الزامات و آثار انس با کتاب خدا | در هوای قرآن تنفس کنیم

به گزارش شهرآرانیوز؛ قرآن کریم به‌عنوان نسخه نجات‌بخش خدای متعال برای درمان همه درد‌های بشر و نیز به‌عنوان معجزه‌ای که به بیان آیات الهی هیچ‌وقت غبار کهنگی، گذر زمان و قید مکان بر اثرگذاری آن تأثیر ندارد، نه‌فقط هنگام نزول بر قلب مبارک پیامبر اسلام؟ صل؟ بلکه در همه دوران‌ها به‌ویژه عصر آخرالزمان که انسان به مصیبت‌ها، مشکلات و بحران‌های مختلف مبتلاست، می‌تواند درمانگر و گره‌گشا و راهنمای انسان باشد و راه را از بیراهه و سعادت را از بدبختی و شقاوت به او نشان دهد، به شرط آنکه با آن انس داشته باشد و خود را در مسیر نسیم روحبخش آن قرار دهد. مروری داریم بر آثار و برکات انس با قرآن در رسیدن به احسن‌الحال.

درمان همه ترس‌ها و دلهره‌هاست

«انس» در لغت، معنایی مقابل «وحشت» دارد و انس انسان به چیزی، بدین معناست که از آن، هیچ وحشت و اضطرابی ندارد و همراه با آن به آرامش می‌رسد. قرآن کریم مونسی است که در شرایط عادی و نیز در بحران‌ها و سختی‌های زندگی، می‌تواند بهترین همدم انسان باشد؛ امام‌سجاد؟ ع؟ در این‌باره می‌فرمایند: «وقتی قرآن با من باشد، اگر همه مردم که مابین مشرق و مغرب هستند، بمیرند و هیچ موجودی روی زمین زنده نماند و من تنها باشم، هرگز از تنهایی وحشت نمی‌کنم.» (کافی، ج۲، ص۶۰۲)

همین بیان از حضرت سیدالساجدین؟ ع؟ کافی است تا ارزش انس با قرآن را بدانیم؛ اینکه همه ترس‌ها با آن از بین می‌رود و دیگر هر اتفاقی، انسان را دچار اضطراب و دلهره نمی‌کند و لازم نیست برای درمان آن، سراغ آرام‌بخش‌ها و روان‌شناسان یا خدای‌ناکرده نسخه‌های خطرناک برود.

در بن‌بست‌ها به قرآن پناه ببرید!

انس با قرآن درکنار احساس آرامش و امید و انگیزه‌ای که به مخاطب خود می‌دهد، درمان همه درد‌ها و راهکار همه مشکلات را نیز در خود دارد: «تِبْیَانًا لِکُلِّ شَیْءٍ» (نحل، ۸۹)؛ پیامبر؟ صل؟ با نگاه به این ویژگی، درمان همه مشکلات را در قرآن می‌دانند و می‌فرمایند: «هرگاه کارها، چون شب ظلمانی برایتان مشتبه و تاریک شد، به قرآن پناه ببرید؛ چون او شفیعی است که شفاعتش، پذیرفته می‌شود و شاهدی است که تصدیق شده است. هرکه او را رهبر خویش گرداند، وی را به بهشت رهنمون می‌سازد و هرکه بدان پشت‌پا زند، به جهنم سوقش می‌دهد. قرآن، روشن‌ترین راهنما به‌سوی بهترین راه‌هاست.» (عده‌الداعی، ص۲۶۸)

به بهترین راه هدایت می‌کند

بسیار پیش می‌آید که بر سر دوراهی‌های زندگی گیر می‌کنیم و نمی‌دانیم راه درست کدام است و می‌ترسیم با یک انتخاب اشتباه، دچار بحران و مشکلات فراوان شویم یا اساسا نمی‌دانیم برای رشد و اعتلا باید چه مسیری را انتخاب کنیم و در آن پیش برویم؛ انس با قرآن و قرار گرفتن در محضر آن و تفکر و اندیشه در مفاهیم نابش، این مشکل را حل می‌کند. قرآن خود در بیان این ویژگی خاص می‌فرماید: «إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ یهْدِی لِلَّتِی هِی أَقْوَم...: همانا این قرآن، خلق را به استوارترین راه هدایت می‌کند.» (اسرا، ۹)

این وعده قرآن، دل را به هدایت و دستگیری از انسان، آرام می‌کند و بهترین مشوق است که چتر غفلت از سر برداریم و خود را در معرض انوار نورانی کتاب خدا قرار دهیم.

آداب انس با قرآن

همنشینی با قرآن با این همه آثار و برکات به زبان و لفظ نیست، بلکه آدابی دارد؛ باید راهی را طی کنیم تا به مرحله انس با آن برسیم. این توفیق یا خصلت با نگاه به آیات قرآن، آغاز می‌شود؛ چنان‌که برخی روایات، نگاه کردن به قرآن را عبادت معرفی می‌کنند.

ابوذر غفاری از رسول خدا؟ صل؟ نقل می‌کند که فرمودند: «نگاه کردن به قرآن، عبادت است.» (بحارالأنوار، ج۳۸، ص۱۹۶) پس از آن گوش کردن به صوت و آوای قرآن است؛ رسول خدا؟ صل؟ در این‌باره می‌فرمایند: «هرکه به آیه‌ای از کتاب خدا گوش فرادهد، خداوند برای او حسنه مضاعف می‌نویسد و هرکه آن را تلاوت کند، [آیات آن]همچون نوری در قیامت، برایش جلوه خواهد کرد.» (مسند أحمدبن‌حنبل، ج۲، ح۸۵۰۲).

انس، نیازمند تدبر و طمأنینه است

سومین مرحله‌ای که در مسیر انس با قرآن باید طی شود، قرائت قرآن است. پیامبر اکرم؟ صل؟ درباره همین قرائت قرآن می‌فرمایند: «فرزندم! از خواندن قرآن غافل مباش؛ زیرا قرآن، دل مرده را زنده مى‌کند و از فحشا و زشتى بازمى‌دارد.» (البرهان فی‌تفسیرالقرآن، ج یک، ص۱۹) مرحله بعدی در مسیر انس با قرآن، تدبر و تأمل در آیات آن است که اهمیت بسیار دارد؛ چنان‌که حضرت امیرالمؤمنین؟ ع؟ می‌فرمایند: «قرآن را یاد بگیرید که بهترین سخن است و در آن اندیشه کنید که، چون بهار است.» (تحف‌العقول، ص۵۰)

ایشان همچنین تأکید می‌کنند: «قرآن را به‌سرعت قرائت نکنید و درپی آن نباشید که سوره را به آخر برسانید؛ قلوبتان باید به خشوع درآید.» (نهج‌البلاغه، خطبه۱۱۰)

در ادامه حتما بخوانید مسئولیت‌پذیری در زندگی فردی و اجتماعی از نگاه قرآن کریم | فرمان زندگی دست کیست؟

انس با قرآن در عمل، خود را نشان دهد

مانوس شدن با گوهر قرآن زمانی آثار فردی، خانوادگی و اجتماعی دارد که در عمل، خود را نشان دهد و رفتار انسان را تغییر دهد و به مسیر صلاح ببرد. امام‌صادق؟ ع؟ می‌فرمایند: «کسی که قرآن را حفظ و به آن عمل کند، با پیامبران بزرگوار و نیکو همنشین خواهد بود.» (اصول‌کافی، ج ۲، ص۶۰۳) و رسول خدا؟ صل؟ نیز درباره بی‌توجهی به عمل به قرآن فرموده‌اند: «کسی که قرآن را بیاموزد و به آن عمل نکند و دنیا و زینت آن را بر قرآن ترجیح دهد، سزاوار خشم خداست و در ردیف یهود و نصاری قرار خواهد داشت که کتاب خدا را پشت‌سر انداختند.» (وسائل‌الشیعه، ج۶، ص۱۸۴)

اگر انس با قرآن خود را در عمل نشان دهد، بسیاری از مصائب و مشکلات امروز به‌ویژه از نظر ابتلا به بیماری‌های روحی و خلقی و رفت‌وآمد به دادگاه‌ها و دعواها، اصلا بروز نمی‌کند تا نیازمند حل‌وفصل باشد.