به گزارش شهرآرانیوز، فیلم سینمایی «سرزمین فرشتهها» به کارگردانی و نویسندگی بابک خواجهپاشا بهعنوان نماینده سینمای ایران در نودونهمین دوره جوایز اسکار انتخاب شد؛ اتفاقی که نام این فیلمساز را تنها دو سال پس از حضور «در آغوش درخت» بار دیگر به رقابت اسکار رسانده است. این فیلم که با تهیهکنندگی منوچهر محمدی ساخته شده، روایتی انسانی از زندگی کودکان فلسطینی در بستر جنگ غزه است و با محوریت مفاهیمی همچون عشق، مقاومت، امید و تلاش برای حفظ زندگی شکل گرفته است.
انتخاب این فیلم در حالی رقم خورد که هیئت انتخاب نماینده سینمای ایران در اسکار ۲۰۲۷ با حضور چهرههایی همچون ایرج طهماسب، فرهاد توحیدی، محمود کلاری، سیدعلیرضا حسینی و محمدرضا تشکری تشکیل جلسه داد و «سرزمین فرشتهها» را بهعنوان نماینده ایران معرفی کرد.
فیلمی که از دل جنگ به اسکار رسید
«سرزمین فرشتهها» پیش از این با نام «ریم» شناخته میشد و از جمله فیلمهای حاضر در چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر بود. محور اصلی داستان، زندگی انسانهایی است که در شرایط جنگی و بحرانی تلاش میکنند امید و زندگی را حفظ کنند.
در خلاصه داستان فیلم آمده است: در سرزمین فرشتهها زنی با عشق و مقاومت معجزهای را رقم میزند.
همین خلاصه کوتاه، جهتگیری کلی فیلم را مشخص میکند؛ فیلمساز به جای آنکه جنگ را صرفاً از زاویه صحنههای خشونتآمیز روایت کند، بر تأثیرات انسانی آن، بهویژه بر زندگی کودکان و زنان تمرکز کرده است. گزارش آیفیلم نیز تأکید میکند که فیلم، زندگی کودکان فلسطینی در غزه را در میان جنگ و ویرانی دنبال میکند و بر امید، زندگی و لحظههای انسانی تأکید دارد.
داستانی درباره کودکان، جنگ و امید
آنچه «سرزمین فرشتهها» را از یک روایت صرفاً جنگی جدا میکند، تمرکز آن بر پیامدهای انسانی بحران است. کودکان در این فیلم در فضایی رشد میکنند که جنگ، ترس، فقدان و انتظار بخشی از زندگی روزمره آنها شده است.
در چنین شرایطی، فیلم تلاش میکند از دریچه شخصیتهای انسانی به جنگ نگاه کند؛ یعنی به جای تمرکز صرف بر میدان نبرد، سراغ آدمهایی برود که باید در میان ویرانی، زندگی را ادامه دهند.
این رویکرد باعث شده فیلم در معرفی اولیه خود بیش از هر چیز با مفاهیمی مانند عشق، مقاومت و امید شناخته شود؛ مفاهیمی که در داستان فیلم در برابر فضای خشن جنگ قرار میگیرند.
سلاف فواخرجی در مرکز قاب
یکی از مهمترین نامهای بازیگری فیلم، سلاف فواخرجی، بازیگر شناختهشده سوری است که نقش اصلی فیلم را بر عهده دارد.
فواخرجی در کنار گروهی از بازیگران کودک و چندملیتی مقابل دوربین بابک خواجهپاشا قرار گرفته است. از جمله بازیگران معرفیشده فیلم میتوان به علی ذیب، فاطمه المعصومه زریق، اهورا لطفی، محمد اسد، زهرا فاضل، فاطمه مریش و علیرضا علاو اشاره کرد.
حضور بازیگران عرب در کنار بازیگران ایرانی و استفاده از فضای داستانی مرتبط با فلسطین، از ویژگیهای قابل توجه این پروژه است و به فیلم امکان داده است که از محدوده یک داستان صرفاً داخلی فراتر برود.
فیلمی که در فجر هم دیده شد
«سرزمین فرشتهها» پیش از رسیدن به اسکار، در چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر حضور داشت و توانست چند جایزه مهم را به دست آورد.
بابک خواجهپاشا برای کارگردانی این فیلم جایزه بهترین کارگردانی را دریافت کرد و منوچهر محمدی نیز برای تهیهکنندگی اثر، سیمرغ بلورین بهترین فیلم را به دست آورد. سلاف فواخرجی نیز برای بازی در این فیلم موفق به دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن شد. ([iFilm][5])
این موفقیتها باعث شد فیلم پیش از انتخاب بهعنوان نماینده ایران در اسکار، کارنامه جشنوارهای قابل توجهی داشته باشد.
