به گزارش شهرآرانیوز؛ بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات، رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، امروز در نشست خبری خود در پاسخ به پرسشی درباره تحریم دامنههای اینترنت بهویژه پلتفرمهای هوش مصنوعی از سوی کشورهای مدعی آزادی اینترنت اظهار داشت: این موضوع بسیار کلیدی و قابل توجه است؛ متأسفانه در سالهای گذشته کمتر به ابعاد محدودیتهای خارجی پرداخته شده، در حالی که دامنه آن روزبهروز گستردهتر و تشدید شده است.
اکبری درباره تحریم دامنههای اینترنتی و پلتفرمهای بینالمللی گفت: «این موضوع بسیار کلیدی و قابل توجه است؛ متأسفانه در سالهای گذشته کمتر به ابعاد محدودیتهای خارجی پرداخته شده، در حالی که دامنه آن روزبهروز گستردهتر و تشدید شده است.»
به گفته او، شرکت ارتباطات زیرساخت با راهاندازی سامانهای برای پایش مداوم صدها هزار دامنه پربازدید جهان، میزان دسترسی کاربران ایرانی به این خدمات را بررسی میکند. نتایج این پایش نشان میدهد حدود ۳۱ درصد از این دامنهها برای کاربران ایرانی مسدود هستند.
اکبری تأکید کرد بخش عمده این محدودیتها ناشی از تحریمهای مستقیم است و برخی سرویسهای غیرآمریکایی نیز به دلیل نگرانی از تبعات تحریمهای آمریکا، درخواستهای کاربران ایرانی را رد میکنند.
او افزود که سرویسهایی مانند APIهای گوگل، ChatGPT و Grok نیز برای کاربران داخل کشور با محدودیت مواجهاند.
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت درباره وضعیت ترافیک اینترنت بینالملل گفت پیش از رخدادهای دیماه، ترافیک بینالملل کشور بیش از ۵۰ درصد رشد کرده بود، اما پس از حوادث و اعمال محدودیتها این روند متوقف شد.
اکبری گفت: «در حال حاضر روند بازیابی آغاز شده و حدود ۹۰ درصد از حجم ترافیک بینالملل گذشته برقرار است. افت ۱۰ درصدی موجود نیز لزوماً به معنای کاهش نیاز و مصرف شبکه نیست؛ بلکه بر اساس ارزیابیهای ما در دوران جنگ و برقراری محدودیتها بخشی از ترافیک از درگاههای رسمی خارج شد و به سمت مسیرهای غیررسمی رفت که هنوز بازنگشته است. برآوردها حاکی است که این افت معادل حدود یک ترابیت بر ثانیه (۱ Tbps) است که دقیقاً همین حجم ترافیک در حال حاضر از بسترهای غیررسمی در جریان است.»
او همچنین گفت ظرفیت فنی اینترنت بینالملل کشور متناسب با رشد تقاضا توسعه یافته و در حال حاضر کمبود ظرفیت وجود ندارد.
اکبری با اشاره به آسیبهای واردشده به زیرساختهای ارتباطی در جریان تحولات منطقهای گفت بخشی از ظرفیت ارتباطی کشور به دلیل قطعی کابلهای فیبر نوری از دست رفته است.
به گفته او، کابل ارتباطی ایران و قطر در جریان تنشها قطع شده و یکی از خطوط فیبر میان ایران و عمان نیز پس از آسیبدیدگی ایستگاه ارتباطی جاسک از مدار خارج شده است. با این حال، ظرفیتهای ازدسترفته از طریق مسیرهای جایگزین احیا شدهاند.
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت درباره کیفیت شبکه موبایل گفت تأخیر ارتباطی در ساعات غیرپیک حدود ۳۵ میلیثانیه است، اما در ساعات اوج مصرف بهطور میانگین به ۹۵ میلیثانیه میرسد.
او یکی از دلایل این وضعیت را کمبود سرمایهگذاری اپراتورها و نیاز به بازطراحی شبکه متناسب با تغییرات جمعیتی و افزایش مصرف عنوان کرد.
اکبری همچنین درباره شبکه ثابت گفت هنوز بیش از ۷ میلیون پورت ADSL در کشور وجود دارد که حداکثر سرعت آنها در بهترین شرایط به ۱۶ مگابیت میرسد.
اکبری استفاده گسترده کاربران از VPN را یکی از عوامل مؤثر بر افت کیفیت سرویس دانست و گفت محدودیتهای داخلی باعث شده کاربران به ابزارهای دور زدن فیلترینگ روی بیاورند.
