به گزارش شهرآرانیوز، نرخ سوم بنزین با تصمیم دولت از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش پیدا کرد؛ تصمیمی که همزمان با اعلام آن، تأکید دولت بر اختصاص منابع حاصل از این تغییر به معیشت مردم و تقویت طرح کالابرگ را به همراه داشت.
سخنگوی دولت در روز اعلام افزایش نرخ بنزین جایگاه از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان به صورت رسمی اعلام کرد که هر میزان صرفهجویی و درآمد حاصل از کاهش مصرف بنزین، صرف بهبود معیشت مردم خواهد شد و محل مصرف دیگری برای این منابع در نظر گرفته نخواهد شد.
قبل از افزایش قیمت بنزین نیز، ۱۳ شهریور ماه رئیس جمهور، مسعود پزشکیان گفت: هر میزان صرفهجویی و درآمد حاصل از کاهش مصرف بنزین، صرف تقویت طرح کالابرگ خواهد شد و محل مصرف دیگری برای این منابع در نظر گرفته نخواهد شد.
حال سوال بسیار پررنگ در مقابل تمام این اظهارات مقامات رسمی این است که درآمد دولت از محل افزایش قیمت بنزین چقدر است و اگر این پول قرار باشد که در قالب کالابرگ به اقشار کمدرآمد پرداخت شود به هر نفر چقدر میرسد؟
۲۹ مردادماه سال جاری معاون سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی اعلام کرد که در شرایط عادی، برآورد میشود میزان مصرف روزانه بنزین به ۱۴۰ تا ۱۴۵ میلیون لیتر برسد.
۱۷ شهریور ۱۴۰۵ نیز کرامت ویسکرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران، اعلام کرد که پیش از اصلاحات ۲۲ آذرماه ۱۴۰۴، حدود ۴۳ درصد مردم از کارت جایگاه استفاده میکردند که این میزان با اقدامات انجامشده به ۲۶ درصد کاهش یافته است.
بر این اساس و با در نظر گرفتن سقف ۱۴۵ میلیون لیتر مصرف روزانه بنزین، میتوان برای یک برآورد اولیه، مصرف روزانه بنزین با کارت آزاد جایگاه را حدود ۳۷.۷ میلیون لیتر در نظر گرفت؛ البته این محاسبه با این فرض انجام میشود که سهم ۲۶ درصدی استفاده از کارت جایگاه، تقریباً معادل سهم آن از حجم مصرف بنزین باشد.
با این فرض، دولت روزانه حدود ۳۷ میلیون و ۷۰۰ هزار لیتر بنزین را با نرخ ۱۰ هزار تومان عرضه میکند. افزایش نرخ سوم از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان به معنای ۵ هزار تومان درآمد بیشتر به ازای هر لیتر برای دولت است. بنابراین، درآمد جدید دولت از این محل در هر روز حدود ۱۸۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان خواهد بود.
اگر همین میزان درآمد را برای یک ماه ۳۰ روزه محاسبه کنیم، منابع جدید دولت به حدود ۵ هزار و ۶۵۵ میلیارد تومان در ماه میرسد.
البته این رقم، یک برآورد اولیه بر مبنای ثابت ماندن مصرف روزانه ۱۴۵ میلیون لیتر و سهم ۲۶ درصدی کارت جایگاه است و با تغییر میزان مصرف یا سهم استفاده از کارت جایگاه، رقم درآمد نیز تغییر خواهد کرد.

با در نظر گرفتن تمامی این موارد، حالا میتوان یک سؤال مهم را مطرح کرد: اگر دولت بخواهد درآمد جدید حاصل از افزایش نرخ سوم بنزین را به کالابرگ دهکهای کمدرآمد اختصاص دهد، سهم هر شهروند از این منابع چقدر خواهد بود؟
منابع جدید دولت که از محل افزایش قیمت بنزین نرخ سوم به ۱۰ هزار تومان ایجاد میشود، با توجه به مفروضات بالا قابل برآورد است. بر اساس این محاسبات، دولت میتواند حدود ۵ هزار و ۶۵۵ میلیارد تومان در ماه درآمد جدید از این محل داشته باشد.
برای بررسی میزان تأثیر این منابع بر مبلغ کالابرگ، سه سناریو را در نظر گرفتهایم. در سناریوی نخست، ۵۰ درصد از این درآمد صرف افزایش مبلغ کالابرگ شود. در سناریوی دوم، دولت ۷۵ درصد از این منابع را به این طرح اختصاص دهد و در سناریوی سوم، تمام درآمد جدید حاصل از افزایش نرخ سوم بنزین صرف افزایش مبلغ کالابرگ شود.
در هر یک از این سه سناریو نیز سه حالت بررسی میشود؛ اینکه منابع حاصل صرف افزایش مبلغ کالابرگ سه دهک اول، چهار دهک اول یا پنج دهک اول شود.
بر این اساس، در ادامه میتوان محاسبه کرد که در هر یک از این ۹ حالت، مبلغ کالابرگ هر ایرانی در دهکهای هدف چقدر میتواند افزایش پیدا کند.

ملاک شهرآرانیوز برای برآورد جمعیت هر دهک نیز دادههای گزارش «شاخصهای کلان اقتصادی و اجتماعی کشور تیر ۱۴۰۵» است که مرکز آمار ایران منتشر کرده است که جزئیات آن را در جدول زیر میتوانید ببینید:
