احیای «احساس نیاز به مسجد»؛ رمز ماندگاری نوجوانان پس از اعتکاف

به گزارش شهرآرانیوز، حجت الاسلام مهدی اصلان در رابطه با نحوه بهره‌مندی از ظرفیت اعتکاف برای بازگشت نسل جوان به مسجد گفت: در معارف دینی ما برای مسجد کارکرد‌های مهمی تعریف شده است که جمع همه آنها در یک کلمه، می‌شود «پاسخ به نیاز‌های فکری و معنوی جامعه» این پاسخگویی هم نسبت به نسل جوان است و هم نسبت به دیگر اقشار. مسجد اگر به این کارکرد اصلی خود بازگردد و این ظرفیت را فعال کند حضور معتکفین در مسجد یک حضور مستمر خواهد شد. وقتی فضای معنوی و کارکرد اصلی مسجد فعال شود به مرور زمان بر سایر شئونات نیز اثرگذار می‌شود.

وی با اشاره به بیانی از مقام معظم رهبری، تصریح کرد: رهبر انقلاب در بیستمین اجلاس سراسری نماز تعبیری داشتند که فرمودند: «اگر مساجد کیفیت شایسته خود را بیابند هزینه بسیار زیادی را از دوش مردم، جامعه و مسئولین برمی دارند» یعنی این کارکرد مسجد است که باید فعال شود. اعتکاف یک شروع است؛ بسیاری از افراد هستند که با همین اعتکاف پای‌شان به مسجد باز می‌شود و جاذبه مسجد آنها را می‌گیرد و تبدیل به یک شهروند مسجدی می‌شوند، اهل مسجد می‌شوند.

برنامه‌ریزی افراطی برای اعتکاف

حجت الاسلام اصلانی با تاکید بر اینکه مسجد اگر نسبت به حضور «محله‌محور» خود فعال نباشد نمی‌تواند جاذبه داشته باشد، اگر هم جاذبه‌ای داشته باشد موقت خواهد بود، افزود: یکی از معضلات ما برنامه‌ریزی افراطی برای اعتکاف است. در حالی که در اعتکاف قرار است فرد خلوتی با خودش و خدا داشته باشد. سکوت داشته باشد. گاهی هم اعتکاف به فضای پرسش و پاسخ تبدیل می‌شود. نمی‌گوییم بصیرت افزایی نباشد، اما بسیاری از تحلیل‌های سیاسی در این شرایط ضرورتی ندارد. بهترین کار در ایام اعتکاف «آموزش مهارت زیست مومنانه» است. یعنی به جوان و نوجوان و به مخاطب بیاموزیم که نگاه او (به عنوان مثال) به سیاست باید مبتنی بر چه مولفه‌های بصیرتی‌ای باشد؟ یا بیاموزیم که برای اینکه ساخت درونی قدرت داشته باشد و به با هر رویداد و اتفاقی فرو نریزد - بهم نریزد- نگاه او به زندگی شخصی باید بر اساس چه مولفه‌هایی باشد؟

مسجد باید «نظام مسائل نوجوانان» را استخراج کند

استاد حوزه تصریح کرد: مخاطب ما به خصوص جوان و نوجوان، به شدت به بحث «مهارت‌های زیست مومنانه» نیاز دارد. از آنجایی که من خود مبلغ هستم می‌بینم که به شدت نیز از این موضوع استقبال می‌کنند، چون به آن نیاز دارند. مسجد باید «نظام مسائل نوجوانان» را استخراج کند و سپس مباحث، رویکردها، کنش‌ها، برنامه ریزی‌ها و هویت‌های فرهنگی خود را متناسب با آن و مبتنی بر آن نظام مسائل و نیاز‌ها تنظیم کند.

وی در ادامه گفت: در شرایط کنونی ممکن است این گسست یا شکاف وجود داشته باشد که مسجدی‌ها یا بچه‌های فرهنگی سخنانی می‌گویند که مخاطب اصولا متوجه آن نمی‌شود. حالا تصور کنید در این شرایط اعتکاف برگزار شود، این گروه نمی‌توانند با هم همزبانی داشته باشند، در ارتباط با هم لکنت خواهند داشت. چرا؟ چون متولی اعتکاف «نظام مسائل» نوجوان را یا مخاطب را استخراج نکرده تا مبتنی بر آن برای اعتکاف برنامه‌ریزی کند؛ لذا شما می‌بینید که نوجوان در اعتکاف هم شرکت کرده، اما مدام گوشی در دست و مشغول بازی است. بعد از اعتکاف هم می‌بینیم که چندان تغییری نکرده است. در صورتی که اگر نظام مسائل نوجوان استخراج شود با همین تلفن‌های همراه می‌توان بسیاری از مهارت‌ها را به نوجوان آموزش داد.

در ادامه حتما بخوانید راه اندازی سامانه‌ای توسط شبکه امید برای ایجاد اشتراک تجربیات معتکفین نوجوان

احیا و تقویت «احساس نیاز به مسجد» در مخاطب

معاون شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور با اشاره به وجود تجربه‌های موفق در اعتکاف، خاطرنشان کرد: چرا نوجوان مدام سر در گوشی دارد؟ چون پاسخ نیاز‌های خود را از گوشی می‌گیرد. این یک قاعده کلی است انسان‌ها به جایی می‌روند که احساس نیاز می‌کنند. اگر «احساس نیاز به مسجد» در مخاطب احیا و تقویت شود می‌بینید که بعد از اعتکاف هم به مسجد مراجعه می‌کنند. ما تجربه‌های موفقی از اعتکاف داریم به گونه‌ای که در بعضی از مساجد بعد از «اعتکاف رجبیه»، «اعتکاف رمضانیه» نیز برگزار می‌شود و از کثرت داوطلب، دچار مشکل هستند. چرا؟ چون نظام مسائل مخاطب را استخراج کرده‌اند و مبتنی بر آن یک فضای معنوی، صمیمی، مفرّح و باصفا برای مخاطب ایجاد می‌کنند.

حجت الاسلام اصلانی موضوع «آمار» و «چشم و هم‌چشمی» را از جمله معضلات بزرگ کار‌های فرهنگی برشمرد و خاطرنشان کرد: کمر کار فرهنگی را «آماربازی» شکسته است. به جای ۵۰۰ نفر یا حتی ۱۰۰ نفر می‌توان ۸۰ نفر پذیرش کرد، اما در این سه روز با آنها دیالوگ برقرار کرد نه مونولوگ. امروز مساجد به رقابت اعتکاف افتاده‌اند. بعضی مساجد که شرایط اعتکاف ندارند، امکانات ندارند نه سخت افزاری، نه نرم افزاری و نه کارگزار مناسب، اما اعتکاف برگزار می‌کنند. برعکس بعضی مساجد که امکانات و ظرفیت بالایی دارند و از شرایط خوبی برخوردار هستند اعتکاف برگزار نمی‌کنند، چون نمی‌خواهند به عنوان مثال مسجدشان کثیف شود.

منبع: شبستان