سمیه سعادتمند | شهرآرانیوز؛ پروژه بیمارستان ۵۴۰تختخوابی شهرک شهید رجایی مشهد، یکی از مهمترین طرحهای درمانی حاشیه شهر بهشمار میرود. طرحی که قرار بود با هدف افزایش دسترسی ساکنان شرق مشهد و مناطق کمبرخوردار به خدمات درمانی تخصصی، بخشی از بار سنگین مراجعات به بیمارستانهای مرکزی شهر را کاهش دهد، اما با وجود گذشت بیش از پنج سال از آغاز عملیات اجرایی، هنوز بخش زیادی از این بیمارستان تکمیل نشده و حتی بخش اورژانس آن هم که بهعنوان نقطه شروع ارائه خدمات تعریف شده بود، تاکنون وارد مدار خدمترسانی نشده است.
این پروژه پیشتر در آبانماه امسال، مورد بررسی و پیگیری ما قرار گرفت و گزارش آن در روزنامه به چاپ رسید. گزارشی که در جریان تهیه آن مشخص شد یکی از موانع اصلی بهرهبرداری از اورژانس بیمارستان، نبود زیرساختهای اولیه از جمله آب، برق و گاز است، موضوعی که در همان مقطع با واکنشهایی همراه شد و این انتظار را ایجاد کرد که طی ماههای بعد، حداقل بخشی از این مشکلات برطرف شود یا روند اجرایی پروژه شتاب بگیرد.
بااینحال اکنون و با گذشت حدود سه ماه از آخرین پیگیریهای ما همچنان مسئله کمبود اعتبار و نبود زیرساختهای خدماتی بهعنوان اصلیترین چالشهای پیش روی پروژه مطرح است و نشانهای روشن از آغاز بهرهبرداری یا حتی آمادهسازی اورژانس بیمارستان دیده نمیشود، شرایطی که بار دیگر پرسشها و ابهامات درباره سرنوشت این طرح درمانی مهم را افزایش داده و باعثشده مطالبهگری رسانهای و مردمی درباره دلایل این تأخیر ادامهدار جدیتر شود.
مشهد بهعنوان دومین کلانشهر کشور با جمعیت میلیونی و رشد فزاینده حاشیهنشینی، بیش از هر زمان دیگری با کمبود مراکز درمانی روبهروست و تأخیر در تکمیل پروژههایی از این دست مستقیما زندگی روزمره شهروندان بهویژه ساکنان مناطق شرقی و کمبرخوردار را تحتتأثیر قرار میدهد. بیمارستانهایی که هماکنون فعال هستند با حجم زیاد مراجعهکنندگان، کمبود تخت، فرسودگی تجهیزات و فشار مضاعف کادر درمان روبهرو هستند و هر روز تعویق در بهرهبرداری از بیمارستان ۵۴۰تختخوابی شهرک شهید رجایی، بهمعنای ادامه همین فشارهاست.
بر اساس اطلاعات موجود، این پروژه از سال۱۴۰۰ آغاز شده و طبق برنامهریزی اولیه قرار بود ابتدا اورژانس و سپس بخشهای بستری و تخصصی به بهرهبرداری برسند، اما پیشرفت فیزیکی محدود پروژه و توقفهای مکرر نشان میدهد که نبود منابع مالی پایدار و آمادهنبودن زیرساختها از همان ابتدا روند اجرا را با مشکل روبهرو کرده است.
دانشگاه علوم پزشکی مشهد در برآوردهای اولیه اعلام کرده بود که برای تکمیل کامل این بیمارستان، اعتباری در حدود ۳ همت نیاز است، رقمی که در بودجههای سنواتی بهطور کامل پیشبینی نشده و همین مسئله تصمیمگیریها را بهسمت راهاندازی حداقلی و موقت اورژانس سوق داد، تصمیمی که بهدلیل مشکلات زیرساختی تاکنون محقق نشده است.
با وجود گذشت ماهها از طرح این مسائل، همچنان موضوع نبود آب، برق و گاز در کنار بحث تأمین اعتبار بهعنوان گرههای اصلی پروژه باقی مانده است و همین وضعیت باعث شده بار دیگر ضرورت شفافسازی درباره اقدامات انجامشده و مسئولیت دستگاههای مختلف در قبال این پروژه، مطرح شود.
در همین راستا، برای روشنترشدن ابعاد موضوع، بهسراغ احسان عظیمیراد، نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی، رفتیم تا آخرین وضعیت پروژه را از او جویا شویم.
نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با شهرآرا، با اشاره به سابقه این مطالبه مردمی، اظهار کرد: موضوع پروژه بیمارستان ۵۴۰تختخوابی شهرک شهید رجایی از زمانی که ما پای کار آمدیم، مطالبه جدی اهالی آن منطقه بود و به همین دلیل، بازدید میدانی از محل پروژه انجام شد و از دانشگاه علوم پزشکی نیز دعوت کردیم تا در جلسهای، وضعیت پیشرفت و روند رسیدگی به این طرح را توضیح دهند.
عظیمیراد افزود: طبق توضیحاتی که مسئولان دانشگاه علوم پزشکی ارائه دادند، این پروژه از سالهای۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ آغاز شده، اما بهدلیل کمبود اعتبارات، فقط حدود ۲۵درصد پیشرفت فیزیکی داشته است. در همان مقطع، با توجه به محدودیت منابع، ناچار به اولویتبندی پروژهها بودیم و بررسیها نشان داد که برای تکمیل کامل این بیمارستان، رقمی در حدود ۳ همت اعتبار نیاز است که نهتنها در قانون بودجه پیشبینی نشده بود، بلکه عدد بزرگی محسوب میشد.
وی تأکید کرد: با توجه به همین شرایط، تصمیم گرفته شد حداقل بخش اورژانس بیمارستان به طور موقت راهاندازی شود تا بتواند پیش از تکمیل کل مجموعه، بخشی از خدمات درمانی را پوشش دهد و پروژه بهطور کامل متوقف نماند.
عظیمیراد با اشاره به پیگیریهای انجامشده در سطح ملی، اظهار کرد: در همین راستا، با پیگیریهایی که انجام دادیم، دستور تخصیص ۱۰۰میلیارد تومان اعتبار از سوی وزیر بهداشت صادر شد و تخصیصها نیز انجام گرفت و دوستان دانشگاه علوم پزشکی اعلام کردند که این مبلغ به دست آنها رسیده است.
وی ادامه داد: این اعتبار در اسفندماه سال گذشته عملا محقق شد و بر اساس اطلاعی که من دارم، در همان مقطع دانشگاه علوم پزشکی قول داد که اورژانس بیمارستان تا خردادماه به بهرهبرداری برسد. بااینحال، اوایل امسال و در بازدید مجددی که با حضور معاون وزیر بهداشت و حجتالاسلاموالمسلمین پژمانفر انجام شد، دوباره موضوع کمبود بودجه مطرح شد و معاون وزیر اعلام کرد که تلاش میکنند منابع موردنیاز را تأمین کنند. در آن مقطع، دانشگاه علوم پزشکی زمان بهرهبرداری را به تابستان موکول کرد.
نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از روند موجود، گفت: متأسفانه در بازدیدی که ماه گذشته از محل پروژه داشتم، تازه مطلع شدم که پس از این همه مدت، زیرساختهای آب و برق در محل پروژه وجود ندارد و از این بابت با مسئولان دانشگاه علوم پزشکی صحبت کردیم تا ریشه مشکل مشخص شود و امکان پیگیری آن فراهم شود.
عظیمیراد تصریح کرد: شخصا بعید میدانم وقتی پروژه بیمارستان قطعی است و تمام مستندات، مدارک و مجوزهای لازم را دارد، مسئلهای مانند امتیاز آب و برق مانع اصلی باشد. این موضوع کمی دور از باور است و اگر دوستان دانشگاه علوم پزشکی زودتر این مشکل را اعلام میکردند، ما بدون تردید از طریق شرکت آبفا و شرکت برق، موضوع را پیگیری میکردیم.
