به گزارش شهرآرانیوز، اینجا دیگر فقط چند تکه آجر و دیوار تخریب نشده، بخشی از تاریخ سبزوار زیر چرخهای بولدوزر رفته است. انتشار تصاویری از تخریب بخشی از یک بنای تاریخی در سبزوار، آن هم با ماشینآلات سنگین، این سؤال را به میان آورده که چطور بنایی که به گفته میراث فرهنگی، در نقشههای ابلاغی بهعنوان اثر ارزشمند شناخته شده و برای ثبت ملی آن نیز اقدام شده بود، به محل تخریب تبدیل شده است؟
«کاروانسرای روسها»؛ بنایی متعلق به دوره پهلوی که زمانی کاربری ژاندارمری داشته و بخشی از تاریخ شهر سبزوار را در خود جای داده، حالا بهجای آنکه حفظ و مرمت شود، سوژه تصاویر تخریب شده است. اهمیت بناهای تاریخی فقط به چند دیوار قدیمی محدود نمیشود؛ این آثار بخشی از هویت، حافظه و شناسنامه شهرها هستند و با از بین رفتنشان، بخشی از روایت تاریخی یک شهر نیز برای همیشه از بین میرود.
در این خصوص با رئیس اداره میراث فرهنگی سبزوار، به گفتوگو پرداختیم که وی درباره تخریب بخشی از یک بنای تاریخی در این شهرستان، اظهار کرد: مطابق نقشههای ابلاغی سال ۱۴۰۳، هرگونه تخریب در محدودههایی که بهعنوان بناهای واجد ارزش تاریخی اعلام شدهاند، نیازمند استعلام از اداره میراث فرهنگی است.
مجتبی کاویان افزود: اگر شهرداری برای بنایی که در محدوده واجد ارزش قرار دارد، اخطار تخریب صادر کند یا عملیات تخریب انجام شود، باید پیش از آن از میراث فرهنگی استعلام شود و در غیر این صورت، این اقدام تخلف محسوب میشود.
رئیس اداره میراث فرهنگی سبزوار با اشاره به اهمیت این بنا ادامه داد: سال گذشته طی نامهای به شهرداری پیشنهاد شد با توجه به مالکیت خصوصی بنا، سردر تاریخی آن جمعآوری و در محل دیگری مستقر شود تا امکان حفظ و بازسازی آن وجود داشته باشد.
کاویان با تأکید بر اینکه تخریب کامل بنا تنها راهکار برای رفع خطر نیست، بیان کرد: اگر بنا واقعاً برای اهالی محل خطرآفرین بوده باشد، راهکارهای دیگری مانند ایمنسازی، ایجاد دیوار الحاقی یا اقدامات فنی برای رفع خطر نیز وجود دارد و در همه موارد، تخریب تنها گزینه نیست.
وی خاطرنشان کرد: اکنون با توجه به تخریب انجامشده، امکان بازسازی و احیای بخشهای تاریخی بنا وجود دارد، اما این موضوع نیازمند همکاری و تأمین اعتبار از سوی دستگاههای مسئول است.
معاون استاندار خراسان رضوی و فرماندار سبزوار، در گفتوگو با خبرنگار شهرآرانیوز درباره تخریب بخشی از بنای تاریخی «کاروانسرای روسها» در این شهرستان، اظهار کرد: این بنا در گذشته یک کاروانسرا بوده که متأسفانه بخشهای آن پیش از این تخریب شده و تنها سردر آن باقی مانده بود که توسط میراث فرهنگی حفاظت میشد.
حامد قربانی افزود: براساس گزارشی که به ما ارائه شده، مالک زمین از غفلتی که ایجاد شده استفاده کرده و با تهیه استشهاد از اهالی، مدعی خطرآمیز بودن باقیمانده بنا شده است. همچنین با استفاده از غفلت مجموعه شهرداری، مجوز تخریب گرفته و بخشی از سردر این بنای تاریخی را تخریب کرده است.
فرماندار سبزوار ادامه داد: به محض اینکه میراث فرهنگی از این موضوع مطلع شد، از ادامه عملیات جلوگیری کرد و اجازه تخریب کامل بنا داده نشد.
قربانی با بیان اینکه علت و ابعاد این اقدام در دست بررسی است، گفت: در حال بررسی هستیم که این اتفاق عمدی بوده یا ناشی از غفلت؛ اما چنین اقداماتی پذیرفتنی نیست، چراکه خسارت واردشده، خسارت فرهنگی است و نمیتوان برای آن قیمت و رقم تعیین کرد.
وی تصریح کرد: این اتفاق موجب دلخوری مردم نیز شده است و موضوع را از طریق مراجع قانونی پیگیری میکنیم و پس از شناسایی متخلف یا متخلفان، افراد و دستگاههای مسئول را به دستگاه قضایی معرفی خواهیم کرد.
فرماندار سبزوار درباره احتمال تخلف شهرداری در صدور مجوز تخریب نیز اظهار کرد: هنوز گزارش نهایی را دریافت نکردهام و قرار است مجموعه گزارشها در این زمینه ارائه شود تا براساس آن، تصمیم لازم اتخاذ شود.
قربانی با اشاره به نقش مالک در این ماجرا گفت: در اتفاقات این چنینی انگیزه اصلی میتواند متعلق به مالک باشد و ممکن است وی به تعهدی که برای حفاظت از میراث و رعایت ضوابط داشته، عمل نکرده باشد.
وی افزود: همچنین ممکن است از ضعف یا ناهماهنگی در سیستم اجرایی و جهل موجود در روند کار استفاده کرده و از این شرایط سوءاستفاده کرده باشد؛ اما این موضوع نمیتواند توجیهی برای چنین اقدامی باشد.
معاون استاندار خراسان رضوی و فرماندار سبزوار تأکید کرد: هر شخصی که در این زمینه تخلفی داشتهاند، قطعاً متخلفان را به دستگاه قضایی معرفی خواهیم کرد.
روابط عمومی دادسرای عمومی و انقلاب سبزوار، در این دستور آمده است، دادستان سبزوار به ماجرای تخریب «پادگان روسها» ورود قاطع کرده است و عملیات متوقف و آمران و عاملان تحت پیگرد قرار گرفتند.
بر اساس اعلام روابط عمومی دادسرای عمومی و انقلاب سبزوار با دستور دادستان ادامه عملیات تخریب بلافاصله متوقف شد. همچنین اعلام شد که بنا بر دستور دادستان، ادوات و تجهیزات مورد استفاده در تخریب نیز توقیف شد.
دادستانی سبزوار اعلام کرده است همزمان با توقف عملیات، پرونده قضایی در این خصوص تشکیل شده است و همه آمران و عاملان دخیل در این اقدام احضار شده و تحت تعقیب و پیگرد قضایی قرار گرفتهاند.
بر اساس این دستور، دستگاه قضایی بررسی ابعاد ماجرا، نحوه انجام عملیات و مسوولیت اشخاص دخیل در تخریب را در دستور کار قرار داده است و رسیدگی به پرونده با جدیت ادامه دارد.
به گزارش شهرآرانیوز، در ادامه پیگیریها درباره تخریب سردر کاروانسرای روسها در سبزوار، برای دریافت توضیحات شهرداری و میراثفرهنگی با میثم حسینآبادی، شهردار سبزوار و سیدجواد موسوی، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان رضوی تماس گرفتیم که هر دو مسئول در زمان پیگیری پاسخگوی تماس خبرنگار ما نبودند.