشند؛ زیرا پروژه بازآفرینی ۲۵ درصد جمعیت کشور و حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد عرصه شهری، یعنی ۱۴۱ هزار هکتار از اراضی را شامل می‌شود و این اقدامی نیست که بتوان به‌تنهایی انجام داد.
مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران اضافه کرد: طرح بازآفرینی شهری در ۲۷۰۰ محله و در قالب ۵۴۳ شهر انجام می‌شود. دفاتر تسهیلگری که در این محلات وجود دارند، باید در ابتدا مطالعه کنند و با مردم در ارتباط باشند تا بتوانند اعتمادسازی انجام دهند. او با تأکید بر اینکه باید هر کسی هر بضاعتی دارد، به میدان بیاورد، اضافه کرد: به مشاوران اعلام کردیم که در محلات مطالعه اقتصادی دقیق انجام شود تا طرح‌ها بدون انتظار به بهره‌برداری برسد. اکنون دیگر نمی‌توان منتظر منابع دولت بود و به همین دلیل باید خود طرح‌ها اقتصادی باشند.
پژمان با بیان اینکه از نظر مردم در کار امروزمان یک تناقض وجود دارد و به همین دلیل سخت اعتماد می‌کنند، افزود: تا دیروز جابه‌جایی جمعیت را به رسمیت نمی‌شناختیم و برخوردی قهری و حذفی انجام می‌شد. مردم آنچه دیده‌اند، بگیر و ببند و آرای کمیسیون ماده 100 بوده است؛ به همین دلیل اکنون باید اعتمادسازی کنیم‌. وی افزود: دولت‌ها در تمام دوران می‌خواستند جلو جابه‌جایی جمعیت را بگیرند، اما وقتی نمی‌توانیم کاری بکنیم، باید یک راه حل میانه انتخاب کنیم. به گفته مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران، سالانه ۲۵۰ هزار نفر به جمعیت مشهد اضافه می‌شود و باید این حقیقت را پذیرفت و آن را مدیریت کرد.

خراسان‌رضوی را دریابید
«درست است که می‌گویید پول نیست، ولی باز هم پول هست و از لابی‌های زیادی که انجام می‌شود، این را می‌توان متوجه شد؛ در مجموع خراسان‌رضوی را دریابید.» این را علیرضا رزم‌حسینی، استاندار خراسان‌رضوی بیان کرد و افزود: باید از منابعی که در اختیار دارید، بپردازید؛ نمی‌خواهم در حضور رسانه‌ها به مسائل امنیتی بپردازم، با این حال مناطق حاشیه‌نشین مشهد آبستن حوادثی است که قابل پیش‌بینی نیست. وی ادامه داد: سالانه زائران زیادی به این شهر می‌آیند و برقراری امنیتشان در پیرامون شهر بسیار مهم است؛ کوچک‌ترین ناامنی در این شهر آثار بین‌المللی ایجاد می‌کند. رزم‌حسینی با اشاره به اینکه مدیریت تمرکزگرا مشکلات زیادی در شهرها ایجاد کرده است، افزود: وقتی مدیرکل راه‌وشهرسازی ما برای گرفتن 5 هکتار زمین اختیار ندارد و باید چندبار به تهران برود، چه انتظاری داریم تا مشکلات را در جایی به‌جز پایتخت حل کنیم؟ او با بیان اینکه دوران مدیریت فرسوده و بی‌انگیزه و ساختار بوروکراتیک گذشته است، افزود: اگر اختیارات استانی بدهند، من هم مسئول خواهم بود و برای پیشرفت کار خواهم کرد؛ با این حال هیچ ارزیابی صحیحی میان مدیران کشوری وجود ندارد و اگر کسی کاری نکند، پاسخ‌گو هم نیست. استاندار خراسان‌رضوی در ادامه به اقدامی که در روزهای آینده اخبار آن منتشر می‌شود، اشاره کرد و افزود: آتش‌به‌اختیار، اختیار درست می‌کند؛ قانون را دور می‌زنیم، قانون را خم می‌کنیم و قانون را می‌شکنیم؛ کاری که انگلیسی‌ها می‌کنند؛ هرچند ما انگلیسی نیستیم. او با اعتقاد بر اینکه از کسب‌وکار روستایی غفلت شده است، اضافه کرد: در گذشته سطح شهر را افزایش دادیم و روستاها را تخریب کردیم و مهاجرت صورت گرفت؛ بر خلاف نظر آقای پژمان، قبول ندارم که باید جابه‌جایی جمعیت را رها می‌کردیم؛ زیرا اکنون به دلیل اجرا نشدن وظایف قانونی با این مصیبت مواجه شده‌ایم.

همه دستگاه‌ها تلاش کنند
شهردار مشهد هم در این همایش به سخنان کوتاهی پرداخت و گفت: این همایش با تأکید استاندار و در حوزه بازآفرینی شهری برگزار شده که نشان‌دهنده اهمیت این موضوع برای حکومت است. با توجه به اهمیت بازآفرینی شهری و گستردگی آن، تمام دستگاه‌ها باید به وظیفه خود در حوزه بازآفرینی شهری عمل کنند. محمدرضا کلائی افزود: امیدواریم در این همایش کارشناسان به تبادل تجربیات و انتظاراتی که از دستگاه‌های مختلف در حوزه بازآفرینی شهری وجود دارد، بپردازند.

طرح‌ها باید توجیه اقتصادی داشته باشند
رئیس شورای شهر مشهد هم در این همایش اظهار کرد: با همت و وقت‌گذاری مدیریت‌شهری و شورای شهر مشهد، اولین اقدام در حوزه بازآفرینی شهری با تشکیل سازمان بازآفرینی انجام شد. این اقدام به این دلیل بود که باید در مجموعه شهرداری بخشی به عنوان متولی وجود داشته باشد. محمدرضا حیدری بیان کرد: ارتقای این موضوع به سازمان بازآفرینی و تعریف کردن در قالب سازمان این است که کاری چابک‌تر انجام شود. با تشکیل این سازمان، مدیریت‌شهری به‌تنهایی نمی‌تواند از عهده این کار سخت و سنگین برآید. انجام این اقدام همت همه دستگاه‌ها با محوریت استانداری را می‌طلبد. رئیس شورای شهر مشهد با اشاره به اینکه 3ضلع اساسی در موضوع بازآفرینی مشارکت دارند، بیان کرد: این 3 ضلع شامل دولت، مالکان و سرمایه‌گذاران است که باید تکلیف و وظیفه هر بخش روشن و شفاف باشد. او اضافه کرد: درباره ادبیات بازآفرینی مشکلی وجود ندارد و ادبیات وسیعی در این‌باره تولید و توزیع شده، اما در صحنه عمل به دلیل وجود برخی ابهامات بازآفرینی در مناطقی که در گذشته انجام شده، به‌خوبی پیش نرفته است.
حیدری بیان کرد: طرح نوسازی و بهسازی بافت پیرامونی حرم مطهر رضوی و قلعه‌های آبکوه و وکیل‌آباد مصداق‌های عینی مداخله تمام‌عیار هستند که شاهدیم پس از 2دهه، در آن‌ها موفقیتی حاصل نشده است. سرمایه‌های کلان و درآمدهای ناشی از فروش اوراق مشارکت با سودهای بالا به تملک و خریداری زمین اختصاص یافته و پروژه‌ای هم به ثمر ننشسته است؛ چراکه از مشارکت مردمی غافل شده‌ایم.