وی در ادامه به بحث تأمین مالی پروژه اشاره کرد و افزود: حضور سرمایهگذار برای این پروژه با مبلغ ۲ همت قطعی شده است تا بتواند کل بیمارستان را به بهرهبرداری برساند. دانشگاه علوم پزشکی از ابتدا برآوردی حدود ۳ همت برای تکمیل پروژه داشت، اما با توجه به ارزش املاکی که قرار است در قالب مولدسازی به سرمایهگذار واگذار شود، قرارداد فعلی در مناقصه بر اساس رقم ۲ همت تنظیم شده است.
عظیمیراد بیان کرد: اگر در ادامه، افزایش قیمت یا هزینههای جدیدی مطرح شود، این موضوع با سرمایهگذار به اشتراک گذاشته خواهد شد تا دربارهاش تصمیمگیری شود.
در کنار توضیحات نماینده مجلس، مسئولان دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز بر رویکرد خود تأکید دارند. پیشتر علی رحیمی، مسئول پروژه در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفتوگو با شهرآرا اعلام کرده بود: اورژانس بیمارستان بیش از ۸۵درصد تکمیل شده و تنها مشکل موجود، تأمین زیرساختهای آب، برق و گاز است. بااینحال، این اورژانس صرفا با هدف خدمات پیشبیمارستانی طراحی شده و قرار نیست به طور مستقل خدمات بستری ارائه دهد.
رحیمی با تأکید بر اینکه تمرکز اصلی دانشگاه بر تکمیل کل مجموعه است، اظهار کرده بود: هدف ما صرفا راهاندازی یک بخش محدود نیست و برنامه اصلی، تکمیل کل بیمارستان ۵۴۰تختخوابی است. به همین دلیل، دوباره مناقصه برگزار خواهد شد و امیدواریم ظرف دو سال آینده، بیمارستان به بهرهبرداری کامل برسد.
تلاش میکنیم با تأمین منابع مالی و رفع موانع زیرساختی، بخشهای بستری و تخصصی نیز در کوتاهترین زمان ممکن فعال شوند، اما واقعیت این است که بدون تکمیل کل پروژه، راهاندازی مقطعی بخشها نمیتواند پاسخگوی نیاز منطقه باشد.
در سطح مدیریتی استان نیز بارها بر ضرورت تکمیل زیرساختهای درمانی، بهویژه در مناطق کمبرخوردار، تأکید شده است. استاندار خراسان رضوی در اظهارات اخیر خود، با اشاره به فشار بالای تقاضا بر مراکز درمانی مشهد، تأکید کرده که توسعه متوازن خدمات سلامت، بهویژه در حاشیه شهر، از اولویتهای مدیریت استان است و پروژههایی مانند بیمارستان شهرک شهید رجایی باید با جدیت بیشتری دنبال شوند.
او همچنین گفته است که زمانبر بودن پروژههای بزرگ درمانی نباید بهانهای برای تعویقهای مکرر باشد و دستگاههای اجرایی موظفاند با هماهنگی کامل، موانع زیرساختی و مالی را در کوتاهترین زمان ممکن برطرف کنند.
آنچه از مجموع این اظهارات برمیآید، تصویری است از پروژهای که نه متوقف شده و نه به مرحله بهرهبرداری نزدیک است؛ پروژهای که هر بار با مانعی تازه معرفی میشود و هر بار زمان جدیدی برای آینده آن اعلام میشود. در شهری مانند مشهد، با جمعیت میلیونی و بار سنگین درمانی، چنین پروژههایی بیش از آنکه صرفا عمرانی باشند، به مسئلهای اجتماعی تبدیل میشوند؛ مسئلهای که با سلامت و زندگی مردم گره خورده است.
پرسش اصلی همچنان پابرجاست، آیا بیمارستان ۵۴۰تختخوابی شهرک شهید رجایی از چرخه وعدهها خارج خواهد شد یا همچنان باید منتظر بهانههای تازه ماند؟