درباره بابک خواجهپاشا
بابک لطفی خواجهپاشا از فیلمسازانی است که مسیر ورودش به سینمای بلند را از تجربههای مختلف پشت صحنه و دستیاری آغاز کرد و سپس به نویسندگی و کارگردانی روی آورد.
او با ساخت «در آغوش درخت» بهعنوان فیلم بلند سینمایی اول خود، توجه بیشتری در سینمای ایران به دست آورد. این فیلم در چهلویکمین جشنواره فیلم فجر حضور داشت و خواجهپاشا برای فیلمنامه آن سیمرغ بلورین گرفت و برای کارگردانی فیلم اول نیز دیپلم افتخار دریافت کرد.
پس از آن، «آبی روشن» دومین فیلم بلند او بود و «سرزمین فرشتهها» سومین تجربه سینمایی این فیلمساز محسوب میشود.
یک بار دیگر پای اسکار در میان است
انتخاب «سرزمین فرشتهها» برای اسکار، دومین تجربه بابک خواجهپاشا در این رقابت است.
پیش از این «در آغوش درخت» در سال ۱۴۰۳ بهعنوان نماینده سینمای ایران برای اسکار ۲۰۲۵ انتخاب شده بود. آن فیلم از میان سه گزینه نهایی «در آغوش درخت»، «شهر خاموش» و «ایساتیس» به انتخاب هیئت ایرانی رسید.
«در آغوش درخت» در جشنواره فجر نیز موفق به کسب جایزه بهترین فیلمنامه و دیپلم افتخار بهترین کارگردانی فیلم اول شد. این فیلم بعدها در چند رویداد بینالمللی نیز حضور پیدا کرد و از جمله جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره جهانی فیلم آسیایی را دریافت کرد.
بنابراین، «سرزمین فرشتهها» دومین فیلم خواجهپاشا است که در فاصلهای کوتاه بهعنوان نماینده ایران راهی رقابت اسکار میشود؛ اتفاقی که این فیلمساز را در مدت نسبتاً کوتاهی دوبار در کانون توجهات سینمای بینالمللی قرار داده است.
از خانواده ایرانی تا کودکان فلسطینی
تفاوت موضوعی دو فیلمی که خواجهپاشا با آنها به اسکار رسیده نیز قابل توجه است.
«در آغوش درخت» یک درام خانوادگی بود که بحران زندگی یک زوج و تأثیر آن بر فرزندانشان را روایت میکرد؛ داستانی درباره فروپاشی خانواده و جهانی که کودکان در آن گرفتار میشوند.
اما «سرزمین فرشتهها» از یک بحران خانوادگی فراتر میرود و جنگ و پیامدهای انسانی آن بر کودکان فلسطینی را به مرکز داستان میآورد.
به این ترتیب، اگر فیلم اول خواجهپاشا درباره بحران یک خانواده ایرانی بود، فیلم جدید او سراغ بحرانی بزرگتر در مقیاس منطقهای رفته است؛ با این حال، در هر دو اثر، کودک و تأثیر بحرانهای بزرگسالان بر دنیای کودکان جایگاه مهمی دارد.
چرا انتخاب این فیلم برای اسکار مهم است
«سرزمین فرشتهها» از این جهت برای سینمای ایران قابل توجه است که نماینده کشور در بخش بهترین فیلم بینالمللی اسکار ۲۰۲۷ خواهد بود و موضوع آن نیز به یکی از مهمترین بحرانهای انسانی و سیاسی سالهای اخیر مربوط میشود.
البته معرفی فیلم به اسکار به معنای حضور قطعی آن در فهرست نامزدهای نهایی نیست؛ فیلم باید مراحل انتخاب آکادمی را پشت سر بگذارد تا مشخص شود آیا به فهرستهای بعدی و در نهایت نامزدی رسمی راه پیدا میکند یا خیر.
آنچه اکنون قطعی است، انتخاب «سرزمین فرشتهها» بهعنوان نماینده ایران در نودونهمین دوره اسکار است.
فیلمی با یک مسیر متفاوت در کارنامه خواجهپاشا
مسیر بابک خواجهپاشا در سینمای بلند، دستکم تا اینجا، با سه فیلم و سه فضای متفاوت شکل گرفته است؛ از درام خانوادگی «در آغوش درخت» تا «آبی روشن» و سپس «سرزمین فرشتهها» که داستانی با زمینهای فرامرزی و بینالمللی دارد.
موفقیت «در آغوش درخت» در جشنواره فجر و حضور آن در مسیر اسکار، سپس موفقیتهای جشنوارهای «آبی روشن» و حالا انتخاب «سرزمین فرشتهها» برای اسکار ۲۰۲۷، نشان میدهد که خواجهپاشا در مدت کوتاهی مسیر حرفهای پرشتابی را پشت سر گذاشته است.