به گزارش شهرآرانیوز، زیارت امینالله از جمله زیارتنامههایی است که در کنار معرفی جایگاه اهلبیت (ع) بخش مهمی از آن به بیان خواستههای اخلاقی و درونی انسان اختصاص دارد. یکی از فرازهای قابل تأمل این زیارت عبارت «اللهم فاجعل نفسی مطمئنة بقدرک» است .دعایی که در آن زائر از خداوند میخواهد نفس او را نسبت به تقدیر الهی آرام و مطمئن قرار دهد. اما نفس مطمئنه در این فراز به چه معناست و چرا میتواند برای انسان گرفتار اضطراب امروز معنا داشته باشد؟
مفهوم نفس مطمئنه را نمیتوان صرفا به معنای انسانی دانست که هیچ نگرانی و مشکلی در زندگی ندارد. انسان در مسیر زندگی با فقدان، بیماری، مشکلات اقتصادی، شکست، نگرانی درباره آینده و دهها مسئله دیگر روبهرو میشود و آموزههای دینی نیز وعده زندگی بدون دشواری را نمیدهند. آنچه در مفهوم اطمینان اهمیت دارد نوع مواجهه انسان با این دشواریهاست.
در زیارت امینالله، عبارت «نفسی مطمئنة بقدرک» در کنار درخواستهایی مانند رضایت از قضای الهی، شکر نعمتها و صبر بر سختیها قرار گرفته است. این همنشینی نشان میدهد که اطمینان در نگاه دینی به معنای بیخبری از مشکلات نیست بلکه نوعی ثبات درونی در مواجهه با فراز و نشیبهای زندگی است.
انسان مضطرب معمولا بخشی از رنج خود را از ناتوانی در پیشبینی آینده تجربه میکند. اینکه فرد نمیداند فردا چه اتفاقی خواهد افتاد میتواند احساس ناامنی ایجاد کند. در چنین شرایطی مفهوم توکل و رضایت از تقدیر الهی میتواند یک چارچوب معنوی برای مواجهه با ناشناختهها ایجاد کند. البته این مفهوم به معنای کنار گذاشتن تلاش و مسئولیتپذیری نیست.
در نگاه معارف اسلامی توکل با تلاش منافاتی ندارد. انسان وظیفه دارد برای حل مشکلات خود اقدام کند، اما نتیجه نهایی را کاملا در اختیار خود نمیبیند. همین تفکیک میان وظیفه و نتیجه میتواند در فهم عبارت نفس مطمئنه اهمیت داشته باشد. فرد تلاش میکند اما همه هویت و آرامش خود را به نتیجه گره نمیزند.
از همین زاویه، زیارت امینالله میتواند برای انسان امروز یک متن قابل تامل باشد، متنی که به جای وعده حذف همه نگرانیها نوع نگاه انسان به نگرانیها را تغییر میدهد. زائر در این دعا از خدا میخواهد به نقطهای برسد که در برابر تقدیر الهی گرفتار آشفتگی و بیقراری دائمی نباشد.
البته نباید مفهوم نفس مطمئنه را جایگزین درمان علمی اختلالات اضطرابی یا مشکلات روانشناختی دانست. اضطراب شدید و پایدار ممکن است نیازمند مراجعه به متخصص باشد. معارف دینی میتوانند در کنار سایر ابعاد زندگی انسان منبعی برای معنا، امید و آرامش معنوی باشند.
شاید یکی از مهمترین پیامهای «نفسی مطمئنة بقدرک» همین باشد آرامش لزوما به معنای تغییر همه شرایط بیرونی نیست گاهی انسان پیش از آنکه بتواند جهان اطراف خود را تغییر دهد باید نسبت خود را با آینده، ناتوانیها، داشتهها و نداشتههایش بازتعریف کند. زیارت امینالله از زائر میخواهد چنین آرامشی را نه در بیخبری از دشواریها بلکه در اعتماد، صبر، شکر و رضایت جستوجو کند.