ایجاد نماد‌های امام‌رضایی در ۱۲۶۰ نقطه شهر مشهد

به گزارش شهرآرانیوز؛ هر‌شهر شامل طیف وسیعی از چیدمان، نورپردازی، مبلمان شهری و سایر اجزاست که آن را شکل داده است و برای شهروندان هویت می‌سازد. مشهد با وجود بارگاه حضرت‌رضا (ع) به‌عنوان محور اصلی شهر، هویت شاخصی دارد که به آن پیشینه تاریخی و مذهبی غنی داده است. مشهد شبیه هیچ‌کدام از شهر‌های دیگر کشور نیست؛ پس نباید از کنار نماد‌های شهری‌اش هم به‌آسانی گذشت.

محله‌های تاریخی مشهد، گذر‌های اطراف حرم و کوچه‌های قدیمی این شهر، بخشی از هویت اصیل مشهد به‌عنوان پایتخت معنوی جهان اسلام هستند، اما متأسفانه در بسیاری جهات، به همان کوچه و خیابان‌های اطراف حرم محدوده شده‌اند، درحالی‌که تنها راه نجات شهر، توجه به طراحی شهری، معماری و سیما و منظر محلات مختلف است تا در هر کوچه و خیابان بتوان نمایی از مشهدالرضا (ع) را درک کرد. 

علت راه‌اندازی پروژه‌های پیش‌خوان زیارت در شهرداری نیز همین مبنا بود تا نشانه‌های زیارت بیشتر از گذشته در شهر نمایان شود. در‌همین‌رابطه محمدهادی عرفان، مدیر پروژه پیشخان‌های زیارت و شهر انسان‌محور با رویکرد اسلامی ایرانی، درباره وضعیت اجرا و مطالعات اجرای پروژه‌های پیشخان زیارت، آمار و اخبار جدیدی ارائه داده است.

آغاز پروژه برای پاسخ به یک سؤال

وی در گفت‌و‌گو با شهرآرا با اشاره به پیشینه آغاز این پروژه بزرگ گفت: پروژه پیشخان‌های زیارت و شهر انسان‌محور، با رویکرد ایرانی‌اسلامی و برآمده از یک دغدغه است؛ دغدغه‌ای که یک روز نخبگانی بود، اما به‌تدریج بین عموم مردم این سؤال مطرح شد که چرا وقتی از حرم خارج می‌شویم، هیچ‌جای دیگر شهر اشاره‌ای به امام‌رضا (ع) نشده است. اقتصاد، فرهنگ و هویت این شهر با امام‌هشتم (ع) گره خورده است، اما سیما و منظر و طراحی شهری، ساختمان‌ها و نما‌ها آن‌گونه که باید شایسته شهر امام‌رضا (ع) باشد، نیست.

پاسخ به دغدغه‌های زیارت در شورای ششم شهر

وی تأکید کرد: این دغدغه در دوره ششم شورای‌اسلامی‌شهر به پروژه مطالعاتی تبدیل شد. پروژه به مؤسسه آموزش عالی اقبال لاهوری سفارش داده و با نام منشور پیشخان‌های زیارت به‌عنوان سند فرادست تهیه و تأیید شد تا خیابان‌ها به‌صورتی عالمانه به نام‌ونشان زیارت آراسته شود.

مدیر پروژه پیشخان‌های زیارت درباره شروع این فرایند افزود: این پروژه در دی‌ماه سال‌۱۴۰۲ آغاز شد و تا پایان همان سال موفق شدیم فرایند‌های اداری آن را در قالب چهارده قرارداد و چهارده پروژه تعریف کنیم. قرار شد یک مشاور همه شهر را مطالعه کند و سیزده مشاور دیگر هرکدام در یک منطقه شهری یادمان تعریف کنند، مساجد محوری محلات و نواحی شهری شناسایی شوند و برایشان پیاده‌رو مناسب با رویکرد پیشخان زیارت طراحی شود و در نهایت در هر‌منطقه یک نمای ساختمان از منازل شهروندان یا سایر ساختمان‌ها با رویکرد ایرانی‌اسلامی طراحی شود.

تخصیص اعتبار ۶۵۰‌میلیارد‌تومانی برای امسال

عرفان همچنین از حدود پنجاه جلسه کمیته راهبردی با حضور مجموعه‌های مرتبط در شهرداری در سال‌۱۴۰۳ یاد کرد و گفت: پس از تهیه اسناد فنی و آلبوم‌های نقشه فاز یک و دو، اعضای شورای‌اسلامی‌شهر نیز ۲۰۰‌میلیارد تومان بودجه برای اجرای آن اختصاص دادند.

وی اضافه کرد: امسال مراحل مطالعاتی و اجرای پروژه‌ها دو بخش شد. کار اجرای پروژه‌های ابلاغ‌شده پارسال، به مناطق شهرداری سپرده شد و مراحل مطالعاتی نقاط جدید در اختیار مدیریت پروژه پیشخان بود و امسال بودجه در نظر‌گرفته‌شده شورا برای اجرای پروژه‌ها، ۶۵۰‌میلیارد تومان تعریف شده است.

مدیر پروژه پیشخان‌های زیارت و شهر انسان‌محور با رویکرد اسلامی ایرانی، درباره نحوه انتخاب مناطق و محلات شهر گفت: بانک نقاط ۳ هزارو ۵۰۰ نقطه در کل شهر بود و از مشاور خواستیم آنها را اولویت‌بندی کند و در نهایت به ۲ هزارو ۵۰۰ نقطه رسیدیم. در اولویت‌بندی دوباره و به‌صورت ویژه به ۱۲۶۰‌نقطه در قالب شانزده زیرگونه رسیدیم که شامل مواردی همچون پایانه‌های مسافربری و کانون‌های محلی بود. هدف این جزئی‌نگری این بود که مناطق ضروری‌تر را زودتر اجرایی کنیم.

در ادامه حتما بخوانید پیشخان‌های زیارت مشهد، تحقق معماری اسلامی‌ایرانی در شهر

بازنگری در پروژه، هر ۳ تا ۴ سال یک‌بار

عرفان درباره جزئیات طراحی نیز این‌گونه گفت: در مطالعات پروژه‌ای، هر‌منطقه را مستقل دیدیم و هیچ‌پروژه‌ای شبیه دیگری نیست، چون با آگاهی از جزئیات هرمنطقه طراحی شده است و نیاز است هر سه یا چهار سال یک‌بار، این مطالعات مکان‌یابی بازبینی و به‌روزرسانی شود، چون شهر یک بافت زنده است و تغییرات هم باید به‌طور مداوم پایش شوند.

وی با اشاره مجدد به اهمیت اجرای این پروژه در مشهد یادآور شد: این پروژه به‌هیچ‌وجه موقتی و تزیینی نیست، بلکه یک پروژه هویتی در شهر است. اجرای آن برکات اقتصادی و فرهنگی برای شهر خواهد داشت و اثر مثبتی در همه ابعاد خواهد گذاشت.