او توضیح داد که مقابله کامل با VPNها نیز ممکن نیست؛ زیرا بسیاری از این ابزارها در کنار سرویسهای قانونی روی IPهای مشترک فعالیت میکنند و مسدودسازی یک IP میتواند هزاران سرویس دیگر را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
اکبری درباره وضعیت امنیت سایبری کشور گفت: «ما روزانه با حجم عظیمی از رخدادهای امنیتی روبهرو هستیم. بهطور میانگین روزانه ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار رخداد امنیتی از خارج به داخل و بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار رخداد از داخل به داخل ثبت میشود.»
او در ادامه درباره حجم بالای رخدادهای داخلی گفت: «حجم بسیار بالای رخدادهای "داخل به داخل" نشان میدهد که متأسفانه شبکه ما یک "شبکه آلوده" است. این حجم از رخدادهای داخلی، غیرطبیعی است و میتواند در عرصه بینالمللی نیز مورد سوءاستفاده قرار گیرد.»
مدیرعامل زیرساخت همچنین اعلام کرد این شرکت حملات DDoS ورودی از خارج را بهصورت لحظهای شناسایی و دفع میکند.
اکبری درباره طولانی شدن روند بازگشت ترافیک به سطح عادی گفت: «بازگشت به وضعیت عادی، یک فرآیند مرحلهای بوده است. اگرچه برخی آمارها ممکن است متفاوت باشد، اما دلیل اصلی تأخیر در بازگشایی کامل، اجرای سیاستهای مصوب ستاد ویژه راهبری فضای مجازی دولت بوده است. تصمیمگیریها در این سطح توسط ستاد انجام میشود و اجرای دستورات آنها زمانبر بوده است.»
او درباره احراز هویت نیز گفت این فرایند در بسیاری از کشورها رویهای استاندارد است، اما اجرای محدودیتهای مرتبط با آن سرعت بازگشت شبکه به شرایط عادی را کاهش داده است.
اکبری یکی دیگر از تهدیدهای پیش روی کسبوکارهای ایرانی را احتمال ابطال گواهیهای امنیتی توسط مراجع صدور گواهی بینالمللی دانست.
او گفت کسبوکارهای ایرانی برای کاهش این ریسک نباید به یک مرجع صدور گواهی وابسته باشند و باید از معماری چندگانه و مراجع بینالمللی متنوع استفاده کنند.
به گفته اکبری، متوسط مصرف دیتای هر کاربر ایرانی حدود ۲۳ تا ۲۵ گیگابایت در ماه است؛ اما برخلاف بسیاری از کشورهای جهان، بیش از ۷۰ درصد ترافیک ایران از شبکه موبایل عبور میکند.
در سطح بینالمللی حدود ۷۰ درصد ترافیک اینترنت از شبکه ثابت و ۳۰ درصد از شبکه سیار عبور میکند، در حالی که این نسبت در ایران معکوس شده است.
اکبری همچنین گفت در شرایطی که حدود ۵۰ درصد ترافیک مصرفی جهان روی شبکه ۵G انجام میشود، سهم ۵G در ایران همچنان نزدیک به صفر است.
معاون وزیر ارتباطات درباره رفع فیلترینگ نیز گفت تصمیمگیری در این زمینه تنها در اختیار وزارت ارتباطات نیست و نهادهای مختلفی در آن نقش دارند.
او در ادامه با انتقاد از سیاستهای فعلی گفت: «موضع رسمی ما این است که سیاستهای اعمالشده فعلی کارآمد نبوده و این عدم کارآمدی با قاطعیت قابل اثبات است. هیچکس منکر اعمال حاکمیت کشورها برای پاسداری از امنیت روانی و گروههای آسیبپذیر در فضای مجازی نیست و این رویه در تمام دنیا مرسوم است؛ اما این حجم از محدودسازی گسترده نهتنها هدف سیاستگذاران را محقق نکرده، بلکه تبدیل به ضد خود شده و نتیجهای جز تحمیل هزینههای سنگین اقتصادی به سبد خانوارها، فرسایش روانی کاربران و تعمیق نارضایتی اجتماعی به بار نیاورده است؛ گواه این امر نیز حضور همگانی آحاد مردم و مسئولان در همین پلتفرمهای محدودشده است.»
اکبری در پایان بر تغییر رویکرد کشور در حوزه حکمرانی فضای مجازی تأکید کرد و گفت تمرکز بیش از حد بر مسدودسازی پلتفرمها میتواند کشور را از توسعه زیرساختهای پایه و فناوریهای نوین بازدارد.
منبع: مهر